1. Wstęp.
2. Lista rozkazów oprogramowania TAPR.
3. Pierwsze kroki.
4. Połączenie kontrolera z komputerem.
5. Połączenie kontrolera z radiostacją.
6. Lista rozkazów oprogramowania WA8DED (TF).
7. Protokół DAMA
8. Tryb KISS.
9. Lista rozkazów węzła TheNet.
10. Modyfikacje kontrolera.
11. Literatura
Kontroler TNC jest urządzeniem inteligentnym przeznaczonym do obsługi
protokołu AX.25 stosowanego w amatorskich łącznościach packet-radio. Protokół ten wzorowany jest na
profesjonalnym protokółe X.25. Kontrolery noszące oznaczenie TNC-2 wzorowane są zasadniczo na
rozwiązaniu opracowanym przez amerykańską grupę krótkofalowców z Tucson - TAPR. W praktyce
jednak modele wytwarzane przez poszczególnych producentów różnią się nieznacznie konstrukcją
(zwłaszcza modemu) i oprogramowaniem.
Przed przystąpieniem do pracy kontroler należy połączyć z posiadanym
komputerem (lub terminalem) oraz urządzeniem nadawczo-odbiorczym (radiostacją). Sposób połączenia
opisany jest w punktach 4 i 5. Następnym krokiem jest uruchomienie na komputerze jakiegokolwiek
programu naśladującego terminal (przykładowo programu Procomm, Procomm Plus, Telix) lub innego
bardziej komfortowego programu komunikacyjnego. Po włączeniu zasilania kontrolera na ekranie
wyświetlany jest nagłówek informujący o numerze wersji i autorach programu oraz zgłoszenie
gotowości "cmd:" (niektóre programy jak SP, GP, Visual Packet czy WinGT posiadają własny zestaw
rozkazów co wymaga dokładnego zapoznania się z ich opisem i opisem oprogramowania WA8DED -
patrz punkt 8). Z zestawu rozkazów oprogramowania WA8DED korzystają także sterowniki TFPCR,
TFKISS i TFPCX.
Użytkownicy posługujący się zwykłymi programami terminalowymi maja do
dyspozycji szereg rozkazów pozwalających na posługiwanie się kontrolerem i zmianę jego parametrów
roboczych. Są one wymienione dalej w porządku alfabetycznym i z podziałem na grupy.
Rozkazy mogą być pisane w całości lub w skrócie (jedynie część podana
dużymi literami). Wartość parametru podawana jest zawsze po odstępie (literowo albo cyfrowo w
postaci dziesiętnej lub szestnastkowej z użyciem znaku $ na początku). Podanie samego rozkazu bez
parametrów powoduje wyświetlenie bieżącej wartości lub informacji o stanie kontrolera (np. o stanie
łącza). Pionowa kreska w liscie parametrów oznacza alternatywę tzn. ON|OFF pozwala na użycie
parametru ON lub OFF, ale nie obu naraz (ON oznacza włączenie, OFF - wyłączenie danej funkcji, w
niektórych przypadkach używane są wartości liczbowe - odpowiednio 0 i 1). Parametry podane w
nawiasach kwadratowych [] nie są niezbędne, ich użycie zależy od konkretnej sytuacji. Nawiasów
kwadratowych nie należy oczywiscie wprowadzać. Przed podaniem rozkazu należy przejść na poziom
interpretacji rozkazów tzn. w przypadku braku połączenia nacisnąć klawisz CR (RETURN), w trakcie
połączenia dokonywane jest to za pomocą kombinacji klawiszy ctrl-C. W obu przypadkach kontroler
zgłasza swoją gotowość za pomocą tekstu "cmd:".
W objaśnieniach rozkazów używane są następujące skróty i oznaczenia:
CR (ang. carriage return) - powrót wózka, odpowiada naciśnięciu klawisza ENTER (RETURN).
LF (ang. line feed) - nowa linia, odpowiada naciśnięciu klawiszy ctrl i J jednocześnie. Na życzenie
może on być dodawany automatycznie do znaków CR (należy ustalić to w konfiguracji programu
terminalowego).
DEL (ang. delete) - kasowanie znaku.
BS (ang. back space) - skok znacznika w tył.
ESC (ang. escape) - klawisz escape (wartość znaku ASCII 27, szesnastkowo $1B).
ALT-n - oznacza jednoczesne naciśnięcie klawisza ALT i wprowadzenie liczby n na bocznej klawiaturze
numerycznej.
ctrl-n - oznacza jednoczesne naciśnięcie klawisza control (ctrl) i klawisza o podanym znaku n, np. ctrl-
C.
Lista TAPR obejmuje rozkazy występujące w oprogramowaniu kontrolerów do
wersji 1.1.9 włącznie (w kontrolerach firmy MFJ są to wersje do 1.2.9). Niektóre z nich nie występują w
starszych wersjach. Są to np. rozkaz KISS występujący dopiero od wersji 1.1.6 czy grupa rozkazów
obsługujących skrzynkę elektroniczną i odbiór faksymile. Pomiędzy oprogramowaniem kontrolerów
różnych producentów także mogą wystąpić drobne różnice, w konkretnym urzadzeniu mogą nie
występować wszystkie podane tu rozkazy lub niektóre z nich (nowsze albo drugorzędne) mogą się
zachowywać nieco inaczej niż podano. Niektóre z kontrolerów wyposażone są w przełącznik szybkości
transmisji na wyjściu do komputera, inne nie posiadają tego przełącznika i rozpoznają szybkość
automatycznie. Należy na to zwrócić uwagę przy wymianie oprogramowania na wersję pochodzącą od
innego producenta. Znaczna większość rozkazów kontrolera TNC-2 występuje także w kontrolerach
wielofunkcyjnych jak PK-232(F) czy MFJ-1278 lub kontrolerach o konstrukcji odbiegającej od wzorca
TAPR (przykładowo w kontrolerach firmy Kantronics). Pomiędzy kontrolerami TNC-2 w wykonaniu
różnych firm występują też pewne różnice konstrukcyjne zależne od zastosowanych podzespołów
systemu mikroprocesora, ale nie tylko. Przykładowo kontrolery TNC-2 w wykonaniu firm niemieckich
(TNC-2S, TNC-21S, TNC-2C, TNC-2H itp.) mają inny rozkład sygnałów na wtyku modemu (J4, "modem
disconnect") co może być ważne w przypadku dołączenia modemów przeznaczonych do pracy z
większymi szybkościami.
Kontrolery wyposażone w oprogramowanie wzorowane na opracowanym
przez TAPR mogą pracować w trzech zasadniczych trybach pracy (oprócz poziomu interpretacji
rozkazów): trybie konwersacji (wprowadzane teksty są nadawane, znaki specjalne jak znak CR są
interpretowane przez kontroler), trybie transparentnym przewidzianym do transmisji danych dwójkowych
(wszystkie znaki nadawane są bez ich interpretacji przez kontroler) i trybie KISS przewidzianym do
współpracy z niektórymi programami jak SP, GP (z dodatkowym programami sterującymi TFPCR lub
TFKISS) czy oprogramowaniem TCP/IP. Dokładniejsze omówienie właściwosci poszczególnych trybów
pracy zawarte jest w opisie rozkazów CMDTIME, CONVERS, CONMODE, KISS i TRANS. Niektóre z wersji oprogramowania TAPR (oprogramowanie firm MFJ i AEA)
pozwalają na pracę kontrolera w trybie podporządkowanym (ang. host). Na temat podobieństwa
poszczególnych wersji trybu podporządkowanego brak jest bliższych wiadomości. Tryb podporządkowany
MFJ (włączany za pomocą opisanego dalej rozkazu BLP ON) nie współpracuje z
programami dostosowanymi do trybu podporządkowanego WA8DED (programami GP, SP, Visual Packet,
WinGT).
Oprócz tego istnieje wersja oprogramowania opracowana przez WA8DED
(jest on także autorem oprogramowania NET/ROM od którego pochodzi wersja TheNet). Zbiór rozkazów
różni się znacznie od zbioru rozkazów TAPR podanych poniżej. Wersja WA8DED, której następcą jest
TF, przewidziana jest zasadniczo do komunikacji z programami (SP, GP i innymi) podczas gdy
oprogramowanie TAPR przewidziane jest do bezpośredniej komunikacji z użytkownikiem.
Wymiana pamięci EPROM na oprogramowanie TheNet (albo jego odmianę
X1J) pozwala na wykorzystanie kontrolera TNC-2 jako węzła TheNet (poziom 3). Również i tu
użytkownik ma do dyspozycji zupełnie inny zbiór rozkazów. Zainteresowanych odsyłam do odpowiednich
opisów. W obecnej instrukcji przytaczam jedynie dodatkowo odpowiednie listy rozkazów bez poruszania
wszystkich szczegółów. Oprogramowanie WA8DED i TheNet pracuje jedynie na kontrolerach
wzorowanych na konstrukcji TAPR i nie może być wykorzystane w kontrolerach wielofunkcyjnych (PK-
232F, MFJ-1278) lub kontrolerach firmy Kantronics. Kontrolery firmy Kantronics wyposażone są we
własne oprogramowanie węzłów i skrzynek (KA-Box, KA-Node). Kontrolery TNC-3 pozwalają na
załadowanie oprogramowania węzła TheNetNode i ThreeNode. Są one też wyposażone w prywatną
skrzynkę elektroniczną i protokół SLIP do współpracy m.in. z przeglądarkami internetowymi (NETSCAPE,
Internet Explorer). Omówienie obsługi kontrolerów TNC-3 przekracza ramy niniejszej instrukcji.
Ze względu na częste zmiany wersji programów przytoczone zestawy
rozkazów mogą nie być kompletne. Zorientowanie się w rzeczywistym zestawie rozkazów ułatwia rozkaz
DISPL. Niektóre z wyświetlonych tam parametrów są wartościami diagnostycznymi (przykładowo
liczniki błędów) i nie dają się zmienić za pomocą rozkazu.
Spis treści.
Podział rozkazów na grupy tematyczne.
Znaki sterujące.
Do grupy tej należą następujące rozkazy:
CANLINE, COMMAND,
CANPAC, PASS,
REDISPLA, SENDPAC,
STOP, START,
XOFF, XON,
STREAMSW.
Komunikacja między terminalem i TNC.
Grupa zawiera:
8BITCONV, ABAUD,
AUTOLF, AWLEN,
DELETE, ECHO,
ESCAPE, LCOK,
LCSTREAM, LFIGNORE,
MFILTER, NUCR,
NULF, NULLS, PARITY, RXBLOCK,
SCREENLN, TRFLOW,
XFLOW.
Podsłuch (monitorowanie kanału):
BUDLIST, HEADERLN,
LCALLS, MALL,
MCOM, MCON,
MHCLEAR, MHEARD,
MNONAX25, MNONPRIN,
MONITOR, MRPT,
MSTAMP.
Diagnoza i strojenie:
CALIBRA, CALSET,
HEALLED,
TRACE.
Łączności:
ACKPRIOR, BBSMSGS,
BKONDEL, CBELL,
CMSG, CMSGDISC,
CTEXT, CONNECT,
CONOK, CONPERM,
DISCONNECT, FIRMRNR,
FLOW, HBAUD, LFADD, MAXFRAME,
RETRY, RECONNECT,
STREAMCA, STREAMDBL.
Zegar:
CLKADJ, CONSTAMP,
DAYTIME, DAYUSA.
Tryby pracy:
ANSWRQRA, AX25L2V2,
CMDTIME, CONMODE,
CONVERS, CPACKTIME,
CR, DIGIPEAT,
FULLDUP, HID,
NEWMODE, NOMODE,
TXDIDDLE, USERS,
XMITOK.
Stan połączeń i statystyka:
CSTATUS, DISPLAY,
STATUS, TRIES.
Stałe czasowe:
ACKTIME, AXDELAY,
AXHANG, BEACON,
BTEXT, CHECK,
CHECKV1, DEADTIME,
DWAIT, FRACK,
PACTIME, PERSIST,
RESPTIME, SLOTS,
TXDELAY, TXDELAYC.
Skrzynka elektroniczna:
CHAT, FORWARD,
KILLONFWD, MAILBOX,
MAILLED, MBOD,
MCTEXT, MTIMEOUT,
MYMCALL, MYHIERAD,
NODEPATH, NODFORW,
REMSYSOP, REVFLIM,
RVFALWAY, SYSOP,
TIMEDCMD, TIMEDMIN.
Faksymile:
FAX, FAXMODE,
FAXEOP, FAXNEG,
FAXREV.
Rozkazy różne:
BLP, DEFLTDLC, ID,
KISS,
MYCALL, MYALIAS,
PACLEN, PASSALL,
RESTART, RESET,
TXUIFRAM, UNPROTO.
Na wtyku D-25 kotrolera TNC-2 występują następujące sygnały:
Synchronizacja wymiany danych może się więc odbywać za pomocą
sygnałów CTS/DTR, o ile posiadany program terminalowy przewiduje taką możliwość. Większość
telefonicznych programów terminalowych pozwala w każdym razie na użycie protokółu XON/XOFF
(znaków ctrl-Q/ctrl-S). Niektóre z programów skrzynek elektronicznych (np. programy Procomm i
Procomm Plus w trybie zdalnym) wymagają sygnalizacji nawiązania połączenia za pomocą sygnału DCD.
W najprostszym przypadku połączenia kontrolera z komputerem można dokonać za pomocą kabla
trójżyłowego zawierającego sygnały TXD, RXD i masę, lepszym rozwiazaniem jest jednak połączenie
wszystkich wymienionych sygnałów, zwłaszcza jeżeli przewidziane jest korzystanie z trybu
transparentnego. Synchronizacja elektryczna zapewnia krótszy czas reakcji, jest przez to pweniejsza w
działaniu i dlatego powinna być stosowana w pierwszym rzędzie. W trybie KISS wystarcza połączenie
trójżyłowe, a ponieważ nie stosowany jest także protokół XON/XOFF w trakcie transmisji dłuższych
zbiorów może dojść do przepełnienia wewnetrznego bufora w kontrolerze i straty danych, a także do
zawieszenia się kontrolera. Kontrolery wyposażone w pamięć RAM o pojemności 32 kB posiadają w
trybie KISS bufor o pojemności około 28 kB, wyposażone w pamięć o pojemności 16 kB - około 12
kB. Sposób połączenia komputera z kontrolerem przedstawiony jest w tabeli 1.
Tabela 1.
W przypadku połączenia trójżyłowego konieczne może być zwarcie nóżek 4
i 5 oraz 6, 8 i 20 po stronie komputera (numeracja na wtyku 25 nóżkowym) a także nóżek 6 i 20 po
stronie kontrolera.
Połączenie z radiostacją sprowadza się do podłączenia wyjścia
głośnikowego lub słuchawkowego odbiornika z wejściem modemu (dla szybkości 1200 bit/sek), jego
wyjścia z wejściem mikrofonowym nadajnika oraz wyjścia PTT kontrolera z wejściem przełączającym
nadawanie-odbiór. Połączenie to powinno być dokonane za pomocą czterożyłowego kabla
ekranowanego lub odpowiednich pojedyńczych kabli ekranowanych w zależnosci od rodzaju wtyków w
posiadanej radiostacji. Ekran kabla powinien być połączony z masą radiostacji. Po ustawieniu pokrętła
siły głosu w pozycji środkowej i zamknięciu blokady szumów (w przypadku odbiornika FM) dioda DCD
powinna zapalać się jedynie w momentach odbioru sygnału. W zależnosci od rozwiązania wbudowanego
modemu dioda ta może migać przy otwartej blokadzie szumów, świecić ciągle lub zapalać się tylko w
momencie odbioru sygnału. Jeżeli i w tym przypadku dioda zapala się jedynie w trakcie odbioru sygnału
pakiet radio, blokada szumów może pozostać otwarta. Zakładając prawidłową współpracę kontrolera
TNC z komputerem na ekranie powinny pojawić się odbierane teksty. W razie ich braku lub pojawiania
się tylko niektórych pakietów należy w pierwszym rzędzie dokonać regulacji siły głosu aż do uzyskania
normalnego odbioru. Następnie można przystąpić do kontroli toru nadawczego probująć nawiązać
łączność z dobrze odbieraną stacją.
1. Przełączanie nadawanie-odbiór.
1 µF (o ile nie jest on już zawarty w kontrolerze)
Spis treści.
2. Wyjście głośnikowe.
3. Blokada szumów.
4. Sygnał wyjściowy modemu.
Oprogramowaniem alternatywnym do TAPR jest oprogramowanie
opracowane przez WA8DED i udoskonalone przez niemiecką grupę NORD>
Rozkaz: A 0|1
Rozkaz: B n
Rozkaz: C znak [znak1 .... znak8]
Rozkaz: D
Rozkaz: E 0|1
Rozkaz: F n
Rozkaz: G [0|1]
Rozkaz: H [n]
Rozkaz: I znak
Rozkaz: JHOST 0|1
Rozkaz: K [0|data|czas]
Rozkaz: L [n]
Rozkaz: M [NIUSC+-]
Rozkaz: N n
Rozkaz: O n
Rozkaz: P n
Rozkaz: QRES
Rozkaz: R 0|1
Rozkaz: S n
Rozkaz: T n
Rozkaz: U 0|1 [tekst]
Rozkaz: V 1|2
Rozkaz: W n
Rozkaz: X 0|1
Rozkaz: Y n
Rozkaz: Z n
Rozkazy: @A1, @A2, @A3
Rozkaz: @B
Rozkaz: @D 0|1
Rozkaz: @I n
Rozkaz: @K
Rozkaz: @M 0|1
Rozkaz: @S
Rozkaz: @T2 n
Rozkaz: @T3 n
Rozkaz: @V 0|1
Nowsze wersje oprogramowania TF pozwalają także na pracę z
wykorzystaniem protokółu DAMA. Stacje indywidualne po uzyskaniu połączenia z węzłem pracującym w
tym protokółe transmitują dane wyłącznie na rozkaz węzła (są jemu podporzadkowane). Powoduje to
zmiejszenie liczby kolizji, ponieważ nieskoordynowane transmisje pakietów możliwe są tylko w fazie
wywołania. Praca w protokółe DAMA możliwa jest jedynie w rejonach objętych zasiegiem odpowiednich
węzłów. W tych wersjach oprogramowania występuje szereg dodatkowych rozkazów pozwalających na
włączenie lub wyłączenie protokółu DAMA i dobór parametrów protokółu. Nowsze wersje rozpoznają
automatycznie czy węzeł korzysta z protokółu DAMA i w razie potrzeby dokonują jego włączenia.
Jedynymi parametrami z nim związanymi pozostają współczynniki stosowane w obliczeniach czasu
SRTT.
Podstawowe informacje o trybie KISS zawarte są w opisie rozkazu KISS oprogramowania TAPR. Są one zasadniczo wystarczające dla posiadaczy
kontrolerów pragnących korzystać z któregoś z wyżej wymienionych programów. Niektórych
użytkowników zainteresują jednak z pewnością szczegóły tego stosunkowo prostego protokółu. Pozwolą
one także na lepsze zrozumienie niektórych parametrów konfiguracyjnech stosowanych np. przez
programy TCP/IP (NOS, JNOS, WNOS itp.).
Poprzez wymianę pamięci EPROM kontroler TNC-2 może być zamieniony w
węzeł sieci. W niektórych przypadkach instalacja oprogramowania TheNet (lub X1J) może wymagać
dokonania drobnych przeróbek elektrycznych kontrolera. Przeróbki te omówione są w następnym punkcie.
Ze względu na prowadzenie łączności z wiekszą liczbą stacji istotne znaczenie ma szybkość pracy
mikroprocesora - jego częstotliwość zegarowa powinna wynosić co najmniej 4.9 MHz. Kontroler
powinien być także wyposażony w pamięć RAM o pojemności 32 kB. Wszystkie nowsze modele
kontrolerów spełniają oba te warunki. Węzły poziomu trzeciego, w odróżnieniu od funkcji przekaźnikowej
zwykłego kontrolera TNC (na poziomie warstwy drugiej modelu ISO) kwitują odrazu otrzymane od
korespondenta pakiety, po czym dopiero przekazuja je dalej - do adresata lub do następnego węzła. W
przypadku korzystania z funkcji przekaźnikowej nadany pakiet musiał dotrzeć do korespondenta (przez
wszystkie ewentualne dalsze stacje przekaźnikowe) po czym dopiero pakiet kwitujący wracał tą samą
drogą. Jakiekolwiek zakłócenie na trasie powodowało konieczność retransmisji pakietu i pokwitowania
ponownie przez wszystkie stacje pośrednie. Zasada kwitowania pomiędzy węzłami zwiększa więc
znacznie efektywność łącza. Następną cechą charakterystyczną łączy na poziomie warstwy trzeciej jest
możliwość automatycznego wyboru najkorzystniejszych tras połączeń pomiędzy węzłami. W wersjach
TheNet X1 (aktualnie X1J4) do wyboru tras może być wykorzystany także protokół IP. Obecnie istnieje
szereg typów węzłów różniacych się znacznie między sobą. Ich szczegółowe omówienie przekraczałoby
ramy niniejszej instrukcji. Wezeł TheNet nie jest pod tym względem rozwiązaniem najlepszym i dlatego
powinien być zasadniczo stosowany jako uzupełnienie sieci lub na obszarach peryferyjnych. Jego zaletą
jest jednak łatwość instalacji (tylko wymiana pamięci EPROM) i stosunkowo niski koszt. Dlatego też
system ten będzie z pewnością stosowany przez dłuższy czas. Innym powodem popularnosci węzłów
Thenet jest występowanie węzła NET/ROM w programach TCP/IP. Kontroler z oprogramowaniem
TheNet może być używany także do współpracy z programani TCP/IP zamiast zwykłego kontrolera
pracującego w trybie KISS.
Rozkaz: Aktuell
Rozkaz: Aktuell tekst
Rozkaz: CL a|c|i
Rozkaz: CN lista
Rozkaz: Connect
Rozkaz: Connect znak [Via znak1 ...]
Rozkaz: CQ [tekst]
Rozkaz: CText tekst
Rozkaz: ED tekst|znak1 [znak2 ...]
Rozkaz: ID id
Rozkaz: Info
Rozkaz: Info tekst
Rozkaz: Led n
Rozkaz: Nodes [znak]
Rozkaz: Nodes lista
Rozkaz: Parms
Rozkaz: Parms lista
Rozkaz: Quit
Rozkaz: RES [x]
Rozkaz: Routes lista
Rozkaz: SYSOP
Rozkaz: Test n
Rozkaz: Users
Rozkaz: Y n
Grupa rozkazów dostępnych tylko z lokalnego terminalu:
Rozkaz: ESC D
Rozkaz: ESC F 0|1
Rozkaz: ESC P [tekst]
Rozkaz: ESC T n
Rozkaz: ESC Y 0|1
Kontrolery TNC-2 produkowane są przez szereg firm i różnią się znacznie
między sobą pod względem konstrukcyjnym. W niektórych wykonaniach zawierają one klasyczny zestaw
obwodów serii Z-80, w innych użyto procesorów pochodnych scalonych z niektórymi urządzeniami
peryferyjnymi. Występują wykonania wyposażone w przełączniki lub zwieracze pozwalające na wybór
szybkości transmisji w łączu radiowym i łączu RS-232. W innych rozwiazaniach szybkości te
przełączane są za pomocą odpowiednich rozkazów lub są rozpoznawane automatycznie. Poszczególne
wersje różnią się miedzy sobą rodzajami i pojemnością pamięci, a także układami modemów (w
modemach dla szybkości 1200 bit/s użyte są obwody XR2206/XR2211 albo TCM3105; dla szybkości
9600 bit/s są to modemy G3RUH lub DF9IC), liczbą i rodzajem wtyków i zwieraczy wewnątrz,
częstotliwością zegarową, wyposażeniem w dodatkowe obszary pamięci i modemy przeznaczone do
pracy z większymi szybkościami transmisji. Omówienie wszystkich występujących wariantów
przekraczałoby ramy niniejszej instrukcji. Dlatego też wszystkie podane poniżej możliwości zmian i
udoskonaleń (a także numeracja obwodów) odnoszą się do klasycznej wersji kontrolera opartej o
opracowanie TAPR. Przykładem tej rodziny kontrolerów są kontrolery firmy MFJ - modele 1270 i 1274.
Przed przystąpieniem do zmian i przeróbek należy dokładnie zapoznać się ze schematem posiadanego
kontrolera, porównać go z niniejszym opisem i w miarę możliwości ze schematem klasycznego
rozwiazania TNC-2 (TAPR).
Niektóre ze starszych typów kontrolerów były wyposażone we wzmacniacz
LM324 (oznaczenie U3) obsługujący złącze szeregowe RS-232. Wzmacniacze te pracowały poprawnie
przy szybkościach do 4800 bitów/s. Wymiana obwodu na typ LM384 lub TL084 (o identycznych
wyprowadzeniach) pozwala na pracę z szybkościami 9600 bitów/sek i większymi. Nowsze wersje
kontrolerów wyposażone są we wzmacniacze TL084. Po przecięciu połączenia miedzy nóżką 2 (wyjście
Q6) obwodu 4040 (oznaczenie U1) i nóżka 2 przełącznika SW2 i połączeniu nóżki 10 z przełącznikiem
szybkość 300 bitów/s w łączu RS-232 zostanie zastąpiona przez szybkość 19200 bitów/s. Rozwiązanie
to stosowane jest w nowszych modelach kontrolerów TNC-2 (przykładowo MFJ-1270C/1274C).
W starszych wykonaniach kontrolerów zainstalowane były pamięci RAM typu
6264 lub podobne (obwody U24 i U25) o łącznej pojemności 16 kB. Mogą one być zastąpione przez
pojedyńczy obwód typu 64256 lub odpowiednik wetknięty do gniazdka U25. Po przełączeniu zwieracza
JMP12 (zmianie adresowania) kontroler dysponuje pamięcią o pojemności 32 kB. Pamięć o tej
pojemności jest konieczna do pracy wszystkich nowych wersji oprogramowania (TAPR od 1.1.6 wzwyż,
TheNet). Kontrolery typu MFJ-1270B/1274B i wielofunkcyjne 1278B mogą być wyposażone w pamięć o
pojemności 32 kB, 128 kB lub 512 kB po zainstalowaniu dodatkowej płytki i wersji oprogramowania
1.2.9X. Wersje bez oznaczenia X nie korzystają z dodatkowej pamięci. Pamięć ta wykorzystywana jest
przez skrzynkę elektroniczną. Mikroprocesory ośmiobitowe mogą adresować bezpośrednio jedynie
obszar o pojemności 64 kB, dlatego też konieczne jest przełączanie zakresów pamięci za pomocą
odpowiednich rozkazów (rozkaz M). Modele MFJ-1270C/1274C zawierają dodatkowe gniazdko na płycie
głównej.
Częstotliwość zegarowa w starszych modelach kontrolerów wynosiła 2.45
MHz i była zbyt niska do pracy nowszych wersji oprogramowania TAPR (przykładowo do odbioru emisji
faksymile) i oprogramowania TheNet, a także do pracy z większymi szybkościami transmisji w kanałe
radiowym. Zmiana częstotliwości na 4.9 MHz wymaga przełączenia zwieracza JMP2 lub zmiany
odpowiednich połączeń na płycie głównej. Zmiana częstotliwości zegarowej na 9.8 MHz wymaga
najczęściej wymiany obwodów mikroprocesora i pamięci na szybsze i jest z tego powodu dosyć
kosztowna. Odbiór emisji faksymile może wymagać dodatkowo podstrojenia częstotliwości zegarowej
za pomocą kondensatora C47. Odchyłka częstotliwości zegarowej powoduje pochylenie odbieranych
obrazów.
Pamięć EPROM (obwód U23) ma standardowo pojemność 32 kB (typ
27256). Zamiast wersji programu TAPR można tu zainstalować oprogramowanie TF (WA8DED) lub
TheNet przez wymianę obwodu. Możliwe jest także zainstalowanie pamięci typu 27512 o pojemności 64
kB zawierającej dwie dowolne wersje oprogramowania przełączane za pomocą adresu A15. W obwodach
typu 27256 nóżka 1 nie jest używana i jest podłączona na stałe do plusa zasilania. Natomiast w
obwodach typu 27512 jest ona wejściem adresowym A15. Pamięć typu 27512 może być
zainstalowana w gniazdku pośrednim z obciętą nóżką 1. Gniazdko to wetknięte jest do gniazdka U23.
Nóżka 1 powinna być połączona z plusem zasilania (przykładowo z nóżka 28) przez opornik (ang. pull-
up) o wartości 10 k i może być zwierana do masy za pomocą dodatkowego przełącznika. Przełącznik
ten pozwala na adresowanie dolnej lub górnej połowy pamięci (a więc dwóch niezależnych programów
leżących w obszarach adresowych 0-7fffh i 8000-ffffh). Sposób ten może być zastosowany we
wszystkich wykonaniach kontrolerów TNC-2.
Instalacja programu TheNet wymaga zmiany częstotliwości zegarowej na
4.9 MHz i zainstalowania pamięci RAM o pojemności 32 kB. Dodatkowo należy połączyć wejście
DCDB (nóżkę 22) obwodu SIO/0 (U21) lub jedną z nóżek zwieracza JMP9 z nóżką 23 wtyku RS-232.
Poziom napięcia na nóżce 23 wtyku RS-232 powoduje przełączanie protokółu wymiany danych w tym
łączu. Do dyspozycji są tu dwa protokóły: protokół NET/ROM (NRS) stosowany w przypadku sprzężenia
kilku kontrolerów TNC-2 w ramach węzła lub w przypadku współpracy z programami TCP/IP (do
konfiguracji łącza należy wówczas użyć rozkazu attach nrs...) lub protokół ASCII wykorzystywany w
przypadku podłączenia terminalu lub komputera. Podane w opisie rozkazy dla oprogramowania TheNet
mogą być wprowadzane jedynie w protokółe ASCII. W przypadku instalacji wersji X1J (lub podobnych)
oprogramowania TheNet należy połączyć nóżkę 1 obwodu U23 z wyjściem DTRB (nóżka 25) obwodu
SIO/0 (U21). Wersja ta wymaga użycia pamięci typu 27512, a wyjście DTRB służy do przełączania
zakresów pamięci. W kontrolerach MFJ-1270C/1274C zwieracz określający typ pamięci musi być w
pozycji odpowiadającej typowi 26256. Instalacja programu TheNet w kontrolerach MFJ-1270C/1274C
wymaga wyłączenia adresowania dodatkowej pamięci skrzynki. W tym celu należy usunąć dekoder
adresów 74139 (U40) i połączyć nóżki 10 i 16 gniazdka ze sobą.
Wiekszość rozwiązań kontrolerów TNC-2 wyposażona jest we wtyk J4 (ang.
modem disconnect) powalający na podłączenie modemu 2400 bitów/s lub 9600 bitów/s (przykładowo
modeli MFJ-2400 lub MFJ-9600 dla kontrolerów MFJ-1270/1274 i MFJ1278 czy MFJ-2400X dla
kontrolerów PK-232 albo modeli TM-2400 firmy Kantronics, kontroler KPC-2400 jest wyposażony
fabrycznie w modem 2400 bitów/s, a kontroler PK-96 - w modem 9600 bitów/s). W starszych modelach
brak jest tego wtyku, konieczne jest jego wlutowanie i przerwanie odpowiednich połączeń na płycie
głównej. Sygnalizacja włączenia tego modemu dokonywana jest za pomocą diody TURBO na płycie
głównej (w razie potrzeby dioda ta musi być zainstalowana). Częstotliwość zegarowa powinna
wynosić 4.9 MHz lub 9.8 MHz (dla szybkości 9600 bitów/s). W klasycznym układzie kontrolera
przełączanie szybkości dokonywane jest za pomocą przełącznika zainstalowanego na tylnej ściance
obudowy (lub zwieraczy wewnątrz) i jest niezależne od zainstalowanej wersji programu. W niektórych
rozwiazaniach kontrolerów przełączanie szybkości dokonywane jest za pomocą rozkazu HBAUD.
Rozkład sygnałów w kontrolerach produkcji niemieckiej (TNC-2C, TNC-2S, TNC-21, TNC-2H) odbiega
od standardu TAPR i może wymagać użycia kabla pośredniego. Modemy dla szybkości 9600 bitów/s
produkcji niemieckiej (DF9IC) dostosowane są do tedo rozkładu. Modemy produkcji amerykańskiej (firmy
MFJ) mogą być użyte w kontrolerach firmy MFJ i AEA lub wzorowanych na nich. Kontrolery firmy
Kantronics odbiegają od wzorca TAPR i nie są wyposażone we wtyk J4.
Nowsze wersje oprogramowania TAPR pozwalaja także na odbiór emisji
faksymile (map pogody WEFAX) z szybkością analizy 120 linii/min i indeksem 576 (dotyczy to
kontrolerów MFJ-1270/1274, MFJ-1278, AEA-PK-87/88/96 i KPC-2/4/2400). W amatorskich
łącznościach faksymile (w zakresach UKF) stosowana jest szybkość analizy 240 linii/min (360 linii/min
w przypadku transmisji obrazów kolorowych) i indeks 288 lub 576. Znaczenie terminów wyjaśnione jest
szczegółowo w instrukcji do programu JVFAX. Kontrolery wielofunkcyjne (MFJ-1278) pozwalają także na
transmisję obrazów w tym standardzie, a także na pracę emisją SSTV. Kontroler PK-232(F) wymaga
przestrojenia modemu lub zainstalowania dodatkowego przełącznika dla nadawania emisji faksymile.
CLS
Spis treści.
1. "Amatorska komunikacja cyfrowa", K. Dąbrowski, PWN, Warszawa 1994
Rozkaz: 8bitconv ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: W trybie konwersacji (w trakcie połączenia) ósmy bit znaku ma wartość 0, używana jest
tylko pierwsza połowa tabeli znaków ASCII (0 - 127). Po włączeniu (parametr ON) mogą być nadawane
wszystkie znaki alfabetu ASCII od 0 do 255. Parametr ten dotyczy wyłącznie łącza radiowego (HDLC).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: ABaud n
Wartość początkowa: 1200
Znaczenie: W niektórych wykonaniach kontrolerów pozwala on na zmianę szybkości transmisji w łączu
RS-232 (między kontrolerem a komputerem). Możliwymi szybkościami transmisji są 300 / 600 / 1200 /
2400 / 4800 / 9600 bitów/s (w nowszych rozwiązaniach także 19200 / 38400 bitów/s). Rzeczywista zmiana
szybkości następuje po ponownym włączeniu kontrolera lub podaniu rozkazu RESTART. W innych wykonaniach zmiana dokonywana jest za pomocą przełączników
lub zwieraczy. Niektóre z kontrolerów rozpoznają szybkość automatycznie po podaniu umownego znaku
np. * (meldunek TYPE A STAR (*) FOR AUTOBAUD ROUTINE). Szybkość ta nie ma nic wspólnego z
szybkością transmisji radiowej i ze względów praktycznych powinna być od niej wyższa. Zalecane jest
stosowanie maksymalnej dopuszczalnej szybkości. W przypadku wyposażenia kontrolera w modem
9600 bit/s powinna ona wynosić przynajmniej 19200 bit/s.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: ACkprior ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Rozkaz występuje począwszy od wersji 1.1.7. W przypadku wyłączenia pakiety kwitujące
nadawane są pomiędzy pakietami informacyjnymi w kolejności zależnej od sytuacji, po włączeniu pakiety
kwitujące uzyskują pierwszeństwo przed wszystkimi innymi.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: ACKTime n
Wartość początkowa: 14
Znaczenie: Rozkaz występuje począwszy od wersji 1.1.7 i pozwala na określenie maksymalnego czasu
pokwitowania pakietów informacyjnych typu I. Wartość N leży w granicach od 0 do 250 * 10 msek.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: ANswrqra ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Rozkaz występuje począwszy od wersji 1.1.8. Decyduje on o możliwosci automatycznej
odpowiedzi na zapytanie QRA. Zapytanie polega na nadaniu dowolnego pakietu w trybie
bezpołączeniowym (pakietu typu UI) z adresem QRA (rozkazy UNPROTO QRA,
a następnie CONVERS, nadanie pakietu składającego się tylko ze znaku CR i
powrót do trybu rozkazowego za pomocą kombinacji ctrl-C). Odpowiedzią kontrolerów są puste pakiety
identyfikujące. Odpowiada to rozkazowi PING w oprogramowaniu TCP/IP i pozwala na stwierdzenie
obecności stacji nie nadających tekstu radiolatarni.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: AUtolf ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Dodawanie znaku LF po każdym ze znaków CR.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: AWlen 7|8
Wartość początkowa: 7
Znaczenie: Decyduje o użyciu w łączu pomiędzy komputerem a kontrolerem TNC znaków siedmio- lub
ośmiobitowych, analogicznie jak w przypadku rozkazu 8bitconv dla łącza radiowego. Znaki
siedmiobitowe wystarczają w zupełności do transmisji tekstów i zwykłej konwersacji. Transmisja zbiorów
dwójkowych wymaga użycia znaków ośmiobitowych lub przejścia do transparentnego trybu pracy.
Rzeczywista zmiana wartości AWLEN (i PARITY) następuje po ponownym
włączeniu kontrolera lub podaniu rozkazu RESTART. Zbiory zapakowane za
pomocą programu 7plus mogą być traktowane jak zbiory tekstowe. W trybie podporządkowanym MFJ
(patrz rozkaz BLP) powinna być stosowana wartość AWLEN 8 i PARITY 0.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: AX25l2v2 ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Parametr ten decyduje o wykorzystaniu w pracy wersji drugiej (parametr ON) lub pierwszej
(parametr OFF) protokółu AX25. Miał znaczenie jedynie w początkowym okresie, kiedy niektóre stacje
korzystały jeszcze ze starej wersji protokółu. Obecnie stosowana jest wyłącznie wersja druga. W
zacofanych pod tym względem Stanach Zjednoczonych bywa jeszcze czasami stosowana wersja
pierwsza.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: AXDelay n
Wartość początkowa: 0
Znaczenie: Ustala czas od włączenia nadajnika do momentu rozpoczęcia transmisji danych. Pozostawia
to czas na uruchomienie fonicznych stacji przekaźnikowych przy ich wykorzystaniu w łącznościach
packet-radio. Wartość n leży w zakresie od 0 do 180 (* 10 msek).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: AXHang n
Wartość początkowa: 0
Znaczenie: Ustala odstęp czasu pomiędzy zakończeniem transmisji a wyłączeniem nadajnika. Wartość
n leży w zakresie od 0 do 20 (* 100 msek).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: BBSmsgs ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Po włączeniu (ON) kontroler TNC dodaje znak CR po meldunkach typu CONNECTED,
DISCONNECTED itp. Meldunek "*** CONNECT REQUEST ..." nie jest wyświetlany. Może to
ewentualnie uprościć współpracę z niektórymi programami skrzynek elektronicznych pracujących na
lokalnym komputerze. W czasie zwykłej łączności jest to bez znaczenia i dlatego BBSMSGS powinien
zostać wyłączony (OFF). Rozkaz ten występuje w wersjach 1.1.5 i nowszych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: Beacon Every|After n
Wartość początkowa: Every 0
Znaczenie: Ustala częstotliwość i sposób nadawania tekstu radiolatarni. Wartość n leży w zakresie 0 -
250 (* 10 sek). Parametr "every" oznacza nadawanie tekstu w zadanych odstępach czasu, "after" -
nadawanie tekstu po upływie zadanego czasu od momentu odbioru ostatniego pakietu. Czas ten
powinien być dłuższy niż 10 - 15 minut aby nie blokować zbytnio kanału. W szczególnie zatłoczonych
kanałach należy stosować wariant "after" ponieważ wtedy tekst radiolatarni nadawany jest jedynie w
okresach o małym natężeniu ruchu. Nadawany tekst wprowadzany jest za pomocą rozkazu BTEXT.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: BKondel ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Przy włączonym BKONDEL naciśnięcie klawisza DEL powoduje wysłanie przez kontroler
ciągu znaków: skok w tył (backspace), ODSTĘP, skok w tył, a więc efektywne skasowanie błędnego
znaku na ekranie, przy wyłączonym - nadawana jest przez kontroler jedynie ukośna kreska.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: BLP ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: powoduje przejście w tryb podporządkowany (ang. host), w którym informacje muszą być
odpytywane przez komputer, podobnie jak w przypadku oprogramowania WA8DED. W
trybie podporządkowanym należy używać parametrów AWLEN 8 i PARITY 0. W związku z niedokładnoscią instrukcji firmy MFJ mogłem tylko stwierdzić
eksperymentalnie, że tryb ten nie jest identyczny z trybem podporządkowanym oprogramowania
WA8DED (TF) i w związku z tym nie wiadomo z jakimi programami terminalowymi może
współpracować. Tryb ten występuje w programach firmy MFJ. Analogiczne wersje trybu
podporządkowanego zawierają oprogramowania kontrolerów firmy AEA i Kantronics. Tryb
podporządkowany występuje w wersjach 1.2.8 i nowszych. Z pracą w trybie podporządkowanym zwiazane
są rozkazy DEFLTDLC i MYDLCNUM.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: BText
Wartość początkowa: pusty
Znaczenie: Wprowadza tekst radiolatarni o długości do 120 znaków. Tekst ten może zawierać odstępy i
znaki CR (ang. carriage return) poprzedzone specjalnym znakiem wprowadzającym (standardowo jest to
znak ctrl-V). Znak CR nie poprzedzony znakiem wprowadzającym stanowi zakonczenie tekstu.
Skasowanie tekstu wymaga podania po rozkazie BTEXT znaków % lub &. Tekst radiolatarni nie powinien
być nadawany zbyt często aby nie powodować tłoku na paśmie. W rejonach o mniejszym natężeniu
ruchu może on zastapić procedurę QRT.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: BUdlist ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Steruje wykorzystaniem listy znaków wprowadzonej za pomocą rozkazu LCALLS. Parametr ON - powoduje ignorowanie pakietów pochodzących od stacji nie
zawartych w tej liscie, OFF - pakietów pochodzących od stacji zawartych na niej.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CALibra
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Wywołanie podprogramu kalibrującego. Naciskanie klawisza odstępu powoduje przełączanie
nadawania tonu niższego i wyższego, klawisz D - przełączanie pomiędzy oboma tonami z szybkościa
transmisji, klawisz K - włączanie i wyłączanie nadajnika. Do zakończenia kalibracji służy klawisz Q. W
trakcie kalibracji można dokonać pomiarów amplitudy sygnału i dokonać odpowiednich zmian jej
wartości, tak aby nie powodować przesterowania nadajnika. Przesterowanie nadajnika i zbyt szerokie
widmo sygnału jest częstym grzechem operatorów stacji pakiet radio.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CALSet n
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Określa stan licznika używanego przez podprogram kalibrujący. Wartość n leży w zakresie
od 0 do 65535. Dla kalibracji modulatora używany jest następujący wzór: n * (525000 / f) + 1, dla
demodulatora: n * (262500 / f) + 1. Modemy zawierające obwody AM7910/11 lub TCM3105 i modemy dla
większych szybkości nie wymagają kalibracji, ponieważ generowane sygnały oparte są o kwarcową
podstawę czasu.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CANline n
Wartość początkowa: $18
Znaczenie: Pozwala na wybór znaku kasującego ostatnią napisaną linię tekstu (o ile nie została już ona
zakończona znakiem CR i nadana). Można tu użyć dowolnego znaku ASCII przy czym ze względów
praktycznych powinien to być znak nie występujący w tekstach. Uwaga ta odnosi się również do innych
znaków specjalnych ustalanych za pomocą wymienionych w dalszym ciagu rozkazów. Możliwość
zmiany wartości znaków specjalnych może być cenna dla posiadaczy komputerów stosujących
nietypowe alfabety np. komputerów Commodore 64, w przypadku komputerów klasy IBM jakiekolwiek
zmiany są zbędne.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CANPac n
Wartość początkowa: $19
Znaczenie: Ustala wartość znaku kasującego nie nadany jeszcze pakiet. Może to być dowolny rzadko
używany znak ASCII leżący w zakresie $00 - $7F.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CBell ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Powoduje włączenie lub wyłączenie sygnału akustycznego sygnalizującego nawiazanie
połączenia.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CHAT
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Wywołanie korespondenta skrzynki przez operatora. Odpowiada trybowi konferencyjnemu
węzłów i skrzynek sieci. Występuje w wersjach 1.2.9 (MFJ) i nowszych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CHeck n
Wartość początkowa: 30
Znaczenie: Ustala czas braku aktywności na łączu, po którym następuje nadanie pakietu sprawdzającego
obecność stacji przeciwnej (czas T3 protokółu). W przypadku braku odpowiedzi następuje przerwanie
połączenia. Wartość N leży w zakresie 0 - 250 (* 10 sekund).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CHECKV1 ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Pozwala na sprawdzanie upływu czasu ustalonego za pomocą licznika T3 (czasu braku
aktywności w trakcie połączenia). W stanie OFF upływ czasu nie powoduje przerwania połączenia
(zgodnie z wersja 1 protokółu). Przerwanie połączenia musi być wowczas dokonane ręcznie. Patrz także
rozkaz CHECK. Występuje w wersjach począwszy od 1.2.7 oprogramowania firmy
MFJ. Wersja 1 protokółu AX.25 nie jest obecnie stosowana i dlatego też rozkaz ten ma mniejsze
znaczenie.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CLKADJ n
Wartość początkowa:
Znaczenie: Służy do korekcji szybkości wewnętrznego zegara programowego. W przypadku zbyt
dużych odchyłek czasu wartość n musi być dobrana eksperymentalnie. Nowsze rozwiazania
kontrolerów wyposażone są w obwód zegarowy i rozkaz ten jest zbędny.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CMdtime n
Wartość początkowa: 1
Znaczenie: W transparentnym trybie pracy mogą być nadawane dowolne znaki (pozwala to na transmisję
zbiorów dwójkowych). Dla opuszczenia trybu transparentnego i przejścia na poziom interpretacji
rozkazów należy odczekać ustalony tu odcinek czasu po nadaniu ostatniego znaku (w tym czasie
niedozwolona jest jakakolwiek aktywność) po czym nadać trzykrotnie znak przejścia na poziom
rozkazowy (normalnie jest to znak ctrl-C). Odstępy czasu pomiędzy znakami nie mogą jednak
przekraczać ustalonej tu wartości. Wartość N leży w zakresie 0 - 250 sekund. W przypadku wartości
0 opuszczenie trybu transparentnego możliwe jest jedynie przez wyłączenie kontrolera.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CMSg ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Po uzyskaniu połączenia przez korespondenta kontroler może nadawać tekst powitalny
(wprowadzony za pomocą rozkazu CTEXT), o ile funkcja ta jest włączona za
pomocą rozkazu CMSG.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CMSGDisc ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: ON - powoduje automatyczne rozłączenie się z korespondentem po potwierdzeniu przez
niego odbioru tekstu powitalnego.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: COMmand n
Wartość początkowa: $03
Znaczenie: Ustala znak powodujący przejście z trybu konwersacji lub transparentnego na poziom
interpretacji rozkazów sygnalizowany za pomocą tekstu "cmd:". Wartość N może leżeć w zakresie 0 -
$7F, podobnie jak dla każdego innego znaku specjalnego.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CONMode Convers|Trans
Wartość początkowa: Convers
Znaczenie: Pozwala na wybór trybu pracy po uzyskaniu połączenia z korespondentem. W znacznej
większosci przypadków praktyczniejszy jest tryb konwersacyjny, jeżeli jednak kontroler wykorzystywany
jest w automatycznych stacjach prowadzących transmisje danych (np. skrzynkach elektronicznych)
korzystniejsza może być praca w trybie transparentnym.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: Connect znak [Via znak2,[znak3,....znak9]]
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Rozkaz nawiązania połączenia ze stacją o podanym znaku. Dodatkowo po słowie "via" może
być podana lista stacji przekaźnikowych poziomu drugiego (np. innych stacji indywidualnych z których
chcemy korzystać). Węzły poziomu trzeciego (Thenet, Flexnet) nie mogą być tu wymienione. W tym
przypadku konieczne jest nawiązanie połączenia z nimi, po czym dalsze połączenia uzyskuje się po
podaniu odpowiedniego rozkazu dla węzła. W miarę rozbudowy sieci coraz rzadziej konieczne jest
korzystanie ze stacji przekaźnikowych poziomu drugiego. Węzły Flexnet wyposażone są w inteligentną
funkcję przekaźnikową. Protokół AX25 ogranicza liczbę stacji poziomu drugiego na trasie łączności do
ośmiu, w praktyce trudno jest prowadzić łączność przez więcej niż trzy stacje.
Każdy z wymienionych tu znaków może w razie potrzeby zawierać
identyfikację wtórną (0 - 15).
Nawiazanie połączenia sygnalizowane jest meldunkiem CONNECTED,
niemożność jego nawiązania - za pomocą meldunku: "retry count exceeded" (zbyt duża liczba
powtórzeń = stacja nieosiągalna) lub "busy" (stacja zajęta) z dodatkiem meldunku DISCONNECTED.
Rozkaz CONNECT podany bez parametrów pozwala na zorientowanie się w
stanie łącza. W zależnosci od sytuacji wyświetlane są następujące komunikaty:
Link state is: CONNECTED to ... - stan połączenia z podaną stacją.
Link state is: DISCONNECTED - stan rozłączony.
Link state is: CONNECT in progress - podejmowana jest próba nawiązania połączenia.
Link state is: DISCONNECT in progress - podejmowana jest próba przerwania połączenia.
Link state is: FRMR in progress - w stanie połączenia wystapił błąd protokółu.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CONOk ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Parametr OFF powoduje odrzucenie przez kontroler TNC wszelkich prób nawiązania
połączenia (stacja może być przykładowo używana jedynie jako przekaźnik), ON pozwala na normalne
nawiązywanie łączności przez korespondentów.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CONPerm ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: CONPerm ON nie pozwala na przerwanie połączenia z korespondentem. W przypadku
rozłączenia kontroler TNC samoczynnie podejmuje próby jego nawiązania. Możliwość ta jest rzadko
stosowana w łącznościach pomiędzy stacjami indywidualnymi, jest jednak bardzo przydatna na stałych
łączach (np. miedzy węzłami).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CONStamp ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Meldunki informujące o nawiązaniu lub przerwaniu połączenia mogą zawierać dodatkowo datę
i godzinę (parametr ON) lub nie (OFF). Jeżeli ta informacja jest pożądana należy przedtem nastawić
zegar za pomocą rozkazu DAYTIME. Format wprowadzania i wyświetlania
czasu ustalany jest za pomocą rozkazu DAYUSA.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CONVers
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Powoduje przejście z poziomu interpretacji rozkazów do trybu konwersacji. Wszystkie
wprowadzane od tego momentu teksty są nadawane przez kontroler. Do opuszczenia trybu konwersacji
służy znak ustalony rozkazem COMMAND. Jeżeli kontroler TNC jest
połączony z korespondentem informacja nadawana jest w postaci numerowanych pakietów typu I
zawierających adresy nadawcy i odbiorcy, w przypadku braku połączenia nadawane są pakiety
nienumerowane typu UI zawierające znak nadawcy i znak adresata określony rozkazem UNPROTO. Najcześciej adresem tym jest CQ. Pakiety nienumerowane UI mogą
być wykorzystane do nadawania wywołań CQ lub przeprowadzania różnych prób, nie zapewniaja one
jednak takiego zabezpieczenia łączności przed przekłamaniami jak pakiety numerowane I. Nadanie
pakietu następuje po naciśnięciu klawisza CR, przekroczeniu maksymalnej jego długości (wartość PACLEN) lub upływie zadanego czasu (rozkaz PACTIME).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CPacktime ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: parametr OFF oznacza, że pakiety będą nadawane po zakończeniu ich za pomocą klawisza
CR lub po przekroczeniu ich zadanej długości (wartość PACLEN), ON -
powoduje nadawanie pakietów w regularnych odstępach czasu (określonych rozkazem PACTIME) niezależnie od ich długości lub zakończenia. Przypomina to trochę
telegraficzną pracę typu "break-in". Wybór sposobu nadawania pakietów zależny jest od osobistych
upodobań operatora.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CR ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Wartość ON oznacza że znak CR, powodujący nadanie pakietu jest zawarty na jego końcu,
OFF - znak CR interpretowany jest jedynie jako rozkaz dla kontrolera TNC. W normalnej konwersacji
wygodniejsze jest nadawanie znaku CR, jeżeli dodatkowo pożądane jest nadawanie znaku LF (ang. line
feed - nowa linia) można włączyć to za pomocą rozkazu LFADD ON lub też korespondent może dodać
znaki LF za pomocą rozkazu AUTOLF ON. Znak zakończenia pakietu może być
zmieniony za pomocą rozkazu SENDPAC.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CStatus
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Powoduje wyświetlenie listy kanałów wraz z informacją o stanie połączeń (znaki
korespondentów, brak połączenia). Kanały oznaczone są literami od A do J. Kanał K jest kanałem
skrzynki elektronicznej, jeżeli jest ona zawarta w kontrolerze. Przejścia na pożądany kanał dokonuje się
za pomocą znaku pionowej kreski | z podaniem oznaczenia kanału np. |B.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: CText
Wartość początkowa: pusty
Znaczenie: Służy do wprowadzenia tekstu powitalnego nadawanego automatycznie po uzyskaniu
połączenia przez korespondenta. Tekst powitalny nadawany jest jedynie gdy funkcja ta jest włączona za
pomocą rozkazu CMSG ON.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: DAytime data i czas
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Nastawienie wewnętrznego zegara programowego w formacie "rrmmddggmm" tzn.
odpowiednio dwucyfrowo rok, miesiąc, dzień, godzina i minuta.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: DAYUsa ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Określa format wyświetlania czasu i daty, w formacie amerykańskim jest to mm/dd/rr
gg:mm:ss, w formacie europejskim dd-mm-rr gg:mm:ss.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: DEAdtime n
Wartość początkowa: 33
Znaczenie: Ustala czas reakcji odbiornika na sygnał w.cz. Uwzględnia on czasy reakcji blokady szumów,
układu DCD itp. Dla typowych radiostacji UKF-FM wynosi on około 210 msek, dla sprzętu krótkofalowego
około 80 msek. Wartość N leży w zakresie 0 - 250 * 10 msek. Rozkaz występuje począwszy od wersji
1.1.7.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: DEFLTDLC n
Wartość początkowa: 254
Znaczenie: Ustala adres stosowany w trybie podporządkowanym, występuje w wersjach od 1.2.8 wzwyż
(oprogramowanie MFJ). Brak dalszych informacji na ten temat.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: DELete ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Wartość OFF oznacza, że dla skasowania znaku używany jest klawisz skoku w tył (ang.
backspace, znak $08), ON - klawisz DEL ($7F).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: DIGipeat ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Włączenie (parametr ON) lub wyłączenie funkcji przekaźnikowej (retransmisji na poziomie
drugim wg. modelu ISO). Retransmisja ta odbywa się równolegle do innych nawiązywanych łączności nie
blokując kontrolera TNC.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: Disconnect
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Powoduje przerwanie istniejącego połączenia. Przerwanie połączenia sygnalizowane jest za
pomocą meldunku DISCONNECTED, niezależnie od tego, która strona zainicjowała rozłączenie.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: DISPlay [grupa_parametrów]
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Powoduje wyświetlenie wybranych wartości parametrów. Część z nich odpowiada
rozkazom oprogramowania TAPR, a część ma jedynie znaczenie diagnostyczne (liczniki błędów). Ze
względu na ich dużą liczbę można jako parametr podać nazwę interesującej grupy:
Async - parametry łącza szeregowego i liczniki błędów.
Character - zbiór używanych znaków specjalnych.
ID - parametry idetyfikacyjne.
Link - parametry łącza radiowego.
Monitor - parametry monitorowania.
Timing - ograniczenia czasowe.
Health - stany liczników.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: DWait n
Wartość początkowa: 16
Znaczenie: Ustala odstęp czasu pomiędzy ostatnim odebranym pakietem i rozpoczęciem nadawania.
Jego prawidłowy dobór pozwala na zmniejszenie prawdopodobieństwa kolizji pakietów. Wartość N leży
w zakresie od 0 do 250 (* 10 msek).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: Echo ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Włączenie echa powoduje nadawanie odebranych znaków z powrotem do komputera. Dla
unikniecia podwójnego echa program terminalowy powinien pracować w trybie pełnego dupleksu. Inną
możliwością jest wyłączenie echa kontrolera i wybór pracy półdupleksowej w programie terminalowym.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: EScape ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: rozkaz escape off ustala wartość znaku ESC na $1B, on - na $24.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: FAX
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Nowsze wersje oprogramowania (przykładowo firmy MFJ) pozwalają na odbiór obrazów
faksymile nadawanych z prędkością analizy równą 120 linii/min i indeksem IOC równym 576 (ewentualna
możliwość odbioru faksymile podawana jest w nagłówku wyświetlanym po włączeniu kontrolera). Do
odbioru używany jest modem UKF (ważne dla posiadaczy kontrolerów przełączanych z KF na UKF), a
poza tym konieczne jest posiadanie odpowiedniego programu np. MFJ-1284 dla komputerów PC lub
MFJ-1282 dla komputerów Commodore 64. Proste programy odbiorcze dla komputerów klasy PC/XT/AT
napisane w jezyku BASIC można spotkać także w skrzynkach elektronicznych. Odbierane mogą być
jedynie obrazy czarno-białe np. mapy pogody (WEFAX). Powrót do trybu rozkazowego dokonywany jest
za pomocą znaku ctrl-C. Uzyskiwane rezultaty są niestety gorsze niż w przypadku użycia programu
JVFAX, nawet w połączeniu z najprostszym komparatorem. Ze względu na brak dokładniejszych opisów
w instrukcjach firmy MFJ konieczne jest przeprowadzenie odpowiednich prób. Zbadania wymaga między
innymi ciąg sterujący kontroler podawany przez program MFJ-1284. W amatorskiej emisji faksymile w
zakresach UKF stosowane są najczęściej parametry: 240 linii/minutę i indeksy 288 lub 576.
Oprogramowanie kontrolerów MFJ-1270B/C i MFJ-1274 B/C pozwala jedynie na odbiór obrazów
faksymile, kontrolery MFJ-1278(T)/B(T) pozwalają także na nadawanie obrazów w tym standardzie. Na
odbiór obrazów faksymile pozwalają także kontrolery PK-232(F), ich nadawanie możliwe jest dopiero po
przestrojeniu toru nadawczego modemu. Temat ten przekracza ramy niniejszej instrukcji. Także
kontrolery firmy Kantronics pozwalają na odbiór map pogody. Rozkaz ten nie występuje w
oprogramowaniu kontrolerów TNC-µ21 i TINY-2.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: FAXMODE n
Wartość początkowa: 3
Znaczenie: Wybór szybkości analizy obrazu faksymile w kontrolerach firmy MFJ. Wartość N może
leżeć w zakresie od 1 do 7 i oznacza: 1 - szybkość analizy 60 linii/min, 2 - 90 linii/min, 3 - 120 linii/min
(WEFAX), 4 - 240 linii/min, 5 - 360 linii/min, 6 - 480 linii/min i 7 - 180 linii/min. Kontrolery wielofunkcyjne
MFJ-1278(T) mogą pracować ze wszystkimi podanymi szybkościami analizy, kontrolery TNC-2 - tylko z
szybkościami 1 i 3. Rozkaz występuje w wersjach oprogramowania pozwalających na odbiór obrazów
faksymile, podobnie jak następne trzy rozkazy.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: FAXEOP ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: pozwala na rozpoznawanie sygnału APT (automatycznego rozpoznawania transmisji obrazów
i wartości indeksu) oznaczającego koniec obrazu (ang. end-of-picture). W systemie automatycznej
transmisji obrazów (APT) przed sygnałem synchronizacji nadawany jest ton informujący stronę odbiorczą
o zastosowanej wartości indeksu (IOC). Ton 300 Hz oznacza indeks 576, natomiast ton 675 Hz - indeks
288. Na zakończenie obrazu nadawany jest ton o częstotliwości 450 Hz. po zakończeniu sygnału APT
nadawany jest sygnał synchronizacji. Normalny sygnał synchronizacji zawiera przez 95 % czasu sygnał
czerni, a przez pozostale 5 % - bieli. Częstotliwość powtarzania impulsów bieli sygnalizuje stronie
odbiorczej szybkość analizy obrazu, przykładowo częstotliwość 2 Hz oznacza szybkość analizy 120
linii/min, a częstotliwość 4 Hz - 240 linii/min. Niektóre stacje faksymile stosuja odwrotny sygnał
synchronizacji. Podstawowe terminy zwiaząne z pracą w emisji faksymile wyjaśnione są w instrukcji do
programu JVFAX.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: FAXNEG ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Wyświetlanie odebranych obrazów w negatywie.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: FAXREV ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: pozwala na lustrzane odwrócenie obrazu. Stacje meteorologiczne stosują przeważnie
kierunek analizy obrazu zgodny z kierunkiem używanym w telewizji (z lewej strony na prawą i z góry na
dół), natomiast agencje prasowe - kierunek odwrotny.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: FIRMRNR ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: wartość parametru ON powoduje nadanie pakietu RNR (ang. receiver not ready) w
przypadku zapełnienia bufora odbiorczego w kontrolerze TNC. Po opróżnieniu bufora nadawany jest
pakiet RR (ang. receiver ready), po czym korespondent może powtórzyć dane. W przypadku OFF
kontroler powtarza dane bez oczekiwania na pakiet typu RR, co może spowodować niepotrzebne
powtórzenia. Zalecane jest użycie wartości ON w połączeniach z węzłami sieci. Rozkaz ten występuje w
wersjach od 1.1.7 wzwyż.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: Flow ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Włączenie FLOW powoduje zatrzymanie wyświetlania danych odbieranych przez kontroler w
momencie rozpoczęcia nowej linii przez użytkownika. Dane te będą wyświetlane dalej po zakończeniu
linii znakiem CR. Zapobiega to mieszaniu się na ekranie danych odbieranych i nadawanych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: FOrward znak [via znak ...]
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: rozkaz pozwalający na bezpośrednie podjęcie retransmisji poczty do podanej skrzynki sieci.
Występuje w wersjach 1.2.9 i nowszych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: FRack n
Wartość początkowa: 3
Znaczenie: Ustala czas oczekiwania na pokwitowanie nadanego pakietu (czas T1 protokółu) w zakresie
od 1 do 15 sek.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: FUlldup ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Włączenie lub wyłączenie pracy dupleksowej. Praca dupleksowa stosowana jest m.in. w
łącznościach satelitarnych lub w łączach między węzłami. W pracy dupleksowej kontroler przechodzi na
nadawanie niezależnie od zajętości kanału.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: HBaud n
Wartość początkowa: 1200
Znaczenie: W niektórych rozwiazaniach kontrolerów pozwala on na zmianę szybkości transmisji w łączu
radiowym. Możliwymi szybkościami są przykładowo 300 / 1200 / 2400 / 9600 bitów/s. Po dokonaniu
zmiany szybkości należy też dokonać odpowiedniego przełączenia lub wymiany modemu o ile kontroler
nie jest wyposażony fabrycznie w zestaw różnych modemów (np. PK-96, DSP-232, niektóre wykonania
TNC-2H). W innych wykonaniach zmiana szybkości (o ile wogóle możliwa) dokonywana jest za pomocą
odpowiednich przełączników na tylnej sciance lub zwieraczy wewnątrz. Na zakresie KF stosowana jest
szybkość 300 bitów/s z modulacją AFSK i odstępem tonów 200 Hz (tony 1600 i 1800 Hz), na UKF -
1200 bitów/s z odstępem 1000 Hz (tony 1200 i 2200 Hz). Przy szybkości 2400 bitów/s podnośna 1800
Hz modulowana jest w fazie (czterofazowo- QPSK), a przy szybkości 9600 bitów/s stosowana jest
modulacja FSK. Praca z szybkością 9600 bit/s wymaga dokonania pewnych przeróbek radiostacji (nie w
każdym przypadku jest to możliwe). Część nowszych modeli radiostacji wyposażona jest w specjalny
wtyk przewidziany do transmisji danych, nie zawsze jednak w praktyce transmisja z szybkością 9600
bitów/s funkcjonuje zadowalająco. Użycie modulacji PSK nie wymaga dokonywania przeróbek radiostacji,
a większość parametrów kontrolera może zachować wartości ustalone dla szybkości 1200
bitów/s.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: HEaderln ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Służy do zmiany formatu wyświetlania podglądanych (monitorowanych) pakietów (nagłówek
pakietu może być wyświetlany w oddzielnej linii).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: HEALled ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Włączenie (parametr ON) powoduje zmianę funkcji diod świecących oznaczonych jako CON i
STA. Ich miganie w przypadkowym rytmie pozwala na stwierdzenie czy zawarty w kontrolerze program
nie zawiesza się. Może to być korzystne w trakcie prób z nowymi wersjami programów.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: HID ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Włączenie powoduje nadawanie pakietu identyfikacyjnego w odstępach 9.5 minuty, jeżeli
stacja retransmituje pakiety. Pakiet identyfikacyjny jest pakietem typu UI o adresie odbiorcy ustalonym za
pomocą rozkazu UNPROTO i zawiera znak stacji z dodatkiem - /R.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: ID
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Powoduje natychmiastowe nadanie pakietu identyfikacyjnego.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: KILonfwd ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: określa, czy wiadomości retransmitowane będą kasowane ze skrzynki (parametr ON).
Występuje w wersji 1.2.9 (MFJ) i nowszych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: KISS ON
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Powoduje przełączenie kontrolera w tryb KISS wykorzystywany przez
oprogramowanie TCP/IP i niektóre inne programy jak SP, GP (z dodatkowymi sterownikami TFPCR albo
TFKISS) i program SUPERKISS. W trybie tym wymiana danych między komputerem a kontrolerem TNC
odbywa się w specjalnym formacie, a kodowanie i dekodowanie pakietów odbywa się w komputerze.
Wyjście z trybu KISS możliwe jest jedynie poprzez podanie odpowiedniego rozkazu w programie
korzystającym z tego trybu (np. w programach TCP/IP jest to rozkaz "param ax0 255", w programach SP i
GP niema wogóle tej możliwosci) i wyłączenie na krótko kontrolera lub przez odłączenie baterii
podtrzymującej pamięć. Możliwe jest także nadanie ciągu znaków o wartościach szesnastkowych $192,
$255 i $192 (odpowiednich kombinacji klawisza ALT z liczbami wprowadzonymi za pomocą klawiatury
nunerycznej przy wykorzystaniu dowolnego programu terminalowego jak Procomm czy Telix itp.). Po
podaniu rozkazu KISS ON należy podać rozkaz RESTART lub na krótko
wyłączyć i ponownie włączyć kontroler. Praca w trybie KISS sygnalizowana jest trzykrotnym migotaniem
diod CON i STA po włączeniu kontrolera. Rozkaz ten występuje w wersjach 1.1.6 i nowszych. W
kontrolerach wielofunkcyjnych (PK-232, SP-232, PK-232F) konieczne jest podanie kilku dodatkowych
rozkazów przed przejsciem w tryb KISS. Należy do nich między innymi rozkaz RAWHDLC ON. Tryb
KISS opisany jest dokładniej w dalszym ciagu instrukcji. W przeciwieństwie do trybu podporządkowanego
jest on znormalizowany i niezależny od producenta kontrolera i wersji programu.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: LCAlls znak1 [,znak2, ...znak8]
Wartość początkowa: pusta
Znaczenie: Służy do wprowadzania listy znaków wywoławczych wykorzystywanej przez rozkaz BUDLIST. Skasowanie listy dokonywane jest za pomocą znaków % lub & podobnie
jak w przypadku rozkazów BTEXT i CTEXT.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: LCok ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Po wyłączeniu LCOK (parametr OFF) kontroler TNC dokonuje zamiany małych liter na duże
w odbieranych tekstach. Zamiana ta nie dotyczy echa znaków pochodzących z własnego komputera.
Pozwala to przykładowo na łatwiejsze rozróżnianie tekstów nadawanych i odbieranych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: LCStream ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Oznaczenia kanałów logicznych (A - J) mogą być podawane za pomocą dużych i małych liter
gdy podany został rozkaz LCSTREAM ON, w przeciwnym przypadku dopuszczalne są tylko duże litery.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: LFadd ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: LFADD powoduje dodanie znaków LF (nowa linia) do każdego znaku CR w nadawanych
pakietach. Rozkaz AUTOLF powodowuje analogiczne uzupełnienie danych
przesyłanych do komputera. Znaki LF nie są dodawane w trybie transparentnym. Powodowałoby to
wówczas zafałszowanie transmitowanych zbiorów.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: LFIgnore ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: LFIGNORE ON powoduje odrzucanie odbieranych znaków nowej linii (LF).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MAILbox ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Rozkaz ten służy do włączenia lub wyłączenia prywatnej skrzynki elektronicznej o
pojemności około 8 kB (maksymalnie 99 wiadomości). W wersjach 1.2.9X (MFJ) skrzynka może mieć
pojemność od 32 kB do 512 kB w zależnosci od pojemności zainstalowanej pamięci i może pracować
równolegle do nawiązywanych łączności - korzysta ona z kanału logicznego K. Włączenie lub wyłączenie
skrzynki możliwe jest tylko w stanie rozłączonym. Po włączeniu skrzynki korespondenci otrzymują jako
informację następującą listę rozkazów (zależnie od wersji oprogramowania skrzynki):
B - opuszczenie skrzynki.
E - zmiana nagłówka wiadomości (tylko w wersji 1.2.9 i nowszych).
H - wywołanie tekstu pomocy zawierającego listę rozkazów (ang. help).
J - nadanie listy MH (tylko w wersjach 1.2.9 i nowszych).
K nr - kasowanie wiadomości o podanym numerze.
M numer - pozwala na zmiane obszarów pamięci skrzynki, w zależności od stopnia rozbudowy mogą to
być obszary od 0 do 7. Każdy z obszarów ma pojemność 64 kB i może zawierać do 99 wiadomości.
Mikroprocesor Z-80 może adresować jedynie obszary o pojemności 64 kB. Rozkaz ten występuje
jedynie w wersjach 1.2.9X i nowszych. Wersje X pozwalają na korzystanie z rozszerzonej pamięci
skrzynki.
R nr - odczyt wiadomości o podanym numerze.
S znak - zapis wiadomości.
S P znak - zapis prywatnej wiadomości przeznaczonej tylko dla podanego adresata. Zamiast znaku
może być użyte dowolne inne oznaczenie np. ALL. W wersji 1.2.9 możliwe jest podanie adresów
skrzynek docelowych (pole "@ znak") i adresów hierarchicznych.
T - powoduje przywołanie operatora skrzynki, o ile jest on obecny (wersja 1.2.9 MFJ).
Właściciel skrzynki może korzystać z niej w taki sam sposób po podaniu
rozkazu SYSOP. Nawiązywanie normalnych połączeń możliwe jest (w starszych
wersjach programu) jedynie gdy skrzynka jest wyłączona. Skrzynka została dodana do wersji od 1.1.6
wzwyż. W wersji 1.2.9 (MFJ) możliwa jest równoległa praca skrzynki. Tą samą możliwość zawierają
niektóre inne wersje oprogramowania, przykładowo oprogramowanie kontrolera TNC-µ21 lub TINY-2.
Operator skrzynki może odczytywać i kasować dowolne wiadomości, pozostali użytkownicy - tylko
wiadomości nadane przez nich lub do nich adresowane. Począwszy od wersji 1.2.9 skrzynka może
automatycznie retransmitować wiadomości do najbliższej skrzynki sieci lub pobierać je od niej.
Możliwości tej nie ma oprogramowanie kontrolera TNC-µ21 i podobnych. W wersjach wcześniejszych
jest to więc typowa skrzynka prywatna, w ostatnich - dysponuje w mniejszym zakresie możliwościami
skrzynek sieci (retransmisja danych). Praca skrzynek prywatnych (niezależnie od ich możliwosci nie
wymaga uzyskania odrębnego zezwolenia, w odróżnieniu od regularnych skrzynek sieci. Sposób i trasy
retransmisji określane są za pomocą rozkazów FORWARD, NODFORW, NODEPATH, RVFALWAY, REVFLIM i TIMEDMIN. Skrzynki w wersji 1.2.9 mogą być także obsługiwane zdalnie przez
operetora. Z pracą skrzynki zwiazane są też rozkazy CHAT, MYMCALL, MCTEXT, MYHIERAD, REMSYSOP, TIMEDMIN, TIMEDCMC i KILONFWD.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MAILLed ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Włączenie (parametr ON) powoduje miganie diody STA, jeżeli skrzynka zawiera
nieprzeczytane wiadomości dla operatora, po wyłączeniu dioda sygnalizuje jedynie obecność nie
potwierdzonych pakietów w buforze kontrolera.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MAll ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Wartość ON oznacza monitorowanie wszystkich odebranych pakietów, w przeciwnym
przypadku monitorowane są jedynie pakiety nie należące do żadnego połączenia (typu UI) jak wywołania
CQ itp.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MAXframe n
Wartość początkowa: 4
Znaczenie: Ustala maksymalną liczbę nie potwierdzonych jeszcze pakietów, jednocześnie ogranicza to
liczbę pakietów nadawanych jednym ciągiem. Liczba ta może leżeć w zakresie od 1 do 7. Dla łączy o
dobrej jakości (zakresy UKF) można stosować wartości wyższe, na zakresach KF - wartości 1 lub 2.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MBod ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: W niektórych wersjach oprogramowania (przykładowo w kontrolerach TNC-µ21, TNC-210 i
podobnych) służy do włączania skrzynki elektronicznej, zastępuje rozkaz MAILBOX. Skrzynka nie może
retransmitować poczty automatycznie. Użytkownicy i operator skrzynki mają do dyspozycji następujące
rozkazy:
BYE - opuszczenie skrzynki.
HELP lub ? - wywołanie skrzynki.
FILES - wykaz wiadomości.
MINE - wykaz wiadomości własnych. Jest to rozkaz tylko dla operatora skrzynki.
KILL n - kasowanie wiadomości o danym numerze. Operator skrzynki może kasować 10 wiadomości
naraz podając znak % lub & zamiast numeru.
READ n - odczytywanie wiadomości.
WRITE znak - zapis wiadomości. Na zakończenie wiadomości oprócz znaku ctrl-Z można podać
rozkaz END.
Skrzynka może być wykorzystywana równolegle do zwykłych łączności, jeżeli wprowadzony jest
odrębny znak za pomocą rozkazu MYMCALL. Znak ten może różnić się od
znaku głównego jedynie identyfikatorem wtórnym
(SSID).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MCOM ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Włączenie MCOM pozwala na obserwację pakietów inicjujących i przerywających połączenie w
przeciwnym przypadku wyświetlane są tylko pakiety informacyjne.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MCon ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Przy włączonym trybie MCON pakiety monitorowane wyświetlane są także w trakcie
połączenia (może to utrudniać odczyt wypowiedzi korespondenta), w przeciwnym przypadku pakiety
wyświetlane są tylko przy braku połączenia, co zasadniczo wystarcza dla orientacji w aktywności na
paśmie.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MCText tekst
Wartość początkowa: pusty
Znaczenie: Pozwala na wprowadzenie tekstu powitalnego dla użytkowników skrzynki. Tekst ten może
mieć długość do 120 znaków. Sposób wprowadzania i kasowania jest analogiczny jak w przypadku
tekstów radiolatarni i zwykłego tekstu powitalnego (rozkazy BTEXT i CTEXT). Tekst ten nadawany jest wyłącznie w przypadku połączenia się z
wykorzystaniem znaku skrzynki wprowadzonego za pomocą rozkazu MYMCALL. Rozkaz występuje w wersji od 1.2.9 (MFJ) wzwyż.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MFilter n1[,n2,n3,n4]
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Służy do wprowadzenia listy (maksimum 4) znaków, które z jakichkolwiek względów nie mają
być wyświetlane na ekranie. Wartość N leży w zakresie od $00 do $7F i jest szestnastkową
reprezentacją znaków kodu ASCII.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MHClear
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Powoduje skasowanie listy ostatnio odbieranych stacji.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MHeard
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Służy do wywołania listy ostatnio odbieranych stacji. Maksymalna długość listy wynosi 18.
Po nastawieniu zegara za pomocą rozkazu DAYTIME lista zawiera dodatkowo
datę i godzinę odbioru. Przy znaku stacji retransmitowanych umieszczona jest dodatkowo gwiazdka.
Wpisy na listę dokonywane są tylko przy wyłączonym trybie PASSALL.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MNonax25 ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Występuje w wersjach od 1.1.6 wzwyż i pozwala na podsłuch (monitorowanie) pakietów
innych protokółów jak TCP/IP czy NET/ROM. Pakiety protokółu AX.25 zawierają w polu identyfikacyjnym
protokółu (PID) oznaczenie F0, pakiety NET/ROM/TheNet - CF, a pakiety TCP/IP - CC. Niektóre z
protokółów sieciowych stosują także identyfikację CE.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MNONPrin ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: pozwala na wyświetlanie znaków specjalnych nie należących do zbiorów tekstowych (poza
zakresem $20 do $7e) zawartych przykładowo w wyższych protokółach (NET/ROM, TCP/IP) lub
transmisjach dwójkowych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: Monitor ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Służy do włączania i wyłączania podsłuchu na pasmie (monitorowania). Rodzaje i
pochodzenie wyświetlanych pakietów ustalane są za pomocą rozkazów MALL, MCOM, BUDLIST i LCALLS, a format
za pomocą rozkazu HEADERLN. Wyświetlanie daty aktywowane jest za
pomocą rozkazu MSTAMP, pod warunkiem nastawienia zegara (rozkaz DAYTIME). Dla wygody podsłuch może być wyłączony w trakcie połączenia za
pomocą rozkazu MCON.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MRpt ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: MRPT ON pozwala na wyświetlanie znaków stacji retransmitujących, w stanie OFF
wyświetlane są tylko znaki nadawcy i adresata.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MStamp ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Pozwala na wyświetlanie czasu i daty odbioru stacji pod warunkiem nastawienia zegara
(rozkaz DAYTIME).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MTimeout n
Wartość początkowa: 30
Znaczenie: Ustala maksymalny czas dostępu do skrzynki w przypadku braku aktywności. Czas ten
podany jest w dziesiątkach sekund, a zakresem wartości parametru jest 0 do 250. Ograniczenie to nie
dotyczy operatora skrzynki. Rozkaz występuje w wersji 1.2.9 (MFJ) i nowszych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MYcall znak
Wartość początkowa: NOCALL-0
Znaczenie: Służy do wprowadzenia własnego znaku wywoławczego ewentualnie z identyfikatorem
wtórnym SSID. Właściwa praca kontrolera wymaga wprowadzenia prawidłowego znaku. Brak
identyfikatora wtórnego oznacza przyjęcie wartości 0. Protokół AX25 nie pozwala na jednoczesną pracę
stacji o tym samym znaku, dlatego też dla ich rozróżnienia muszą być stosowane identyfikatory wtórne
(w zakresie od 0 do 15). Niektóre wersje kontrolerów pozwalają na wprowadzanie różnych znaków dla
każdego kanału logicznego. W wersjach oprogramowania pozwalających na równoległą pracę skrzynki
musi być wprowadzony jej znak, może on różnić się tylko identyfikatorem wtórnym od znaku głównego.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MYAlias nazwa
Wartość początkowa: pusty
Znaczenie: Pozwala na podanie dodatkowego znaku lub nazwy, która może być używana w trakcie
retransmisji pakietów (pseudonimu). Często bywają tu stosowane skróty nazw miast lub dzielnic.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MYMcall
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Ustala znak dla skrzynki elektronicznej w przypadku możliwości równoległego korzystania z
niej. Występuje w wersji 1.2.9 oprogramowania MFJ i w wersjach wcześniejszych oprogramowania
kontrolerów TNC-µ21 i podobnych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: MYHIerad
Wartość początkowa: pusty
Znaczenie: Ustala adres podawany w nagłówku po znaku @ w przypadku retransmisji. Należy tu
wprowadzić własny adres hierarchiczny, przykładowo OE1KDA.#OE1.AUT.EU lub adres najbliższej
skrzynki sieci. Występuje w wersji od 1.2.9 (MFJ) wzwyż.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: NEwmode ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Włączenie (parametr ON) powoduje, że kontroler przechodzi samoczynnie na poziom
rozkazowy (cmd:) po zakończeniu łączności (stan "disconnect"), w przeciwnym przypadku pozostaje w
ostatnio aktywnym stanie (np. konwersacji), a pożądana zmiana musi być dokonana ręcznie.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: NODEPath C znak
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Podaje rozkaz połączenia dla najbliższego węzła na trasie retransmisji. Występuje w
wersjach 1.2.9. (MFJ) i nowszych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: NODforw znak [via znak, ...]
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: rozkaz powodujący natychmiastowe podjęcie retransmisji na podanej trasie z wykorzystaniem
węzłów Flexnet, TheNet, NET/ROM i KA-Node. Występuje w wersjach 1.2.9 (MFJ) i nowszych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: NOmode ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Pozwala na zablokowanie samoczynnej zmiany trybu pracy niezależnie od stanu ustalonego
przez rozkazy CONMODE i NEWMODE -
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: NUcr ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Niektóre wolniejsze terminale lub programy terminalowe napisane w jezyku BASIC wymagają
zapewnienia określonego odstępu czasu pomiędzy liniami. Dla osiągnięcia tego opóźnienia kontroler
TNC może nadawać pewną (określoną rozkazem NULLS) liczbę znaków zerowych
$00 po każdorazowym wystąpieniu znaku CR.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: NULf ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Pozwala na wprowadzenie opóźnienia po każdorazowym wystąpieniu znaku nowej linii (LF),
analogicznie jak w rozkazie poprzednim. W miarę potrzeby opóźnienie może być wprowadzane
zarówno po wystąpieniu znaków CR jak i LF. Utrata znaków na początku wyświetlanej linii sygnalizuje
konieczność dobrania odpowiedniego opóźnienia.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: NULLs n
Wartość początkowa: 0
Znaczenie: Określa liczbę wprowadzanych znaków $00, a więc i efektywną długość opóźnienia.
Dopuszczalna liczba znaków leży w zakresie od 0 do 30.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: Paclen n
Wartość początkowa: 128
Znaczenie: Ustala maksymalną długość pakietu obowiązującą w trybie konwersacji i transparentnym. W
przypadku łączy o niskim poziomie zakłóceń (zakresy UKF) może ona dochodzić do 256 oktetów, na
zakresach KF zalecane są długości rzędu 64 lub mniej. Wartość N może leżeć w zakresie od 0 do
255 (0 oznacza długość 256 oktetów). W trakcie konwersacji długość nadawanych pakietów jest
przeważnie mniejsza (każde wystąpienie znaku CR powoduje nadanie pakietu). Niektóre z wersji
oprogramowania kontrolerów i węzłów mają trudności z dekodowaniem pakietów o długości
przekraczającej 128 oktetów. Oprogramowanie TCP/IP dopuszcza długości powyżej 256 oktetów.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: PACTime Every|After n
Wartość początkowa: After 10
Znaczenie: Every - powoduje automatyczne nadawanie pakietów co n * 100 msek, After - po upływie n *
100 msek od ostatnio wprowadzonego znaku. Pakiety nadawane są automatycznie w trybie
transparentnym, a w trybie konwersacji jedynie gdy włączony jest rozkaz CPACKTIME. Wartość N leży w zakresie od 0 do 250 (* 100 msek).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: PARity n
Wartość początkowa: 3 (bit parzysty)
Znaczenie: Pozwala na wybór stosowanego na złączu RS-232 bitu parzystości. Wybór ten musi się
zgadzać z dokonanym w programie terminalowym, w przeciwnym przypadku tekst na ekranie bedzie
zawierać różne dziwne znaki graficzne. Wartości 0 i 2 oznaczają brak bitu parzystości, 1 - bit
nieparzysty, 3 - parzysty. W przypadku braku bitu parzystości może być transmitowana informacja
ośmio-, w przeciwnym - siedmiobitowa. Najczęściej stosowanymi kombinacjami jest 8 bitów bez bitu
parzystosci lub 7 i bit parzysty (w wielu programach komunikacyjnych oznaczane odpowiednio jako 8N1 i
7E1 (jedynka oznacza tu pojedynczy bit stopu). Rzeczywista zmiana wartości następuje po ponownym
włączeniu kontrolera lub podaniu rozkazu RESTART. W przypadku korzystania z
trybu podporządkowanego MFJ konieczne jest ustawienie bitu parzystości za pomocą PARITY 0 (patrz
rozkaz BLP). To samo dotyczy odbioru obrazów faksymile.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: PASs n
Wartość początkowa: $16
Znaczenie: Ustala znak prowadzający znaki szczególne. Znaki szczególne jak CR czy ctrl-C mogą być
wprowadzone do tekstu i nie będą interpretowane przez kontroler, jeżeli są poprzedzone znakiem
wprowadzającym. Znakiem wprowadzającym może być dowolny znak ASCII w zakresie od $00 do $7F.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: PASSAll ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Normalnie wyświetlane są jedynie pakiety zawierające prawidłową sumę kontrolną (CRC), w
przypadkach szczególnych np. do celów diagnostycznych może być konieczne wyświetlanie błędnych
pakietów (rozkaz PASSALL ON). Ze względu na możliwość wystąpienia błędów w znakach stacji, nie są
one wpisywane na listę
MHEARD.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: RECOnnect znak1 [Via znak2,....,znak9]
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Powoduje ponowne nawiązanie połączenia z podaną stacją ale np. poprzez inny ciąg stacji
przekaźnikowych. Zmiana trasy może spowodować utratę niektórych, znajdujących się w drodze
pakietów.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: REDispla n
Wartość początkowa: $12
Znaczenie: Ustala znak powodujący ponowne wyświetlenie korygowanej linii. Może to być każdy ze
znaków ASCII w zakresie od $00 do $7F.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: REMsysop znak
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Podaje znak stacji uprawnionej do zdalnej obsługi skrzynki elektronicznej kontrolera. Brak
znaku uniemożliwia zdalną obsługę. Kasowanie jak w przypadku tekstów BTEXT i
CTEXT. Występuje w wersji 1.2.9 (MFJ).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: RESET
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Powoduje przyjęcie przez wszystkie parametry wartości początkowych zawartych w pamięci
EPROM i ponowną inicjalizację kontrolera. Alternatywą jest odłączenie baterii podtrzymującej pamięć i
ponowne włączenie kontrolera. Jest to jednak rzadko konieczne.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: RESptime n
Wartość początkowa: 12
Znaczenie: Ustala czas oczekiwania przed nadaniem pakietu kwitującego (czas T2 protokółu). Parametr
N przyjmuje wartości w zakresie od 0 do 250 (* 100 msek). Zalecana jest wartość bliska 0.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: RESTART
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Inicjalizuje kontroler, używając parametrów wprowadzonych do pamięci RAM. Inną
możliwością jest wyłączenie i ponowne włączenie kontrolera.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: REtry n
Wartość początkowa: 10
Znaczenie: Ustala liczbę powtórzeń pakietów nie potwierdzonych lub błędnie odebranych przez
korespondenta. Po upływie zadanej liczby powtórzeń następuje przerwanie połączenia. Dopuszczalny
zakres n wynosi od 0 do 15, przy czym 0 oznacza nieskończoną liczbę powtórzeń. Rozkaz CONPERM powoduje ponowne nawiązanie połączenia po jego przerwaniu.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: REVFlim znak
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Ustala znak skrzynki-korespondenta mogącej wywoływać zdeponowane wiadomości.
Występuje w wersji 1.2.9 (MFJ) i nowszych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: RXBlock ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Po włączeniu (parametr ON) dane transmitowane są do komputera w postaci bloków o stałym
formacie, co może ułatwić ich odczyt przez niektóre programy skrzynek elektronicznych. Blok składa się
z nagłówka (znak $FF), dwóch oktetów określających długość pola danych w kolejności oktet niższy,
oktet wyższy, oktetu zawierającego identyfikację protokółu (PID) i odpowiedniej liczby oktetów
zawierających dane. Format ten jest bardzo rzadko stosowany. Częściej stosowany jest format bloków
KISS (patrz opis trybu KISS i rozkazu KISS).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: RVFalway ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Pozwala na podjecie retransmisji danych z i do skrzynki (parametr ON). Występuje w wersji
1.2.9 (MFJ).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: Screenln n
Wartość początkowa: 80
Znaczenie: Ustala długość linii transmitowanej przez kontroler do komputera. Po jej przekroczeniu
kontroler wtrąca znaki CR, LF do ciągu danych, aby przejść do nowej linii. Przy wartości 0 znaki CR, LF
nie są dodawane. W przypadku wystąpienia podwójnego odstępu linii na ekranie należy wybrać wartość
0.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: SEndpac n
Wartość początkowa: $0D
Znaczenie: Ustala znak powodujący nadanie pakietu. Może to być dowolny znak alfabetu ASCII w
zakresie od $00 do $7F.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: SLots n
Wartość początkowa: 3
Znaczenie: Ustala liczbę standardowych odcinków czasu przed podjęciem nadawania. Metoda ta
odpowiada stosowanej w niektórych wersjach oprogramowania TAPR i TF metodzie progowej p-
persistence (patrz opis oprogramowania TF). Wartość 3 odpowiada przykładowo prawdopodobieństwu
przejścia na nadawanie równemu 1/3. Długość odcinka czasu ustalona jest za pomocą rozkazu DEADTIME. Dopuszczalnym zakresem wartości jest 0 - 127. Wartość 0 jest
identyczna z wartością 1. Praktycznie powinny być stosowane wartości 2 lub 3 dla kanałów o
przeciętnej zajętości lub od 5 do 7 dla kanałów zatłoczonych. Większe wartości zmniejszają
prawdopodobieństwo przejścia na nadawanie. Możliwość ta występuje w wersjach od 1.1.7 wzwyż, o
ile nie jest stosowana metoda progowa - p-persistence (jest ona stosowana przykładowo w
oprogramowaniu kontrolerów TNC-µ21, TINY-2 i podobnych). Patrz rozkaz PERSIST.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: STArt n
Wartość początkowa: $11
Znaczenie: Ustala znak pozwalający na wznowienie transmisji danych z kontrolera do komputera.
Najczesciej stosowaną kombinacją znaków zatrzymujących i wznawiających transmisję jest kombinacja
ctrl-S/ctrl-Q znana także pod nazwą XON/XOFF. Zasadniczo może tu jednak być użyty dowolny znak
alfabetu ASCII. Nadanie znakowi START i wymienionemu poniżej STOP wartości $00 wyłącza protokół
XON/XOFF. Sterowanie wyświetlaniem odbywa się wtedy wyłącznie za pomocą sygnału DTR (w
kontrolerach produkcji niemieckiej RTS), o ile jest on podłączony. Sterowanie przepływem danych za
pomocą sygnałów DTR (RTS) i CTS jest pewniejsze, użyty program terminalowy musi pozwalać na ich
zastosowanie.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: STATUS
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Jest to rozkaz bezpośredni pozwalający na stwierdzenie obecności nie nadanych pakietów.
Może być wykorzystywany przez programy terminalowe. Występuje począwszy od wersji 1.1.7 (1.2.7
MFJ). Kontroler nadaje meldunki "no outstandig packets" lub "outstandig packets" w zależności od
sytuacji. Stan ten sygnalizowany jest także za pomocą diody świecącej STA.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: STOp n
Wartość początkowa: $13
Znaczenie: Ustala znak wstrzymujący transmisję danych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: STREAMCa ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: parametr ON powoduje wyświetlenie znaku korespondenta po przejściu na inny kanał
logiczny (A - J), w przeciwnym przypadku znak ten nie jest wyświetlany.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: STREAMDBl ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: parametr ON powoduje podwójne wyświetlenie odebranych znaków specjalnych używanych
do przełączania kanałów logicznych, w przeciwnym przypadku znaki te wyświetlane są pojedyńczo.
Normalnie jako znak przełączenia używana jest pionowa kreska | (tzn. ciag |A - |J).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: STReamsw n
Wartość początkowa: $7C <|>
Znaczenie: Ustala znak przełączający kanały logiczne. Można tu użyć dowolnego znaku ASCII w
zakresie od $00 do $7F. Znak | nie występuje na klawiaturze komputera Commodore 64, dlatego też jego
posiadacze muszą dokonać odpowiedniej zmiany. Przed podjęciem transmisji danych zakodowanych za
pomocą kodera 7plus należy zmienić na $00 lub $01.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: SYsop
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: W kontrolerach wyposażonych w skrzynkę elektroniczną pozwala włascicielowi na korzystanie
z niej. Powrót do trybu rozkazowego dokonywany jest za pomocą znaku ctrl-C. Sposób korzystania ze
skrzynki opisany jest w rozkazie MAILBOX. W kontrolerach TNC-µ21 i
podobnych korzystanie ze skrzynki wymaga jedynie podania odpowiedniego rozkazu bez korzystania z
rozkazu SYSOP.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: TImedcmd tekst
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Ustala rozkaz wykonywany automatycznie w momencie zrównania się stanu licznika
ustalonego ze pomocą rozkazu TIMEDMIN i wskaźnika minut na zegarze.
Rozkaz ten (przykładowo rozkaz retransmisji) jest więc wykonywany automatycznie w odstępach
godzinnych. Rozkaz występuje w wersji 1.2.9 (MFJ) i nowszych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: TIMEDMin n
Wartość początkowa: 60
Znaczenie: Podaje czas automatycznego wykonywania rozkazu ustalonego za pomocą TIMEDCMD. Występuje w wersji 1.2.9 (MFJ) i nowszych.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: TRACe ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: Włączenie trybu TRACE powoduje wyświetlanie pakietów w postaci bloków szesnastkowych
np. w przypadku podejrzenia o błędy w programie lub protokółe.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: Trans
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Służy do przełączenia kontrolera w transparentny tryb pracy. Tryb transparentny stosownany
jest zasadniczo w czasie transmisji danych dwójkowych, pozwala też na zdalną obsługę komputera przez
radio (pod warunkiem uruchomienia na nim odpowiedniego programu: skrzynki elektronicznej, programu
Procomm w trybie zdalnym czy systemu operacyjnego UNIX). Wszystkie występujące w strumieniu
danych znaki nadawane są bez interpretacji, usuwania lub dodawania znaków LF czy $00 czy innych
zmian (filtracji). Niemożliwa jest więc przykładowo zmiana kanału logicznego czy sterowanie
komunikacją z komputerem w protokółe XON/XOFF. Dla zapewnienia prawidłowej wymiany danych z
komputerem używane są sygnały sterujące (CTS/DTR lub CTS/RTS). W trybie transparentnym dane
transmitowane są w postaci ośmiobitowej bez bitu parzystości. Pakiety nadawane są po osiągnieciu
zadanej długości (rozkaz PACLEN) lub upływie ustalonego czasu (rozkaz PACTIME).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: TRFlow ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: rozkaz TRFLOW pozwala na włączenie protokółu XON/XOFF pomiędzy komputerem a
kontrolerem w trybie transparentnym. Za pomocą znaków START i STOP komputer może sterować transmisją odbieranych danych. Znaki START i STOP
nie mogą występować w danych nadawanych przez komputer. Ogranicza to zakres zastosowań trybu
transparentnego.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: TRIes [n]
Wartość początkowa: ----
Znaczenie: Ustala zawartość licznika powtorzeń dla używanego kanału logicznego (A - J). Użyty bez
parametru pozwala na zorientowanie się w jakości łącza. Wartość N leży w zakresie od 0 do 15.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: TXdelay n
Wartość początkowa: 30
Znaczenie: Ustala odstęp czasu pomiędzy włączeniem nadajnika i rozpoczęciem transmisji danych, co
uwzględnia czas przełączania nadajnika. Czas ten jest zależny od jego konstrukcji, dlatego też dobór
parametru odbywa się eksperymentalnie. Przed rozpoczęciem nadawania danych transmitowane są pola
synchronizujące (ang. flag) lub fala prostokątna w zależności od dokonanego wyboru. Fala prostokątna
zawiera więcej zmian stanu i pozwala na szybsze zasynchronizowanie się stacji korespondenta.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: TXDELAYc n
Wartość początkowa: 2
Znaczenie: Ustala dodatkowy odstęp czasu sumowany z czasem TXDELAY. Parametr N oznacza liczbę
znaków (przeliczane na czas trwania podanej ilości znaków). Pozwala to na dokładniejszy i niezależny
od szybkosci transmisji dobór opóźnienia. Wartość N leży w zakresie od 0 do 120. Rozkaz występuje
począwszy od wersji 1.1.7.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: TXDiddle ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: W czasie określonym przez rozkazy TXDELAY i AXHANG nadawane są normalnie pola synchronizujące (ang. flags) - dla wartości
parametru OFF. Po włączeniu nadawana jest fala prostokątna, co ułatwia synchronizację kontrolera
korespondenta. Czas nadawania fali prostokątnej jest przedłużony o czas ustalony za pomocą rozkazu TXDELAYC. Synchronizacja za pomocą fali prostokątnej jest skuteczniejsza, co
pozwala na skrócenie czasu TXDELAY, jednak w przypadku niektórych
kontrolerów o konstrukcji odbiegającej od wzorca TAPR mogą wystapić trudności. Należy wówczas
wyłączyć TXDIDDLE. Rozkaz występuje w wersjach od 1.1.7 wzwyż.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: TXFlow ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: TXFLOW pozwala na włączenie protokółu XON/XOFF i sterowanie przez kontroler transmisji
danych z komputera w trybie transparentnym. Znaki START i STOP nie mogą występować w strumieniu
danych nadawanych przez kontroler.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: TXUIfram ON|OFF
Wartość początkowa: OFF
Znaczenie: wartość parametru ON powoduje nadanie przez kontroler TNC zawartości bufora
nadawczego w przypadku przerwania połączenia (w postaci pakietów typu UI), OFF - nadanie jedynie
tekstu radiolatarni i identyfikacji w celu zmniejszenia tłoku w kanałe radiowym. Jest to szczególnie
korzystne dla skrzynek elektronicznych. Rozkaz ten występuje w wersjach począwszy od 1.1.7 (1.2.7
MFJ).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: Unproto znak1 [Via znak2,....,znak9]
Wartość początkowa: CQ
Znaczenie: Ustala adres odbiorcy i ewentualną trasę transmisji dla pakietów nadawanych
bezpołączeniowo (typ UI).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: USers n
Wartość początkowa: 1
Znaczenie: Ustala dopuszczalną liczbę połączeń zainicjowanych przez korespondentów. Nie ma wpływu
na liczbę równolegle prowadzonych połączeń własnych. Zakres wartości n - od 0 do 10. Przed
włączeniem skrzynki elektronicznej należy ustawić wartość 1.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: Xflow ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: Pozwala na włączenie lub wyłączenie protokółu XON/XOFF na poziomie rozkazowym i w
trybie konwersacji. Włączenie protokółu pozwala kontrolerowi na sterowanie strumieniem otrzymywanych
z komputera danych za pomocą znaków ustalonych rozkazami XON i XOFF. Mogą to być znaki
identyczne ze znakami START i STOP używanymi przez komputer. Po wyłączeniu protokółu XON/XOFF
sterowanie odbywa się za pomocą sygnału CTS. Jest to sposób pewniejszy, zwłaszcza w przypadku
transmisji długich zbiorów.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: XMitok ON|OFF
Wartość początkowa: ON
Znaczenie: parametr OFF blokuje przełączanie na nadawanie bez wpływu na pozostałe funkcje
kontrolera. Parametr ON umożliwia normalne nawiazywanie łączności.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: XOff n
Wartość początkowa: $13
Znaczenie: Ustala wartość znaku, za pomocą którego kontroler może zatrzymać dopływ danych z
komputera. Może to być dowolny znak alfabetu ASCII w zakresie od $00 do $7F.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: XON n
Wartość początkowa: $11
Znaczenie: Ustala wartość znaku, za pomocą którego kontroler TNC sygnalizuje gotowość do
dalszego odbioru danych. Zbiór możliwych znaków jest identyczny jak dla rozkazu XOFF.
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Rozkaz: PERSIST
W niektórych rozszerzeniach programu TAPR występują także rozkazy
PERSIST n (0-255, wartość poczatkowa 64 lub 127) i SLOTTIME n (0-250 * 10 msek, wartość
początkowa 1). Są one objaśnione pod rozkazami P i W dla oprogramowania WA8DED. Włączenie procedury może być dokonywane za pomocą rozkazu PPERSIST
ON|OFF. Procedura ta zastępuje zwykłą procedurę dostępu (CSMA).
Meldunki
Nieprawidłowo podany rozkaz, niewłaściwa liczba parametrów lub ich
nieprawidłowe wartości sygnalizowane są za pomocą następujących meldunków:
?bad - rozkaz zawiera niewłaściwe lub niezrozumiałe parametry.
?call - niewłaściwie podany znak wywoławczy.
?clock not set - użyty rozkaz wymaga uprzedniego nastawienia zegara.
?EH - rozkaz niezrozumiały.
?not enough - rozkaz zawiera zbyt mało parametrów
?not while connected - rozkaz nie może być wykonany w trakcie połączenia.
?range - nieprawidłowa wartość argumentu.
?too long - linia zawierająca rozkaz jest zbyt długa (np. zawiera zbyt długi tekst BTEXT lub CTEXT).
?too many - rozkaz zawiera zbyt dużo parametrów.
?VIA - brakuje słowa "via" w rozkazach CONNECT, RECONNECT i UNPROTO.
?Not while mail server enabled - wykonanie rozkazu możliwe tylko przy wyłączonej skrzynce
elektronicznej.
?Mailbox full - brak miejsca na dalsze wiadomości.
W czasie dostępu do skrzynki użytkownik może otrzymać dodatkowo
następujące komunikaty:
You have mail! - skrzynka zawiera wiadomości dla jej własciciela.
No mail - skrzynka pusta
None found - brak wiadomości dla właściciela (odpowiedź na rozkazy K lub R).
Not found - brak wiadomości o podanym numerze.
Cannot, not yours - próba skasowania cudzej wiadomości (nie dotyczy operatora skrzynki).
Spis treści.
Spis rozkazów TAPR.
Duża liczba rozkazów może w pierwszym momencie przestraszyć
użytkownika. Jednak większość parametrów nie wymaga zmian zwłaszcza w czasie pierwszych prób.
Zasadniczo wystarczy tylko wprowadzić swój znak wywoławczy (rozkaz MYCALL), ewentualnie tekst powitalny (rozkaz CTEXT,
włączenie za pomocą rozkazu CMSG ON) i tekst radiolatarni (rozkaz BTEXT, włączenie za pomocą rozkazu BEACON ....) i po
krókiej obserwacji sytuacji na paśmie przeprowadzać pierwsze łączności posługując się rozkazami CONNECT i DISCONNECT. Od czasu do czasu
dobrze jest wywołać listę odbieranych stacji za pomocą rozkazu MHEARD. Do włączenia podglądu służy
rozkaz MONITOR, a do wyboru rodzaju podglądanych pakietów rozkaz MCOM. Wartości innych parametrów mogą być zmieniane i dopasowywane później
w miarę zdobywania doświadczenia lub po dyskusjach z bardziej zaawansowanymi kolegami.
Przewidziane przez producentów wartości początkowe są przeważnie wystarczająco dobre. Do obsługi
skrzynki elektronicznej przewidziane są rozkazy MAILBOX (lub MBOD) i SYSOP oraz rozkazy wymienione na liscie skrzynki.
Ich objaśnienie może być wywołane za pomocą rozkazu HELP. Do wprowadzenia znaku skrzynki służy
rozkaz MYMCALL (dotyczy to tylko niektórych wersji oprogramowania).
Korzystne (chociaż niekonieczne) było by nastawienie zegara za pomocą rozkazu DAYTIME. Jeżeli konieczne jest dokonanie zmiany wartości któregoś z
parametrów w trakcie łączności, należy przejść na poziom rozkazowy za pomocą kombinacji ctrl-C,
dokonać pożądanej zmiany i powrócić do łączności za pomocą rozkazu CONVERS.
Dla ułatwienia orientacji kontroler wyposażony jest w następujące wskaźniki
na płycie czołowej (diody świecące):
PWR - wskaźnik włączenia.
CON - wskaźnik połączenia z korespondentem, po włączeniu funkcji
HEALLED migoce cały czas przypadkowo. W trybie KISS miga
trzykrotnie po włączeniu kontrolera, a następnie
sygnalizuje transmisję danych do komputera.
STA - wskazuje że w buforze znajduja się nie nadane pakiety,
po włączeniu HEALLED migoce cały czas
przypadkowo, zależnie
od wartości MAILLED może sygnalizować też
obecność nowych
wiadomości w skrzynce.
W trybie KISS miga trzykrotnie po włączeniu
kontrolera,
a następnie sygnalizuje transmisję danych z komputera do
TNC. Stałe świecenie się diody STA w trybie KISS oznacza
zawieszenie się kontrolera. W kontrolerach wyposażonych w
oprogramowanie WA8DED (TF) dioda ta wskazuje obecność
odebranych i nie wczytanych przez komputer pakietów,
ma więc znaczenie odwrotne niż w przypadku
oprogramowania TAPR. W wersjach oprogramowania wyposażonych
w możliwość odbioru emisji faksymile sygnalizuje podanie
rozkazu FAX.
PTT - sygnalizuje przejście kontrolera na nadawanie.
DCD - sygnalizuje odbiór danych.
TURBO - w niektórych typach kontrolerów sygnalizuje włączenie
modemu dla szybkości 2400 lub 9600 bitów/sekundę. Modemy te
przeważnie nie stanowią standardowego wyposażenia
kontrolera.
Niektóre z kontrolerów wyposażone są dodatkowo we wskaznik dostrojenia
przydatny do pracy na falach krótkich (przykładowo MFJ-1274/1276/1278(T), PK-232). W przypadku
pracy na zakresach UKF (AFSK/FM) jest on zbędny. Czasami na płycie czołowej znajdują się też
wskaźniki sygnalizujące tryb pracy: CMD, CONV i TRANS. Kontrolery wielofunkcyjne zawierają
dodatkowe wskaźniki stanu przy pracach innymi rodzajami emisji.
Przed przystąpieniem do pracy należy oczywiscie połączyć kontroler z
komputerem i radiostacją. Sposób podłączenia i występujące trudności przedstawione są w następnych
punktach. Należy też dobrać odpowiednie parametry transmisji na łączach do komputera i radiowym.
Zmiany szybkości transmisji na złączu RS-232 dokonuje się najczęściej za pomocą przełącznika
znajdującego się na tylnej ściance kontrolera lub zwieraczy znajdujących się wewnątrz. Fabrycznie
przeważnie ustawiona jest szybkość 1200 bitów/s. Szybkość ta nie ma nic wspólnego z szybkością
transmisji w łączu radiowym i może być od niej różna. Korzystne jest zwiększenie jej do 9600 bitów/s lub
więcej, ale nie jest to konieczne. W niektórych wersjach do jej zmiany służy rozkaz ABAUD. Pozostałymi parametrami transmisji są długośc słowa (7/8 bitów) i rodzaj
bitu parzystości. Mogą one być zmieniane za pomocą rozkazów AWLEN i PARITY. Początkowo ustawione są wartości 7 bitów i bit przysty (7E1). Po
ewentualnej zmianie parametrów AWLEN na 8 i PARITY na 0 mamy do czynienia z kombinacją 8N1.
Zestaw ten należy oczywiście ustawić w posiadanym programie komunikacyjnym. Liczba bitów stop
zawsze wynosi 1. Wybór zestawu zależy od upodobań i potrzeb użytkownika, a sposób dokonania zmian
w programie opisany jest w jego instrukcji. Do współpracy z kontrolerem można użyć dowolnego
programu terminalowego jak Procomm, Procomm Plus, Kermit, Rmitterm, Telix, Telemate lub
specjalnego programu przewidzianego do pracy w systemie packet-radio jak programy Lan-link, MSYS,
SP, GP, SUPERKISS, Visual Packet, WinGT i oprogramowanie TCP/IP (NOS, JNOS, WNOS itp.). W
pierwszej fazie powinien być to program dobrze znany lub prosty w obsłudze, a co najważniejsze
użytkownik powinien posiadać jego dostatecznie dokładny opis i zapoznać się z nim. Użycie bardziej
komfortowych lecz i trudniejszych w obsłudze programów powinno nastąpić dopiero w dalszej
kolejności. Programy SP, GP, SUPERKISS i TCP/IP wymagają przełączenia kontrolera w tryb KISS i użycia sterownika TFPCR (TFKISS), programy SP, GP, Visual Packet i
WinGT mogą też współpracować z oprogramowaniem WA8DED, a TCP/IP - z
węzłem TheNet. Zamiast komputera można też użyć dowolnego terminalu
komputerowego.
Wybór szybkości transmisji w łączu radiowym (o ile jest on wogóle
przewidziany, występują tu duże różnice między poszczególnymi rozwiązaniami) dokonywany jest za
pomocą przełącznika na tylnej ściance obudowy lub rozkazu HBAUD. Dodatkowo
należy dokonać przełączenia modemu wewnętrznego na wybraną szybkość pracy lub podłączyć
odpowiedni modem zewnętrzny. W większości rozwiazań wewnątrz kontrolera znajduje się odpowiedni
wtyk przewidziany do tego celu i często oznaczony jako J4 (ang. modem disconnect). W kontrolerach
produkcji niemieckiej wyprowadzenia sygnałów na tym wtyku różnią się od standardu TAPR. W razie
potrzeby konieczne jest zastosowanie odpowiedniego kabla przejściowego. Fabrycznie ustawiana jest
szybkość 1200 bitów/s i do tej szybkości dostosowane są wszystkie modemy wewnętrzne (chyba, że
kontroler przewidziany jest wyłącznie do pracy z szybkością 9600 bitów/s). Niektóre z nich pozwalają na
przełączenie na szybkość 300 bit/s (zakresy KF) natomiast praca z szybkościami 9600 lub 2400
bitów/s możliwa jest jedynie po dołączeniu modemu zewnetrznego (odpowiednio FSK lub QPSK). Tylko
nieliczne typy kontrolerów wyposażone są fabrycznie w modem dla większych szybkości pracy (PK-96,
TNC-2H, DSP-232). Do łączności satelitarnych stosowane są m.in. modemy PSK 1200 bitów/s. Praca z
szybkością 9600 bitów/s wymaga dokonania odpowiednich przeróbek radiostacji (bezpośrednie wyjście
z detektora FM, bezpośrednia modulacja generatora VFO/VCO/VXO, generatora odniesienia lub obu).
Zależnie od modelu radiostacji przeróbki te mogą być trudne lub niemożliwe. Transmisja z szybkością
2400 bitów/s nie wymaga żadnych przeróbek.
W przypadku gdy linie na ekranie wyświetlane są jedna na drugiej należy
dodać znaki LF (rozkaz AUTOLF), przy podwójnym odstępie należy wyłączyć to
dodawanie. Wyświetlanie podwójnych liter na ekranie lub ich brak wymaga dokonania odpowiedniej
zmiany parametru ECHO. Inną przyczyną występowania podwójnego odstępu linii
może być nieprawidłowa wartość parametru SCREENLN. Można tu
spróbować wartości 0.
Wielu problemów można uniknąć po dokładnym zapoznaniu się z opisami
posiadanych programów, ich konfiguracją i znaczeniem poszczególnych parametrów konfiguracyjnych.
Spis treści.
nóżka 1 - ekran.
nóżka 2 - TXD - wejście danych nadawanych przez komputer.
nóżka 3 - RXD - wyjście danych nadawanych przez kontroler.
nóżka 5 - CTS - wyjście sterujące przepływem danych z komputera.
nóżka 6 - DSR - wyjście sygnalizujące włączenie i gotowość kontrolera TNC. Naogół połączone na
stałe z napięciem zasilania.
nóżka 7 - masa.
nóżka 8 - DCD - wyjście sygnalizujące nawiązanie połączenia.
W niektórych rozwiązaniach jego stan odpowiada
stanowi diody CONNECT, w innych jest połączone na
stałe z napięciem dodatnim lub jest przełączane
za pomocą zwieracza.
nóżka 20 - DTR - wejście sygnalizujące gotowość komputera do
odbioru danych. W kontrolerach produkcji
niemieckiej zamiast DTR często stosowany jest
sygnał RTS (wyprowadzony na nóżce 4).
_________________________________________________
TNC Komputer (RS-232)
wtyk 25 n. wtyk 25 n. wtyk 9 n.
_________________________________________________
2 2 3
3 3 2
5 5 8
6 6 6
7 7 5
8 8 1
20 20 4
_________________________________________________
Połączenie powinno być dokonane kablem ekranowanym, a ekran połączony
z nóżką 1 (wtyk 25 nóżkowy) po stronie komputera. Właściwe ekranowanie i uziemienie urządzeń
wchodzących w skład stacji pakiet radio może znacznie obniżyć poziom zakłóceń. Jest to szczególnie
istotne, ponieważ w układach komputerowych i w kontrolerach TNC występują sygnały impulsowe o
znacznej amplitudzie, a więc powodujące zakłócenia szerokopasmowe. Harmoniczne tych sygnałów
mogą nawet zakłócać odbiór w zakresach UKF.
Posiadacze komputerów o nietypowych złączach szeregowych powinni
sprawdzić wyprowadzenia w instrukcji komputera. Komputer Commodore 64 wyposażony jest w wyjście
pięcio-woltowe i wymaga dodania buforów odwracających fazę sygnału. Niektóre rozwiązania jak np.
kontrolery firmy MFJ wyposażone są w wyjście 5 V przeznaczone bezpośrednio do współpracy z tym
komputerem.
Spis treści.
Mimo, że połączenie kontrolera z radiostacją wydaje się być zasadniczo
prostsze niż połączenie z komputerem, może tu wystapić szereg problemów, które przedstawiam
pokrótce.
Kontroler TNC wyposażony jest w wyjście tranzystorowe typu otwarty
kolektor zwierające wejście nadajnika do masy w momencie nadawania. Jest to sposób przełączania
stosowany w wielu typach radiostacji fabrycznych. W niektórych starszych lub nietypowych rozwiązaniach
konieczne było podanie odpowiedniego napięcia o polaryzacji dodatniej lub ujemnej. Wymagałoby to
dodania na wyjściu kontrolera stopnia odwracającego polaryzację lub przesuwającego poziom napięcia
wyjściowego. Osobną grupę stanowią radiostacje przenośne. Większość z nich nie posiada
oddzielnego wejścia przełączającego na nadawanie, a samo przełączanie odbywa się poprzez
stałoprądowe zwarcie obwodu mikrofonu do masy. Podłączenie kontrolera wymaga włączenia
dodatkowego kondensatora o pojemności około 1 µF w przewód wyjściowy sygnału akustycznego z
kontrolera TNC tzn. pomiędzy TNC a wyjście mikrofonowe i podłączenie przewodu N-O z wejściem
mikrofonowym przez opornik o wartości od 2.2 do 3.3 k. Niektóre rozwiazania kontrolerów wyposażone
są w drugie wyjście zawierające opisany układ.
We. mikr. ----+----||------- wy. akust. kontrolera TNC
|
-
| | 2.2 - 3.3 k
-
|
+---------- wy PTT z kontrolera
Połączenie kontrolera z radiostacją.
Zbyt niski poziom sygnału akustycznego z odbiornika może spowodować
błędne dekodowanie przez modem, natomiast wysoki poziom powodujący zniekształcenia nieliniowe we
wzm. m.cz. odbiornika lub modemie jest niepożądany z tych samych wzgledów. Dlatego też warto
poeksperymentować trochę z położeniem regulatora siły dźwięku. Inną przyczyną zniekształceń
nieliniowych może być niedostateczne obciążenie wzmacniacza m.cz. odbiornika. Impedancja
wejściowa modemu jest znacznie większa od impedancji głośnika w zwiazku z czym wzmacniacz m.cz.
pracuje praktycznie bez obciążenia. W przypadku stwierdzenia występowania zniekształceń nieliniowych
należy obciążyć wyjście głośnikowe opornikiem o wartości około 8 - 10 omów (lub słuchawką, ale
dźwięk sygnałów cyfrowych może być denerwujący dla użytkownika i otoczenia). W niektórych
rozwiązaniach radiostacji w momencie otwarcia lub zamknięcia blokady szumów mogą wystąpić
stałoprądowe stany nieustalone. Zbyt długie czasy przeładowania kondensatorów na wyjściu
wzmacniacza m.cz. lub na wejściu mogą także powodować zniekształcenia sygnałów (efekt ten jest
szczególnie szkodliwy przy pracy z większymi szybkościami transmisji - przykładowo 9600 bitów/s).
Obciążenie wyjścia wzmacniacza opornikiem usuwa i ten problem. Zjawisko to występuje w wielu typach
radiostacji przenośnych (przykładowo firmy YAESU).
Dalszym zródłem błędów w odbiorze sygnałów packet może być
niewłaściwa charakterystyka amplitudowa lub fazowa odbiornika. Nieliniowa charakterystyka fazowa
powoduje różne opóźnienia czasowe obu tonów jednak w praktyce jej ujemny wpływ występuje dopiero
przy szybkościach przekraczających 1200 bitów/s. Inną przyczyną błędów jest nieliniowość
charakterystyki amplitudowej powodująca znaczną różnicę poziomów sygnału dla obu częstotliwosci
(można to sprawdzić za pomocą oscyloskopu). Wrażliwość modemu na różnice poziomów sygnałów
wejściowych zależna jest od jego konstrukcji. Modemy wyposażone w obwód scalony AM7911 tolerują
różnice poziomów rzedu 2:1, wyposażone w obwód TCM3105 - rzędu 3:1. Jeżeli różnica poziomów
będzie rzeczywiście powodować błędny odbiór należy włączyć na wejście modemu filtr korekcyjny
RC dolno- lub górnoprzepustowy w zależności od zaobserwowanych efektów lub dokonać
odpowiednich przeróbek w torze akustycznym odbiornika.
Spis treści.
Połączenie kontrolera z radiostacją.
Pewnych problemów może dostarczyć także blokada szumów. W niektórych
urządzeniach fabrycznych, zwłaszcza w radiostacjach przenośnych jej czas reakcji może być zbyt długi
i powodować obcinanie początków pakietu. W takim przypadku konieczne jest skrócenie jej stałej czasu
lub zastosowanie dodatkowego układu cyfrowej blokady szumów - np. opartego na obwodzie XR2211.
Zastosowanie cyfrowej blokady szumów pozwala na pracę z otwartą blokadą szumów odbiornika. Jak
wspomnialem powyżej niektóre rozwiązania modemów pozwalają na pracę z otwarta blokadą szumów
(przykładowo modemy zawierające obwod XR2211), inne nie są odporne na szumy (przykładowo
modemy zawierające obwód TCM3105). Jeżeli otwarcie blokady szumów odbiornika powoduje stałe
świecenie diody DCD kontrolera lub bardzo częste migotanie oznacza to wrażliwość modemu na
szumy i konieczność zastosowania jednego ze wspomnianych rozwiazań po stwierdzeniu obcinania
pakietów.
Stosowane w nowszych typach radiostacji przenośnych układy
oszczędności baterii powodują również czasami obcięcie początków odbieranych pakietów. Jeżeli
niemożliwe jest ich wyłączenie konieczna jest praca z otwartą blokadą szumów i ewentualne użycie
blokady cyfrowej.
Spis treści.
Połączenie kontrolera z radiostacją.
Skontrolowania wymagać może także poziom sygnału wyjściowego. Zbyt
słabe wysterowanie lub przesterowanie nadajnika jest również niekorzystne. W trakcie pomiarów można
się posłużyć rozkazem CALIBRA (oprogramowanie TAPR). Podobnie jak w
przypadku odbioru ujemnie może odbić się tu także nieliniowość charakterystyki amplitudowej
modulatora. W niektórych przypadkach konieczne może być włączenie odpowiedniego filtru
korekcyjnego: dolno- lub górnoprzepustowego. Należy także zwrócić uwagę na wartość dewiacji
częstotliwości. Zbyt duża dewiacja powoduje zniekształcenia nieliniowe sygnału nadawanego co może
utrudnić odbiór u korespondenta, a także zakłócenia w sąsiednich kanałach. Szczególnie krytyczna jest
wartość dewiacji w modulacji FSK (9600 bit/s). Niewłaściwa dewiacja może uniemożliwić
połączenie.
Pomiary dewiacji częstotliwości są wprawdzie nieco bardziej skomplikowane
- w praktyce może wystarczyć porównanie siły sygnału własnej stacji z sygnałami innych kolegów za
pomocą odbiornika kontrolnego.
Opisane powyżej trudności najłatwiej zaobserwować nawiązując łączność
z blisko położonym korespondentem w godzinach mniejszego ruchu lub na mniej używanym kanałe tak
aby zminimalizować wpływ zakłóceń zewnętrznych. Częste występowanie błędów powodujące duże
ilości powtórzeń lub nawet przerywanie połączenia będą sygnalizowaly konieczność dokładniejszego
zbadania sprawy.
W modemach dla szybkości 9600 bit/sek oprócz ustawienia amplitudy
należy eksperymentalnie dobrać optymalną charkterystykę filtru (za pomocą miniaturowego przełącznika)
dążąc do uzyskania minimalnej liczby powtórzeń.
Spis treści.
Połączenie kontrolera z radiostacją.
Ze względu na ograniczenie długości bloków do 256 znaków nie jest tu
stosowana synchronizacja elektryczna za pomocą sygnałów CTS/DTR, a jedynie programowa -
XON/XOFF.
Spis treści.
Wartość początkowa: 1
Znaczenie: Automatyczne dodawanie znaku LF po znaku CR (1) lub brak (0). Odpowiada rozkazowi
AUTOLF z zestawu TAPR.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Ustala czas, po którym następuje wyłączenie protokółu DAMA. Jest on
podawany w sekundach.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Połączenie ze stacją o podanym znaku, znaki stacji przekaźnikowych nie są poprzedzone
słowem "via". W kanałe 0 następuje nadanie informacji w postaci pakietów typu UI bez nawiazania
połączenia (ang. unproto). Rozkaz C ustala wówczas adres docelowy i trasę transmisji pakietów
nienumerowanych typu UI.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Przerwanie połączenia. W przeciwieństwie do oprogramowania TAPR przerwanie połączenia
dokonywane jest nie odrazu, a dopiero po nadaniu wszystkich oczekujących w buforze informacji.
Natychmiastowe przerwanie połączenia wymaga dwukrotnego podania rozkazu D. Podanie rozkazu D
przy braku połączenia w danym kanałe powoduje jego inicjalizację z wykorzystaniem wartości
przypisanych kanałowi 0.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 1
Znaczenie: Włączenie lub wyłączenie echa na złączu RS232. Odpowiada rozkazowi ECHO z zestawu TAPR.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 4
Znaczenie: Czas oczekiwania na odpowiedź w sekundach. Wartość N leży w zakresie od 1 do 15 (czas
T1). Może on być różny dla każdego kanału logicznego. Odpowiada rozkazowi FRACK. W nowszych wersjach oprogramowania (od TF 2.4 wzwyż) czas ten
obliczany jest dynamicznie w trakcie połączenia. Dopuszczalnym zakresem parametru jest wówczas też
500 - 10000 (*10 ms). Jest on jednocześnie wartością początkową dla obliczeń czasu propagacji (SRTT)
w protokóle DAMA.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Programy TF i WA8DED pracują w dwóch zasadniczych trybach: terminalowym gdzie
informacje przekazywane są z kontrolera do komputera w miarę ich napływania i podporządkowanym
(ang. host) gdzie informacje przekazywane są jedynie na rozkaz z komputera. Odczytanie informacji w
trybie podporządkowanym dokonywane jest za pomocą rozkazu G 0, a stanu kontrolera - za pomocą
rozkazu G 1. Wymiana informacji w trybie podporządkowanym odbywa się w formie bloków o długości
maksymalnej 256 bajtów i stałej strukturze: pierwszy bajt bloku oznacza numer kanału, drugi -
rozróżnienie pomiędzy informacjami (0) a rozkazami (1) dla kontrolera, trzeci - długość bloku, a
następne stanowią jego zawartość, w odpowiedzi kontrolera drugi bajt informuje o stanie łącza lub
występujących błędach. Rozkaz G jest ignorowany w trybie terminalowym. Najczęściej stosowany jest
tryb podporządkowany we współpracy z odpowiednimi programami komputerowymi (programy SP, GP,
Visual Packet, WinGT i inne).
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 0
Znaczenie: Wyświetlanie listy słyszanych stacji i sterowanie jej prowadzeniem. Parametr 0 - oznacza
kasowanie listy, parametr 1 - wyłączenie jej prowadzenia, parametr 2 - włączenie, inne wartości
określają maksymalną długość listy. Lista ta jest prowadzona przez kontroler niezależnie od list
prowadzonych np. przez programy SP i GP. Przeważnie korzystne jest wyłączenie jej ze względu na
wiekszą pojemność pamięci komputera centralnego.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: pusty
Znaczenie: Podanie własnego znaku wywoławczego. Znak ten może być różny dla każdego kanału i
musi być oddzielnie wprowadzony. Odpowiada rozkazowi MYCALL. Kontroler
może przejść na nadawanie dopiero po wprowadzeniu prawidłowego znaku wywoławczego.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 0
Znaczenie: Włączenie trybu terminalowego (0) lub podporządkowanego (1).
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 0
Znaczenie: Ustawianie zegara i uzupełnienie meldunków o informację czasowa lub wyświetlenie czasu.
Parametr 0 oznacza wyłączenie informacji czasowej, 1 - podawanie tylko w meldunkach o stanie
kontrolera, 2 - podawanie w meldunkach o stanie i z odebranymi pakietami, DD.MM.RR - ustawienie daty
w formacie europejskim, MM/DD/RR - ustawienie daty w formacie amerykańskim, GG:MM:SS -
ustawienie czasu.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Wywołanie informacji o stanie wybranego kanału lub wszystkich kanałów. Numer n leży w
zakresie od 0 do 10.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: IU
Znaczenie: Wybor rodzaju podsłuchu (monitorowania). Parametr N oznacza brak podsłuchu, I - podsłuch
pakietów informacyjnych, U - pakietów bezpołączeniowych (ang. unproto), S - pakietów kontrolnych, C -
podsłuch też w trakcie trwania połączenia, + - podsłuch tylko pakietów do/od stacji wymienionych dalej
na liście (maksimum 8), minus - podsłuch wszystkich pakietów poza wymienionymi na liście. Podanie
samego znaku + lub minus kasuje wprowadzoną poprzednio listę, ich kombinacja jest niedozwolona,
kombinacja liter IUSC jest dowolna w zależnosci od życzeń użytkownika. Jego funkcja odpowiada w
przybliżeniu funkcjom rozkazów MONITOR, MCON i MCOM.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 10
Znaczenie: Dopuszczalna liczba powtórzeń w zakresie od 0 do 255, przy czym wartość 0 oznacza
nieograniczoną liczbę. Odpowiada rozkazowi RETRY. Liczba może być dobierana
oddzielnie dla każdego kanału, po każdorazowym przerwaniu połączenia przyjmowana jest wartość z
kanału 0.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 4 lub 2
Znaczenie: Określa maksymalną liczbę nie potwierdzonych pakietów (1 - 7). Odpowiada rozkazowi MAXFRAME. Liczba ta może być dobierana oddzielnie dla każdego kanału, po
przerwaniu połączenia przyjmowana jest wartość z kanału 0.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 64 lub 32
Znaczenie: Ustala wartość progu (persistence) określającego prawdopodobieństwo przejścia na
nadawanie po zwolnieniu się kanału. Wartość ta leży w zakresie od 0 do 255 co odpowiada
prawdopodobieństwu odpowiednio od 0 do 100 %. Czas oczekiwania przed podjęciem ponownej próby
ustalany jest za pomocą rozkazu W (slottime). Metoda ta nie występuje w standardowym oprogramowaniu
TAPR jest jednak spotykana także w niektórych jego rozszerzeniach. Odpowiada rozkazowi PERSIST. Patrz też rozkaz SLOT.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Powtórny start programu, odpowiada rozkazowi RESTART.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 1
Znaczenie: Służy do włączenia (1) lub wyłączenia funkcji przekaźnikowej warstwy drugiej (ang.
digipeater). Odpowiada rozkazowi DIGIPEAT.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 1
Znaczenie: Służy do wyboru kanału logicznego, 0 jest kanałem monitora (ang. unproto). Maksymalna
liczba kanałów wynosi 10 (w niektórych wersjach więcej, w starszych - 4).
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 30 lub 25
Znaczenie: Określa czas pomiędzy włączeniem nadajnika a rozpoczęciem nadawania danych (rozkaz TXDELAY). Wartość N leży w zakresie 0 - 127 * 10 msek.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 0
Znaczenie: Służy do podania tekstu powitalnego (CTEXT), jednocześnie określa
czy tekst ten będzie nadawany (1) czy też nie (0) - odpowiada to więc rozkazom CTEXT i CMSG ON|OFF.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 2
Znaczenie: Wybór wersji protokółu AX.25. Obecnie używana jest wersja 2. Wybór może być dokonany
niezależnie dla każdego z kanałów. Odpowiada rozkazowi AX25L2V2. Nie
występuje we wszystkich wersjach oprogramowania ze względu na małe znaczenie wersji 1
protokółu.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 10
Znaczenie: Okres oczekiwania przed powtórną probą przejścia na nadawanie (ang. slot time), długość
w zakresie 0 - 127 * 10 msek. Odpowiada rozkazowi SLOTTIME w niektórych
rozszerzeniach zbioru rozkazów TAPR.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 1
Znaczenie: Umożliwia (1) lub blokuje (0) przejście na nadawanie, odpowiada więc rozkazowi CONOK.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 1
Znaczenie: Ustala maksymalną liczbę równolegle prowadzonych połączeń (kanałów logicznych). Liczba ta
nie może przekraczać wartości maksymalnej przyjętej w danej wersji programu. Odpowiada rozkazowi
USERS.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 3
Znaczenie: Rozkaz kombinowany sterujący wykorzystaniem protokółu XON/XOFF i parametrem FLOW
(patrz lista rozkazów TAPR). Wartość 0 oznacza funkcje FLOW i XON/XOFF wyłączone, 1 - funkcja
FLOW włączona, protokół XON/XOFF wyłączony, 2 - funkcja FLOW wyłączona, protokół XON/XOFF
włączony, 3 - obie funkcje włączone. Odpowiada rozkazom FLOW i XFLOW.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 7, 15, 3
Znaczenie: Są to parametry służące do obliczenia czasu propagacji pakietu - SRTT - (odpowiednika FRACK) w protokóle DAMA. Czas ten obliczany jest
dynamicznie w trakcie połączenia.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Podaje liczbę wolnych buforów w pamięci kontrolera.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 0
Znaczenie: Włączenie (1) lub wyłączenie (0) pracy dupleksowej na łączu radiowym (HDLC). Odpowiada
rozkazowi FULLDUP.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 60
Znaczenie: Ustala długość pola danych transmitowanych w pakietach odpytujących (IPOLL).
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Pozwala na przełączenie kontrolera w tryb KISS (patrz lista TAPR -
rozkaz KISS).
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 0
Znaczenie: Ustala długość słowa w trybie terminalowym na 7 bitów (0) lub 8 (1).
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Wywołuje informacje o stanie połączenia (analogicznie jak rozkaz CONNECT bez parametrów w programie TAPR).
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 100
Znaczenie: Ustala czas, po którym nadane zostaje potwierdzenie odebranego pakietu. Odpowiedni jego
dobór pozwala na potwierdzenie kilku pakietów jednocześnie. Leży on w zakresie 0 - 65535 * 10 msek.
Odpowiada rozkazowi RESPTIME dla oprogramowania TAPR.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 18000
Znaczenie: Ustala maksymalny czas oczekiwania na reakcję strony przeciwnej. Po jego przekroczeniu
nadane zostaje zapytanie. Czas ten leży w granicach 0 - 32737 * 10 msek. Odpowiada rozkazowi CHECK dla oprogramowania TAPR.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Wartość początkowa: 0
Znaczenie: Włączenie lub wyłączenie kontroli prawidłowości znaków korespondentów. Pozwala na
ignorowanie wywołań stacji posługujących się znakami NOCALL i podobnymi.
Spis treści.
Spis rozkazów TF.
Posiadacze kontrolerów nie wyposażonych w protokół DAMA mogą się w
pewnym stopniu jemu podporządkować ustawiając wartość czasu T1 (rozkazy FRACK lub F) na maksimum i wartość czasu T2 (rozkazy RESPTIME lub @T2) na 0. Zapobiega to powtarzaniu jeszcze
nie pokwitowanych pakietów przed nadejściem zapytania węzła lub pokwitowania, a w każdym razie
zmniejsza prawdopodobieństwo tego typu naruszenia protokółu. Czas T2 równy 0 powoduje
natychmiastowe nadanie pokwitowania po nadejściu danych lub zapytania stacji węzłowej tak jak to jest
wymagane przez protokół.
Protokół DAMA nie jest narazie uwzględniony w oprogramowaniu TAPR i jest
nieznany w USA. Jego wadą jest to, że w przypadku gdy stacje połączone z węzłem oczekują na dane
większość informacji wymienianych w kanale stanowią zapytania węzła i negatywne odpowiedzi stacji
użytkowników. W krańcowym przypadku pojedyńczej stacji oczekującej na dane jest ona stale zajęta
jałową komunikacją z węzłem. Być może węzły DAMA powinny włączać protokół po przekroczeniu
pewnej zadanej liczby użytkowników kanału i wyłączać w przypadku gdy jest ich mniej.
Spis treści.
Protokół DAMA.
Rola kontrolera TNC w trybie KISS sprowadza się zasadniczo do roli
modemu i przekodowywania danych z protokółu KISS na pakiety HDLC (AX.25) lub odwrotnie oraz
sterowania nadajnikiem. Dodatkowo kontroler oblicza też sumę kontrolną CRC zawartą w pakietach (lub
sprawdza jej prawidłowość).
Bloki KISS ograniczone są na początku i na końcu za pomocą znaków FEND o
wartości szesnastkowej $C0 (192 dziesiętnie). Występujący wewnatrz bloku znak FEND zastępowany
jest dla uniknięcia nieporozumień po stronie nadawczej przez kombinację znaków FESC-TFEND
(odpowiednio $DB i $DC). Po stronie odbiorczej przywracany jest stan oryginalny. Analogicznie znak
FESC zastępowany jest na czas transmisji przez kombinację FESC-TFESC (odpowiednio $DB i $DD).
Długość bloków KISS nie jest z góry określona, ani nie zawierają one też żadnej informacji na ten
temat. Oznaczeniem ich końca jest jedynie znak FEND. Wystąpienie dwóch kolejnych znaków FEND nie
jest interpretowane jako odbiór pustego bloku tylko jako błąd.
W trybie KISS stosowane są znaki ośmiobitowe bez bitu parzystosci i z
pojedyńczym bitem stop (8N1). Sygnały synchronizujące CTS/DTR nie są stosowane, do połączenia
kontrolera z komputerem wystarczy więc zwykły kabel trójżyłowy. Nie stosowany jest także protokół
XON/XOFF, co w przypadku transmisji dłuższych zbiorów może doprowadzić do przepełnienia
wewnętrznego bufora w kontrolerze i straty danych oraz zawieszenia się kontrolera. Stan buforów musi
być kontrolowany przez program nadrzędny.
Jedynymi istotnymi parametrami kontrolera są parametry mające związek ze
sterowaniem nadajnikiem: TXDELAY, PERSISTENCE, SLOTTIME, TXTAIL i FULLDUPLEX.
Odpowiednio rozróżniane są więc następujące typy bloków KISS:
Bloki, których drugi oktet ma wartość 0 są blokami informacyjnymi, są to jedyne bloki wymieniane w obie
strony. Ich transmisja sygnalizowana jest za pomocą diod CON i STA. Pozostale bloki zawierające
parametry mogą być transmitowane jedynie z komputera do kontrolera, odpytanie wartości
wprowadzonych parametrów nie jest możliwe. W razie potrzeby wartości te muszą być zapamiętane
przez program sterujący.
Bloki o drugim oktecie równym 1 zawieraja parametr TXDELAY w krokach co 10 msek, wartością
początkową jest 50 (500 msek).
Bloki typu 2 zawierają parametr PERSISTENCE (patrz rozkaz PERSISTENCE ), wartością początkową
jest 63 tzn. 25 %.
Bloki typu 3 zawierają czas oczekiwania (ang. slot time), również z rozdzielczością co 10 msek,
wartością poczatkową jest 10 (100
msek).
Bloki typu 4 zawierają TXTAIL również w krokach po 10 msek. Wartość 0 w bloku typu 5 oznacza pracę
półdupleksową (jest to wartość domyślna), 1 - pełnodupleksową w kanałe radiowym. Patrz rozkaz
FULLDUP w liscie TAPR.
Stosunkowo jeszcze mało rozpowszechniona jest odmiana protokółu KISS
pod nazwą SMACK. Bloki danych uzupełnione są o sumę kontrolną CRC i dla odróżnienia w drugim
oktecie znajduje się liczba szesnastkowa $80 (128 dziesiętnie) zamiast zera.
Opuszczenie trybu KISS i przejście do pracy w normalnym trybie TAPR lub
WA8DED dokonywane jest za pomocą bloku, którego drugi oktet ma wartość 255 ($FF). Tak więc blok
przełączający składa się jedynie z trzech znaków: $C0, $FF, $C0. Jeżeli wykorzystywany program nie
pozwala na wyłączenie trybu KISS (np. program SP) można blok ten nadać za pomocą dowolnego
programu terminalowego jak Procomm (na komputerach klasy PC znaki te uzyskiwane są przez
naciśnięcie klawisza ALT i wprowadzenie odpowiedniej wartości cyfrowej na bocznej klawiaturze
numerycznej, byłyby to więc kolejno kombinacje ALT-192, ALT-255 i ALT-192). Programy grupy TCP/IP
jak NOS lub NET nadają ten blok po podaniu rozkazu param ax0 255 (ax0 jest przykładową, przyjętą w
programie nazwą złącza szeregowego i może się różnić w zależnosci od konfiguracji). Analogicznie
pozostałe parametry nadawane są za pomocą rozkazów param ax0 1 ... lub podobnych.
Jak widać standardowy protokół KISS nie zawiera żadnych zabezpieczeń
przed przekłamaniami i dlatego powinien być stosowany jedynie na krótkich połączeniach pomiędzy
kontrolerem i komputerem, w przeciwnym przypadku może się okazać najsłabszym ogniwem całego
łącza pakiet radio.
Podobnej klasy uproszczonymi protokółami są RXBLOCK, protokół używany przez oprogramowanie WA8DED w trybie
podporządkowanym i protokół wymiany danych pomiędzy kontrolerami pracującymi jako węzły NET/ROM/TheNet (w przypadku sprzężenia większej liczby kontrolerów w jeden
węzeł).
Spis treści.
Tryb KISS.
Oprogramowanie TheNet jest wzorowane na oprogramowaniu NET/ROM
opracowanym przez WA8DED, jednak w przeciwieństwie do NET/ROM jest ono ogólnie dostępne i w
dalszym ciagu udoskonalane. Zainteresowani mogą nawet otrzymać od autorów kod źródłowy.
W najprostszym przypadku węzeł TheNet składa się (podobnie jak stacja
indywidualna) z pojedynczego kontrolera TNC i odpowiedniego wyposażenia radiowego, możliwe jest
jednak sprzężenie między sobą dwóch lub trzech kontrolerów w celu oddzielenia kanałów łączy i kanałów
dostępnych dla korespondentów. Terminal lub komputer konieczne są jedynie w celu wprowadzenia przez
operatora pożądanych parametrów, możliwe jest jednak wykorzystanie węzła do prowadzenia
normalnych łączności przez jego operatora, wówczas terminal jest podłączony na stałe.
W przeciwieństwie do stacji indywidualnej mamy tu do czynienia z dwoma
poziomami uprawnień: poziomem użytkownika dostępnym dla wszystkich i poziomem operatora.
Terminal lokalny posiada zawsze uprawnienia operatora, w przypadku zdalnej obsługi przez operatora
wymagane jest podanie przez niego ustalonego hasła. Operator może posługiwać się większą liczbą
rozkazów, w niektórych przypadkach ma do dyspozycji dodatkowe parametry. Lista obejmuje rozkazy
występujące w wersjach do 1.21.
Spis treści.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Wyświetlanie informacji bieżącej, podobnie jak w rozkazie Info.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Wprowadzanie wiadomości przez operatora.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: CL c pozwala na skasowanie przez operatora tekstu powitalnego, CL i - tekstu
informacyjnego, CL a - aktualnosci.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Pozwala na wprowadzenie przez operatora listy stacji lub węzłów, które mają być
ignorowane.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Rozkaz CONNECT podany bez znaku pozwala korespondentowi (po nawiązaniu przez niego
połączenia z węzłem) na połączenie się z terminalem operatora w celu prowadzenia dialogu.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Pozwala na nawiązanie połączenia z podaną stacją, ewentualne stacje przekaźnikowe poziomu
drugiego mogą być wymienione po słowie "via". Jeżeli podana stacja znajduje się na liście węzłów
połączenie zostaje nawiazane z wykorzystaniem protokółu NET/ROM, w przeciwnym przypadku bedzie to
zwykłe połączenie typu AX.25. Rozkaz może być wykorzystywany przez operatora i użytkowników stacji.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Podany tekst nadawany jest w postaci pakietów typu UI, po czym użytkownik wpisywany jest
na listę w grupie CQ. Podanie jakiegokolwiek następnego rozkazu powoduje skreślenie z listy. Rozkaz
dostępny jest dla wszystkich.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Pozwala na wprowadzenie przez operatora tekstu powitalnego.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Pozwala na wprowadzenie przez operatora tekstu radiolatarni i trasy jego transmisji.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Pozwala na zmianę przez operatora idetyfikacji (pseudonimu) węzła.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Pozwala na wywołanie wprowadzonego przez operatora tekstu informacyjnego.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Służy do wprowadzania tekstu informacyjnego. Tekst ten może być wprowadzony z
terminalu operatora lub zdalnie po podaniu hasła identyfikującego operatora. Długość tekstu nie może
przekraczać 250 znaków.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Zdalne sterowanie diodami CON i STA. Parametr 0 oznacza obie diody wyłączone, 1 - dioda
STA włączona, dioda CON wyłączona, 2 - dioda CON włączona, dioda STA wyłączona, 3 - obie diody
włączone. Rozkaz występuje począwszy od wersji 1.17 i zastępuje poprzednie rozkazy HIGH i LOW.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Powoduje wyświetlenie listy znanych węzłów TheNet lub NET/ROM wraz z podaniem
informacji o jakości i typie łącza (np. łącze radiowe, łącze kablowe). Rozkaz dostepny jest dla wszystkich.
W przypadku podania znaku wyświetlana jest informacja o trasie połączenia do pożądanego węzła.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Rozkaz pozwalający operatorowi na uzupełnienie tabeli węzłów. Lista zawiera znak węzła,
pseudonim, jakość łącza, stan początkowy licznika obecności i znak najbliższego węzła w danym
kierunku dla każdego z wprowadzanych węzłów.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Wyświetlenie listy parametrów węzła. Rozkaz ogólnie dostepny.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Wprowadzenie przez operatora parametrów węzła. Są to: maksymalna liczba znanych
węzłów, minimalna dopuszczalna jakość łącza, jakość łącza radiowego (HDLC), jakość łącza
RS232, początkowy stan licznika obecności węzłów, minimalny dopuszczalny stan licznika obecności,
odstęp czasu pomiędzy kolejnymi "znakami życia", dopuszczalna liczba retransmisji pakietu w sieci, czas
oczekiwania na potwierdzenie pakietu (parametr FRACK) na poziomie trzecim, dopuszczalna liczba prób
(parametr RETRY) na poziomie trzecim, opoznienie potwierdzenia (parametr ACKDELAY), czas
oczekiwania na zwolnienie się węzła gdy jest on zajęty, rozmiar bloku komunikacyjnego (w postaci liczby
pakietów), rozmiar bufora wejściowego, czas oczekiwania na aktywność strony przeciwnej,
prawdopodobieństwo przejścia na nadawanie (parametr PERSISTENCE), czas oczekiwania (ang. slot
time), czas oczekiwania na potwierdzenie pakietu (parametr FRACK) na poziomie warstwy drugiej,
maksymalna liczba nie potwierdzonych pakietów na poziomie warstwy drugiej (parametr MAXFRAME),
dopuszczalna liczba prób (parametr RETRY) na poziomie warstwy drugiej, czas T2 w 10 msek, czas T3 w
10 msek, włączenie funkcji przekaźnikowej (parametr DIGIPEAT), włączenie kontroli prawidłowości
znaków, sposób nadawania identyfikacji i możliwość nadawania tekstu CQ.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Rozłączenie się z węzłem, rozkaz ogólnie dostępny.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Powtórny start programu, wszystkie połączenia zostają przerwane, po podaniu dowolnego
znaku np. x parametry zostają zainicjalizowane za pomocą wartości z pamięci EPROM.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Rozkaz: Routes [znak]
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Powoduje wyświetlenie listy sąsiednich węzłów TheNet lub NET/ROM wraz z podaniem
informacji o jakości i typie łącza. Rozkaz dostępny jest dla wszystkich. W przypadku podania znaku
wyświetlana jest informacja o pożądanym łączu.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Rozkaz pozwalający operatorowi na podanie tras do sasiednich węzłów. Lista zawiera numer
wyjścia, znak węzła i jakość łącza dla każdego z wprowadzanych węzłów. Lista uzupełniana jest też
automatycznie na podstawie "znaków życia" sąsiednich węzłów.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Pozwala na zdalne zameldowanie się operatora systemu. W odpowiedzi węzeł wysyła pięć
liczb losowych, na które należy odpowiedzieć własciwymi literami hasła w celu uzyskania uprawnień
operatora.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Pozwala operatorowi na nadanie sygnału testowego składającego się z obu tonów
naprzemian w stosunku 1:1. Parametr N podaje czas trwania sygnału, maksymalnie 120 sekund.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Powoduje nadanie listy użytkowników węzła z podziałem na grupy: UPLINK - grupa
użytkowników, których trasa połączeń zaczyna się w danym węźle, DOWNLINK - grupa użytkowników,
których trasa połączeń kończy się w danym węźle, CIRCUIT - grupa użytkowników, których trasa
połączeń przebiega przez węzeł i CQ - grupa użytkowników oczekujących na połączenie. Meldunek HOST
oznacza, że użytkownik połączony jest z terminalem operatora. Rozkaz dostępny jest dla wszystkich.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: 25
Znaczenie: Pozwala na ograniczenie przez operatora dopuszczalnej liczby równolegle prowadzonych
łączności. Maksymalną liczbą jest 25.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Rozkaz: ESC C
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Lokalne przejście na poziom interpratacji rozkazów z uprawnieniami operatora systemu
(połączenie operatora z węzłem). Występuje także w X1J.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Lokalne opuszczenie poziomu interpretacji rozkazów (rozłączenie operatora z węzłem).
Występuje także w X1J.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: 1
Znaczenie: Przełączanie pracy pół- (0) i pełnodupleksowej (1). Nie występuje w nowszych wersjach
TheNet i X1J.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Wprowadzenie nowego hasła o długości do 80 znaków lub wyświetlenie obecnego.
Występuje także w X1J.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: 30
Znaczenie: Ustala czas pomiędzy włączeniem nadajnika a przejściem na nadawanie (parametr
TXDELAY), wartość n leży w zakresie 0 255 * 10 msek. Nie występuje w nowszych wersjach TheNet i
X1J.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Wartość początkowa: -----
Znaczenie: Zezwala korespondentom na połączenie z operatorem (1). Nie występuje w nowszych
wersjach TheNet i X1J.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Dalsze szczegóły związane z uruchomieniem i konfiguracją węzłów typu TheNet znajdują się w
instrukcji do programu X1J.
Spis treści.
Spis rozkazów TheNet.
Spis treści.
Modyfikacje.
Spis treści.
Modyfikacje.
Spis treści.
Modyfikacje.
Spis treści.
Modyfikacje.
Kontrolery MFJ-1270C/1274C wyposażone są w zwieracz pozwalający na
zainstalowanie pamięci 27256 lub 27512.
Spis treści.
Modyfikacje.
Spis treści.
Modyfikacje.
Łączności satelitarne wymagają użycia modemów PSK 1200 bitów/sek lub
modemów MSK (przykładowo firmy PACCOM). Modemy te mogą być także dołączone do wtyku J4.
W przypadku pracy na falach krótkich korzystne może być użycie filtru
aktywnego na wejściu kontrolera lub filtru cyfrowego.
Praca z innymi szybkościami transmisji może wymagać zmian
odpowiednich parametrów protokółu, przykładowo parametrów FRACK, MAXFRAME i TXDELAY.
Spis treści.
Modyfikacje.
Do pracy emisją faksymile należy użyć programów MFJCOM (MFJ-1284 dla
komputerów klasy PC/XT/AT, MFJ-1282 dla komputerów Commodore 64) albo MULTICOM (MFJ-1289).
W skrzynkach elektronicznych packet-radio spotykane są także programy napisane w języku BASIC
przeznaczone do odbioru emisji faksymile. Odbiór emisji faksymile wymaga zastosowania częstotliwości
zegarowej 4.9 MHz i dokładnego jej dostrojenia. Kontrolery TNC-2 mogą także współpracować z
programem JVFAX, który musi być skonfigurowany do pracy z konwerterem zewnętrznym i do
szybkości wymiany danych 9600 bitów/sek lub 19200 bitów/sek. Kontrolery TNC-µ21 i TINY-2 nie są
wyposażone w możliwość odbioru emisji faksymile. Odbiór emisji faksymile za pomocą kontrolerów
TNC-2 nie jest niestety porównywalny z odbiorem za pomocą programu JVFAX.
Do odbioru emisji faksymile można zamiast podanych poprzednio programów
firmy MFJ użyć prostego programu MFJ2.BAS napisanego w jezyku BASIC. W zależności od potrzeb
należy dokonać w nim zmiany numeru złącza szeregowego.
'C:Qbasic /Run MFJ2.BAS
CONST Esc = 27
ON ERROR GOTO ErrHandler
PRINT "MFJ Two-level FAX format decoder 0.00"
PRINT "(c)Nov-1993 by BV3DS of Taoist BBS"
PRINT "P.O.BOX 27 HsinWu Taoyuan Taiwan R.O.C"
PRINT
PRINT "Set MFJ-1278 FAX Mode 2level"
PRINT "Key Esc to Exit and End 2level"
SLEEP 5
Filenum% = FREEFILE
FileName$ = "COM2:9600,N,8,1,BIN,CD0,CS0,DS0,OP0,RB9600"
OPEN FileName$ FOR RANDOM AS #Filenum%
PRINT #Filenum%, "radio 2" + CHR$(13)
PRINT #Filenum%, "mode fx" + CHR$(13)
PRINT #Filenum%, "fx 3" + CHR$(13)
PRINT #Filenum%, "8levels Off" + CHR$(13)
PRINT #Filenum%, "16levels Off" + CHR$(13)
PRINT #Filenum%, "Multifax off" + CHR$(13)
PRINT #Filenum%, "printg off" + CHR$(13)
PRINT #Filenum%, "print off" + CHR$(13)
PRINT #Filenum%, "K" + CHR$(13)
PRINT #Filenum%, "L" + CHR$(13)
SCREEN 2
DO
DO
Pic$ = INPUT$(1, Filenum%)
KeyChoice% = CVI(INKEY$ + CHR$(0))
IF KeyChoice% = Esc THEN
CLOSE #Filenum%
END
END IF
LOOP WHILE Pic$ = ""
GOSUB ShowPic
LOOP
END
ShowPic:
FOR N% = 1 TO LEN(Pic$)
Bit% = ASC(MID$(Pic$, N%, 1))
IF Bit% >= &H30 THEN Bit% = Bit% - &H30
IF (Bit% AND 32) = 32 THEN PSET (Col%, Row% + 0), 1
IF (Bit% AND 16) = 16 THEN PSET (Col%, Row% + 1), 1
IF (Bit% AND 8) = 8 THEN PSET (Col%, Row% + 2), 1
IF (Bit% AND 4) = 4 THEN PSET (Col%, Row% + 3), 1
IF (Bit% AND 2) = 2 THEN PSET (Col%, Row% + 4), 1
IF (Bit% AND 1) = 1 THEN PSET (Col%, Row% + 5), 1
Col% = Col% + 1
IF Col% >= 909 THEN
Col% = 0
Row% = Row% + 6
END IF
NEXT N%
RETURN
ErrHandler:
SELECT CASE ERR
CASE 69
CLOSE #Filenum%
Filenum% = FREEFILE
OPEN FileName$ FOR RANDOM AS #Filenum%
RESUME NEXT
CASE ELSE
RESUME NEXT
END SELECT
Modyfikacje.
2. "Nie tylko fonia i CW", K. Dąbrowski, BOGMAR, Olsztyn 1994.
3. Instrukcje (w tłumaczeniu na j. polski) do wymienionych progamów rozpowszechniane w sieci pakiet
radio i w Internecie.
Spis treści.