4. Obsługa

W ygl±d okien programu i wybór dostępnych elementów obsługi jest ustalany przez operatora w menu "View" ("Wygl±d").

4.1. Menu "Wygl±d"
Menu zawiera następuj±ce pozycje:
Control Bar - pasek narzędziowy, jest on wyświetlany po zaznaczeniu w menu. Pasek można przemieścić na ekranie metod± przeci±gania i upuszczania (polega ona na najechaniu mysz± na wybrany elememt - w tym przypadku pasek - naciśnięciu lewego klawisza myszy i przeci±gnięciu tego elementu do nowego położenia; w miejscu tym należy puścić przycisk myszy).
CAT Bar - pasek sterowania radiostacj±; ułatwia dostęp do funkcji steruj±cych. Konieczne jest uprzednie skonfigurowanie programu i oczywiście należyte podł±czenie radiostacji.
Tunning indicator - wskaźnik dostrojenia. Wyświetlany jest okr±gły wskaźnik fazy sygnału. Przed dostrojeniem stacji do sygnału użytecznego wyświetlane s± przypadkowe linie rozchodz±ce się promieniście od środka i przypominaj±ce szprychy rowerowe. Po dostrojeniu do sygnału BPSK na wskaźniku widoczne s± dwie linie pionowe (lub zbliżone do pionu). Odbiór sygnału QPSK powoduje wyświetlenie czterech linii: dwóch pionowych i dwóch poziomych, sygnału FSK31 - jedynie dwóch poziomych.
Wordld Map - azymutalna mapa świata. Wyświetlana jest mapa, w której centrum znajduje się żółty punkt oznaczaj±cy położenie stacji (w oparciu o dane w prowadzone w konfiguracji). Po odebraniu znaku potencjalnego korespondenta pojawia się linia prosta wskazuj±ca kierunek sk±d pochodz± sygnały. W przypadku sterowania rotorem antenowym wyświetlane jest również położenie anteny.
DX Cluster - okno odbiorcze komunikatów z sieci DX Cluster. W zależności od konfiguracji programu komunikaty s± odbierane z sieci pakiet radio lub z Internetu.
Status bar - linia informacyjna. Jej zawartość jest zależna od wybranego rodzaju emisji. Naciśnięcie linii informacyjnej za pomoc± prawego klawisza myszy pozwala na jej dodatkow± konfigurację.
Log Bar - pasek dziennika stacji.
Spectrum - pozwala na wybór rodzaju wskaźnika widma: wodospadowego lub zwykłego, oraz na dobór stosowanych w nich kolorów. Zmiany kolorów można dokonać także poprzez menu kontekstowe otwierane po naciśnięciu wskaźnika za pomoc± prawego klawisza myszy. Sybkość aktualizacji wskaźnika można zmienić także w konfiguracji systemu dźwiękowego (menu "Mode | Sound Card settings"). Powiększenie szybkości powoduje oczywiście wzrost obci±żenia komputera i dlatego należy dokonać wyboru tak, aby nie spowodować zahamowania pracy pozostałych funkcji programu oraz pracy pozostałych niezbędnych programów.
Wybór wstęgi bocznej w konfiguracji musi pokrywać się z ustawieniem radiostacji gdyż w przeciwnym wypadku na wskaźniku wyświetlane s± myl±ce dane. W przypadku właściwej konfiguracji MixW automatycznie uwzględnia na wskażniku inwersję (odwrotne położenie składowych) sygnału. W MixW inwersja oznacza zawsze odwrotne położenie składowych sygnału w.cz. w stosunku do przyjętego standardu. Standard ten jest uzależniony od rodzaju emisji. MixW może automatycznie odczytywać ustawion± wstęgę boczn±, o ile komputer jest poł±czony ze zł±czem CAT radiostacji.
Pozycja "Sound" ("Dźwięk") oznacza wyświetlane na wskażniku widma sygnału m.cz. bez uwzględnienia wstęgi w.cz. Alternatywę t± można wł±czyć niezależnie od wybranej w menu przez umieszczenie wskaźnika myszy nad widmem tak aby przybrał on postać ręki i naciśnięcie lewego klawisza myszy.
Underline sent text - powoduje podkreślanie w oknie nadawczym już wysłanego tekstu. Jest on dodatkowo kopiowany do okna odbiorczego i wyświetlany w kolorze wybranym przez użytkownika.
UTC - zaznaczenie powoduje wyświetlanie w linii informacyjnej czasu UTC, w przeciwnym przypadku wyświetlany jest czas lokalny. W przypadku ustawienia na komputerze czasu UTC należy w konfiguracji Windows podać jako oznaczenie strefy UTC i wył±czyć automatyczn± zmianę czasu na letni.
Flashing 'TX' - zaznaczenie powoduje miganie wskaźnika TX w linii informacyjnej w trakcie nadawania.
Use Stick Cursor - zmiana kształtu znacznika myszy w oknie wskaźnika wodospadowego.
Always show IMD - pomiar i wyświetlanie poziomu zniekształceń nieliniowych w czasie odbioru dowolnych informacji, a nie tylko w trakcie odbioru wypełniaczy. Pomiar jest w dalszym ci±gu najdokładniejszy w trakcie odbioru wypełniaczy.
Use Default RST - nadawanie domyślnego raportu RST zamiast ż±dania wpisania go przez operatora stacji.
Pasek narzędziowy, pasek dziennika ł±czności, wskaźnik dostrojenia i mapa mog± być przesuwane na ekranie i umieszczone w dowolnym miejscu za pomoc± przeci±gania i upuszczania, jak to opisano uprzednio. Pozycje elementów s± zapamiętywane i używane w trakcie następnych sesji.
W ten sam sposób można przesuwać na ekranie linie oddzielaj±ce okna - należy najechać na nie mysz± tak aby jej znacznik przybrał postać dwóch równoległych linii a następnie nacisn±ć lewy klawisz myszy i przeci±gn±ć wybrany element w poż±dane miejsce.
Na ilustracji przedstawione jest główne okno programu wraz najważniejszymi omówionymi dot±d elementami.
4.2. Menu "Plik"
Menu "File" ("Plik") zawiera pozycje:
Print (CTRL-P) - wydruk treści okna odbiorczego.
Print Preview - podgl±d drukowanej strony.
Print Setup - konfiguracja drukarki.
Send File - transmisja wybranego pliku tekstowego. Plik musi być zakończony znakiem CR, tzn. pisz±c tekst w edytorze (np. w Notatniku) należy pamiętać aby na zakończenie ostatniej linii zawsze nacisn±ć klawisz Enter (Return).
Search in log file (ALT-R) - poszukiwanie podanego tekstu w pliku dziennika stacji.
QSO details (ALT-D) - wyświetla okno dialogowe zawieraj±ce dane bież±cego QSO.
Remove QSO (Alt-O) - skasowanie wybranego QSO z dziennika.
Save QSO data (Alt-A) - zapis danych QSO na dysku.
Import - wczytanie dziennika (pochodz±cego z innego programu) w formacie ADIF.
Export - zapis dziennika w formacie ADIF.
Open RX Log file - otwarcie pliku i rozpoczęcie rejestracji odbieranych danych (równolegle do ich wyświetlania w oknie odbiorczym).
Close RX Log file - zakończenie rejastracji odbieranych danych.
Save last 20 seconds of audio - zapis sygnału akustycznego odebranego w czasie ostatnich 20 sekund w pliku o formacie WAV. pliki te mog± być później odtwarzane jako demonstracja lub do celów pomiarowych.
Exit - zakończenie pracy programu.
4.3. Linia informacyjna
Linia informacyjna znajduje się u dołu ekranu. Jej zawartość jest częściowo zależna od wybranego rodzaju emisji. Przykładowo poziom zniekształceń nieliniowych (pole IMD) jest istotny tylko dla emisji PSK31 a stan poł±czenia ("connected", "disconnected") - dla pakiet radio.
Pole TX/RX sygnalizuje stan nadawania lub odbioru i służy także do kluczowania nadajnika.
Blokadę szumów można wł±czać i wył±czać naciskaj±c pole z podpisem "Squelch". Poziom reakcji blokady można ustawić poprzez menu kontekstowe otwierane po naciśnięciu linii informacyjnej za pomoc± prawego klawisza myszy.
W oknie otwieranym za pomoc± menu kontekstowego można dodatkowo wł±czyć automatyczne dostrojenie (pole "AFC"), chwytanie stacji ("Snap") i utrzymywanie stałej częstotliwości nadawania ("Lock"). Funkcjami tymi można także sterować bezpośrednio z linii informacyjnej o ile s± one istotne dla wybranej emisji.
W trakcie odbioru słabych sygnałów należy ustawić możliwie niski próg blokady albo j± całkiem otworzyć.
Linia informacyjna zawiera jeszcze następuj±ce pola:
Frequency - częstotliwość pracy,
Mode - rodzaj emisji,
Date - bież±ca data,
Time - aktualny czas.
4.3.1. Pomiar zniekształceń nieliniowych
W polu IMD wyświetlany jest poziom zniekształceń nieliniowych odbieranego sygnału (korespondenta). Zawartość zniekształceń nieliniowych informuje o stopniu przesterowania nadajnika i jest istotna zwłaszcza w tak w±skpasmowych emisjach jak PSK31. Wskazania s± najdokładniejsze podczas odbioru ci±gu znaków wypełniaj±czch nadawanych przez silnie odbierane stacje. W przypadku sygnałów słabych lub silnie zakłóconych poziom szumów i zakłóceń może przekraczać poziom składowych harmonicznych i wynik pomiaru będzie sztucznie zawyżony. Dla prawidłowego pomiaru wymagany jest stosunek sygnału do szumu wynosz±cy co najmniej 20 dB.
Mierzony jest poziom trzeciej harmonicznej pr±żków podstawowych tzn. poziom pr±żków oddalonych od nośnej o +/- 46 Hz. Jest on następnie porównywany z poziomem składowych podstawowych (oddalonych o +/- 15 Hz) a stosunek obu poziomów jest wyświetlany w dB. W trakcie transmisji tekstów sygnał PSK31 zawiera dodatkowe składniki oprócz wymienionych pr±żków podstawowych dlatego też wynik pomiaru jest mniej dokładny i zależny od transmitowanych danych.
Naciśnięcie pola IMD za pomoc± myszy powoduje przerwanie pomiarów i zamrożenie wskazań. Pomiary s± podejmowane ponownie po następnym naciśnięciu pola.
Zmierzona zawartość zniekształceń powinna wynosić -25 - -30 dB lub mniej. Zawartość powyżej -20 dB oznacza, że nadajnik korespondenta może powodować silne zakłócenia w s±siednich kanałach.
4.4. Praca w eterze
Pierwszym krokiem przed rozpoczęciem pracy w eterze (po dokonaniu konifguracji i poł±czeniu komputera z radiostaj±) jest wybór rodzaju emisji za pomoc± menu lub w menu kontekstowym otwieranym poprzez naciśnięcie pola emisji w linii informacyjnej.
Dwie ostatnie ilustracje prezentuj± na przykładach emisji PSK31 i pakiet radio różnice w zawartości linii informacyjnej w zależności od rodzaju emisji. Na ilustracji poniżej przedstawione jest menu kontekstowe pola emisji w linii informacyjnej.
Należy pamiętać o dostrojeniu radiostacji do podzakresu przewidzianego dla wybranej emisji. Następnie należy wprowadzić parametry konfiguracyjne dla wybranego rodzaju emisji. Okno konfiguracyjne jest otwierane za pomoc± menu "Mode | Mode Settings" ("Emisja | Konfiguracja") lub za pomoc± menu kontekstowego pola emisji w linii informacyjnej. Parametry konfiguracyjne s± przedstawione szczegółowo w rozdziałach poświęconych poszczególnym emisjom.
Okno to można otworzyć także za pomoc± makrorozkazu <MODESETTINGS> przypisanego do jednego z klawiszy funkcyjnych. Wiele parametrów można także ustawiać bezpośrednio za pomoc± odpowiednich makrorozkazów z grupy danej emisji. Zestaw parametrów i ich wartości s± oczywiście różne dla każdej z dostępnych emisji. Poniżej przedstawiono przykład okna konfiguracyjnego dla emisji PSK31:
Okno daje moliwość wł±czenia automatyki dostrojenia (AFC), utrzymywania częstotliwości nadawania zgodnie z zaznaczon± w oknie widma (Lock), chwytania stacji (Snap) oraz otwarcia lub zamknięcia blokady szumów i ustawienia progu jej reakcji. Usunięcie zaznaczenia w polu "Lock" powoduje, że częstotliwość nadawania nie pozostaje stała a jest równa częstotliwości odbioru i może ulegać zmianom w wyniku automatycznego dostrajania do korespondenta. Chwytanie stacji oznacza automatyczne znajdowanie przez program optymalnego punktu dostrojenia, ale w przypadku gdy w pobliżu wybranej stacji znajduje się silny sygnał może on uniemożliwić automatyczne dostrojenie się. Może on także uniemożliwić lub utrudnić śledzenie wybranej stacji przez automatykę dostrojenia. Należy wówczas wył±czyć obie funkcje.
Analogicznie jak dla emisji FM próg reakcji blokady szumów i decyzja o jej otwarciu lub zamknięciu s± zależne od siły sygnału.
Pole RX/TX w linii informacyjnej wskazuje stan nadawania lub odbioru i służy także do kluczowania nadajnika. nadajnik można kluczować także za pomoc± klawisza Pause/Break lub za pomoc± przycisków TX lub RX na pasku narzędziowym lub posługiwać się w tym celu makrorozkazami <TX> i <RX>.
"Sb Off" powoduje wył±czenie obsługi płytki dźwiękowej przez MixW i pozwala na korzystanie z niej przez inne programy. Przed ponownym skorzystaniem z MixW należy wł±czyć obsługę.
"Continuous Seek" - ci±głe poszukiwanie. Po zaznaczeniu pola rozpoczyna się poszukiwanie stacji i trwa aż do czasu znalezienia potencjalnego korespondenta. W celu zaprzestania poszukiwania należy nacisn±ć dowolny przycisk poszukiwania. Po zniknięciu sygnału lub spadku jego poziomu poniżej progu blokady szumów poszukiwanie nie jest automatycznie wznawiane. W celu wznowienia poszukiwania należy nacisn±ć dowolny przycisk lub klawisz poszukiwania.
"Arrows for seek" - poszukiwanie za pomoc± klawiszy strzałek (klawiszy znacznika). Zaznaczenie pola pozwala na ręczne poszukiwanie stacji za pomoc± klawiszy znacznika. Stosowane do tego celu domyślnie klawisze funkcyjne F11 i F12 można wykorzystać wówczas do do innych celów np. do wywoływania dalszych makrorozkazów. Ujemn± stron± tego rozwi±zania jest fakt, że z klawiszy strzałek nie można korzystać w oknie edytora do przesuwania znacznika w trakcie poprawek w tekście. Usunięcie zaznaczenia przywraca pierwotn± funkcję klawiszom strzałek.
"Start Scan" - powoduje również rozpoczęcie poszukiwania stacji, z tym, że poszukiwanie zostaje przerwane po znalezieniu stacji jedynie na pewien ustalony okres czasu. Po jego upływie zostaje ono automatycznie wznowione. Oba tryby poszukiwania przypominaj± więc sposoby pracy poszukiwania w radiostacjach UKF-FM.
"Stop Scan" - zatrzymuje przeszukiwanie. Przeszukiwanie można także zatrzymać przez zaznaczenie wybranej częstotliwości za pomoc± myszy w oknie widma.
Poszukiwaniem można też kierować za pomoc± makrorozkazów <STARTSCAN> i <:STOPSCAN>.
Właściwości przeszukiwania ("Scan properties") - punkt ten powoduje otwarcie okna dialogowego, w którym ustalany jest sposób poszukiwania. Pozwala ono na wybór jednorazowego przebiegu, zatrzymanie się po wykryciu sygnału, odbiór sygnału tylko przez ustalony odcinek czasu lub podjęcie przeszukiwania po zaniknięciu sygnału. Zaznaczenie pól "Time Marks" ("Znaczniki czasu") lub "Frequency Marks" ("Znacznik częstotliwości") powoduje wyświetlanie czasu odbioru lub częstotliwości stacji albo obu tych danych.
Pole inwersji (odwrócenia widma) powoduje odwrócenie widma sygnału w stosunku do przyjętego dla dla danej emisji standardu. Odwrotne ułożenie składników widma możliwe jest w emisjach QPSK31, MFSK16, RTTY, AMTOR, THROB, Faksymile i w systemie Hella. Inwersja jest opisana szczegółowo w rozdzialach poświęconych tym emisjom. Właściwe położenie widma jest zależne od podania w menu stosowanej wstęgi bocznej. W przypadku sterowania radiostacji przez MixW program może odczytać wstęgę wybran± w radiostacji.
4.4.1. Strojenie
Szczegółowe zasady dostrajania stacji do korespondenta omówiono w rozdziałach poświęconych poszczególnym emisjom. Uwzględniono w nich specyficzne aspekty poszczególnych emisji. W tym miejscu podano jedynie uwagi ogólne.
Najprostszym sposobem dostrojenia się do odbieranego sygnału jest zaznaczenie go w oknie wskaźnika wodospadowego za pomoc± lewego klawisza myszy. Po naciśnięciu klawisza CTRL można dostroić się precyzyjnie do stacji za pomoc± klawiszy strzałek (w lewo lub w prawo).
Do strojenia można użyć także makrorozkazów <SEEKLEFT> i <SEEKRIGHT>, które najlepiej przypisać do klawiszy funkcyjnych. Poszukiwanie zatrzymuje się yasadniczo na sygnałach stacji o ile s± one dostatecznie silne, żeby przekroczyć próg blokady szumów. Czasami zdarza się jednak, że zatrzymuje się ono na silniejszym syglale szumów lub zakłócaj±cym. Należy wówczas nacisn±ć jeden z klawiszy poszukiwania w celu jego wznowienia. Przed rozpoczęciem poszukiwania należy zwrócić uwagę na wybranie odpowiedniej wstęgi bocznej w menu lub wł±czenie automatycznego rozpoznawania (odpytywania radiostacji). W przypadku niedokładnego dostrojenia można przejść dalej i następnie podejść do stacji z drugiej strony. Domyślnie funkcje przeszukiwania s± przypisane do klawiszy funkcyjnych F11 i F12 oznaczonych odpowiednio symbolami << i >>. Po przypisaniu funkcji przeszukiwania do klawiszy strzałek klawisze F11 i F12 mog± przej±ć inne zadania. W zależności od konfiguracji sposobu poszukiwania odbywa się ono w sposób ci±gły lub wył±cza się po znalezieniu sygnału. W przypadku pracy ci±głej zatrzymanie wymaga naciśnięcia dowolnego klawisza poszukiwania.
W przypadku, gdy pomimo dostrojenia do silnej stacji w oknie odbiorczym nie pojawiaj± się dane należy sprawdzić czy znacznik tekstowy nie pozostał w oknie odbiorczym, a jeśli tak - przenieść go do okna nadawczego naciskaj±c klawisz tabulatora albo naciskaj±c okno nadawcze za pomoc± myszy.
W oknie widma można umieścić zakładki ułatwiaj±ce powrót do interesuj±cej stacji. W tym celu należy nacisn±ć wybrane miejsce w oknie widma za pomoc± prawego klawisza myszy i w menu kontekstowym wybrać pozycję "Toggle Bookmark" ("Przeł±cz stan zakładki"). Najechanie na istniej±c± zakładkę i skorzystanie z wymienionego punktu menu powoduje usunięcie zakładki. W celu powrotu do miejsca zaznaczonego za pomoc± zakładki należy nacisn±ć j± lewym klawiszem myszy. W miejscu tym zostaje umieszczony znacznik o kształcie rombu. Po naciśnięciu znacznika prawym klawiszem myszy umieszczany jest znacznik trójk±tny. W celu przypisania do znacznika znaku stacji należy dwukrotnie nacisn±ć znak w oknie odbiorczym. Przeważnie jednak znak jest przypisywany automatycznie.
W celu umieszczenia zakładki można też skorzystać z makrorozkazu zakładki przez wzwołanie go za pomoc± klawisza funkcyjnego, do którego jest przypisany. Ten sam makrorozkaz służy do usunięcia znacznika. Klawisz wywołuj±cy makrorozkaz nosi oznaczenie "Mark".
Zakładki s± oznaczane literami od A do Z w kolejności ich umieszczania. Ułatwiaj± one znalezienie stacji której znak jeszcze nie jest znany względnie powrót do stacji, z któr± nie można odrazu nawi±zać ł±czności. Operator może też zaznaczyć wolne miejsca, w których pragnie nadawać później. Dalsze sposoby wykorzystania znaczników pozostawiamy inwencji operatora.
Zawartość okna odbiorczego można skasować posługuj±c się makrorozkazem <CLEARWINDOW>, który jest domyślnie przypisany do klawisza F8. Przed skasowaniem należy umieścić znacznik w oknie odbiorczym.
Naciśnięcie okna odbiorczego za pomoc± prawego klawisza myszy w poł±czeniu z klawiszem CTRL powoduje wł±czenie trybu odbioru dwukanałowego i otwarcie drugiego okna odbiorczego. Jeżeli w tym czasie w oknie odbiorczym był już zaznaczony sygnał w drugim oknie pojawiaj± się odbierane dane. Drugie okno odbiorcze można także otworzyć za pomoc± menu kontekstowego otwieranego po naciśnięciu okna widma (punkt "New Receive Window"). W ten sam sposób można otworzyć dalsze okna odbiorcze. Liczba okien odbiorczych jest teoretycznie nieograniczona (dla wszystkich emisji poza systemem Hella).
Znacznik w oknie widma (wskaźnika wodospadowego) dla dalszych okien ma kształt trójk±ta podczas gdy znacznik dla pierwszego okna ma kształt rombu. Zakładki odnosz± się tylko do pierwszego okna odbiorczego. Stopień zniekształceń nieliniowych (poziom niepoż±danych harmonicznych wyświetlany w polu IMD) mierzony jest też tylko dla stacji odbieranych w pierwszym oknie.
Częstotliwość nadawania jest zaznaczona za pomoc± zielonej chor±giewki na skali częstotliwości. W przypadku gdy częstotliwość nadawania pozostaje niezmienna chor±giewka ma kolor czerwony.
Dodatkowe okna odbiorcze można zamkn±ć i w ten sposób powrócić do trybu jednokanałowego.
4.4.2. Transmisja
Po dostrojeniu się do poż±danej stacji można rozpocz±ć nadawanie. Tekst przeznaczony do nadania należy zapisać w oknie nadawczym znajduj±cym się pomiędzy oknem odbiorczym i wskaźnikiem widma. W celu wł±czenia nadajnika należy nacisn±ć przycisk RX/TX w pasku narzędziowym, pole RX/TX w linii informacyjnej lub klawisz Pause/Break. Tekst znajduj±cy się w oknie nadawczym jest transmitowany i kopiowany do okna odbiorczego. Operator może w tym czasie dopisywać dalszy ci±g w oknie nadawczym. W celu zakończenia transmisji należy ponownie nacisn±ć jeden z wymienionych elementów. Klawisz Escape powoduje natychmiastowe zakończenie transmisji bez dojścia do końca tekstu.
Wskaźnik widma nie jest odświeżany w trakcie nadawania, a jedynie w trakcie odbioru. Miejsce (moment) przerwania odbioru jest zaznaczony w oknie widma za pomoc± cienkiej zielonej linii.
Nie nadany jeszcze tekst znajduj±cy się w oknie nadawczym może być modyfikowany przez operatora. Niedostępna jest jedynie funkcja wstawiania. Znacznik tekstowy w oknie może być przesuwany za pomoc± klawiszy strzałek, o ile nie s± one używane do przeszukiwania. Makrorozkaz <CLEARWINDOW> pozwala na skasowanie całej zawartości okna nadawczego o ile znajduje się w nim znacznik tekstowy (analogicznie jak w przypadku okna odbiorczego). Makrorozkaz jest wywoływany domyślnie za pomoc± klawisza F8.
W trybie wielokanałowym zaznaczenie stacji na wskaźniku widma za pomoc± lewego klawisza myszy powoduje dostrojenie do niej pierwszego (głównego) kanału, a zaznaczenie za pomoc± prawego - następnych kanałów. Częstotliwość odpowiadaj±ca pierwszemu kanałowi jest zaznaczona za pomoc± rombu, a następne za pomoc± trójk±ta.
Transmisja możliwa jest wprawdzie tylko na jednej częstotliwości (ma to na celu uniknięcie pomyłek) - częstotliwości stacji w oknie głównym. Szybka zmiana częstotliwości pracy możliwa jest poprzez zamianę funkcji okna głównego z dowolnym z okien dodatkowych. Dla dwóch okien zamiana wymaga naciśnięcia kombinacji CTRL-S lub wybrania punktu "Swap" ("Zamień") z menu kontekstowego okna widma. W przypadku większej liczby okien odbiorczych należy najpierw nacisn±ć klawisz CTRL i przesun±ć znacznik myszy do poż±danego okna.
Zachowanie stałej wartości częstotliwości nadawania pozwala także na rozdział częstotliwości nadawania i odbioru (półdupleks, ang. split). Należy najpierw dostroić się do częstotliwości nadawania i zablokować jej zmiany a następnie dostroić się do częstotliwości odbioru.
4.5. Dziennik stacji
Dzięki prowadzeniu przez MixW dziennika stacji operator jest dobrze poinformowany o wszystkich przeprowadzonzch już QSO. W trybie pracy w zawodach sprawdzane s± automatycznie duplikaty i obliczane mnożniki. Program podwyższa także automatycznie stan licznika ł±czności, który jest podawany w raportach. W zwykłym trybie pracy dziennik ułatwia wybór ł±czności potrzebnych do uzyskania dyplomów i innych trofeów. Wyboru trybu zawodów lub zwykłego dokonuje się w menu "View | Contest Mode | On/Off" ("Widok|Tryb zawodów|Wł±cz/wył±cz"). Konfiguracji trybu pracy w zawodach dokonuje się w menu "View | Contest | Settings" ("Widok|Zawody|Konfiguracja"). Operator ma do dyspozycji także specjalny zestaw makrorozkazów ułatwiaj±cych pracę w zawodach.
Okno zawiera przyciski służ±ce do wywołania następuj±cych funkcji:
- "Search" - poszukiwanie w dzienniku danych odnosz±cych się do QSO ze stacj± o podanym znaku,
- "Details" - wyświetlenie pełnych danych wybranego QSO,
- "Delete" - skasowanie wybranego QSO z dziennika,
- "Save" - zapis QSO na dysku.
Na ilustracji powyżej przedstawiono pełny wygl±d okna w trybie zawodów. Szerokość kolumn w tabeli można zmieniać przez umieszczenie znacznika na linii dziel±cej tytuły, naciśnięcie lewego klawisza myszy i przeci±gnięcie linii w poż±dane miejsce.
W celu wprowadzenia danych należy najechać na wybrane pole znacznikiem myszy i nacisn±ć jej lewy klawisz. Znak stacji można wpisać bezpośrednio lub zaznaczyć go dwukrotnie w oknie odbiorczym lewym klawiszem myszy. Jest on wówczas kopiowany do pola znaku w linii nowego QSO w dzienniku. W przypadku ł±czności w kółeczkach można dodać dalsze znaki przez ich zaznaczenie i otwarcie menu kontekstowego za pomoc± prawego klawisza myszy. Menu to zawiera m.in. punkt "Add Call" ("Dodaj znak"). Makrorozkaz <CALL> zawiera wówczas także dodatkowe znaki. Analogicznie imię korespondenta można wpisać do pola w dzienniku albo podwójnie zaznaczyć mysz± na ekranie. Raport RST jest przenoszony do dziennika po podwójnym zaznaczeniu na ekranie dowolnego trzycyfrowego wyrażenia.
Naciśnięcie klawisza "duże litery" (ang. shift) i podwójne zaznaczenie na ekranie nazwy miejscowości przenosi j± do pola QTH. Nazwa może się składać z kilku wyrazów.
Alternatywnym sposobem przenoszenia inforemacji do dziennika jest ich zaznaczenie na ekranie, przeci±gnięcie przy naciśniętym lewym klawiszu myszy do dziennika i upuszczenie (puszczenie klawisza myszy).
Informacje można także po ich zaznaczeniu kopiować korzystaj±c ze zwykłych funkcji kopiowania i wklejania identycznie jak we wszystkich programach pracuj±cych w środowisku Windows. Funkcje te można wywołać poprzez menu kontekstowe otwierane za pomoc± prawego klawisza myszy albo za pomoc± kombinacji CTRL-C i CTRL-V. W menu można też wybrać docelowe pole dla danych.
Po wypełnieniu wszystkich pól należy zapisać dane korzystaj±c z przycisku "Save" ("Zapisz"). Przycisk "Search" ("Szukaj") pozwala na poszukiwanie w dzienniku nie tylko znaków stacji ale także i dowolnych tekstów. Przycisk "Display Whole Log" służy do wywołania pełnej zawartości dziennika stacji. Zapis danych w dzienniku można zautomatyzować umieszczaj±c na końcu pożegnalnego makrorozkazu polecenie <SAVEQSO>.
Po zaznaczeniu nowego znaku stacji w oknie odbiorczym stara treść ostatniego QSO jest kasowana aby zrobić miejsce na nowe dane. Niesie to ze sob± niebezpieczeństwo skasowania danych przed ich zapisaniem na dysku. Automatyczne kasowanie danych można wył±czyć usuwaj±c zaznaczenie punktu "Clear QSO on new call" ("Kasuj QSO po wybraniu nowego znaku") w menu "Options" ("Konfiguracja").
4.5.1. Wydruk i zapis w różnych formatach
W celu wydrukowania całości lub części zawartości dziennika należy wyświetlić jego pełn± zawartość korzystaj±c z przycisków "Search" ("Szukaj") i "Whole log" ("Pełny dziennik"). Następnie można zaznaczyć na ekranie poż±dan± część dziennika. Przycisk "To text" ("format tekstowy") spowoduje zapis wybranych danych w pliku tekstowym. Użytkownik musi oczywiście podać nazwę pliku. Plik ten można następnie przegl±dać lub drukować korzystaj±c z dodolnego dostępnego edytora tekstów np. z Notatnika. W celu przekazania danych do innego dowolnego programu prowadz±cego dziennik należy powtórzyć opisan± procedurę, z tym że do zapisu należy użyć przycisku "ADIF". Pwoduje on zapis danych w podanym formacie. Jest to format często stosowany przez programy prowadz±ce dziennik. Do wyboru jest także format "Cabrillo" wynagany często od uczestników zawodów przy przekazywaniu dzienników w formie elektronicznej. Wybór formatu zależy od programu docelowego. Przed zapisaniem danych w formacie ADIF należy podać nazwę pliku, natomiast przed zapisaniem w formacie Cabrillo wypełnić następuj±c± kartę:
Po wypełnieniu karty należy nacisn±ć przycisk OK. Stan punktów (pole "Claimed score") jest obliczany automatycznie.
4.5.2. Sporz±dzanie kart QSL
MixW jest wyposażony w mechanizm dynamicznej wymiany danych z innymi programami (DDE). Pozwala to na przejmowanie danych np. do Programów Word czy Excel. Dane te mog± więc być wykorzystane do sprz±dzania kart QSL po umieszczeniu pól DDE w dokumencie docelowym. Szczegółowe informacje na temat pól DDE i mechanizmu wymiany danych można znaleźć w pomocy danej aplikacji (programu). W tabeli poniżej podano pola używane przez MixW wraz z ich przykładow± treści±:

Entity Pole | Server name Serwer | Topic Rodzaj | Item Dane | Current state Zawartość
Your call | MixW | Info | MyCall | K4SET
Your name | MixW | Info | MyName | Scott
Your QTH | MixW | Info | MyQth | Murray, KY
Program name | MixW | Info | Program | MixW
MixW version | MixW | Info | Version | 2.0 beta 21
QSO date | MixW | QSO | Date | 28-Jan-2001
QSO time | MixW | QSO | Time | 20:57
Frequency, MHz | MixW | QSO | MHz | 14.1
Mode | MixW | QSO | Mode | BPSK31
Call | MixW | QSO | Call | W8HAT
Name | MixW | QSO | Name | RICHARD
QTH | MixW | QSO | Qth | STEVENSVILLE MI
RST sent | MixW | QSO | RstSnt | 589
RST received | MixW | QSO | RstRcv | 589
Notes | MixW | QSO | Notes | Likes to fish
QSO is unsaved | MixW | QSO | Changed | NO
QSO freq. | MixW | QSO | KHz | 14070
Zero beat freq, kHz | MixW | CAT | KHz | 14070.000
PTT state | MixW | CAT | PTT | OFF

Wymienione pola należy umieścić w dokumencie (karcie QSL, nalepce adrsowej) w miejscach, w których powinny się pojawić dane informacje. W edytorze Word 2000 pola wprowadza się za pomoc± kombinacji CTRL-F9 (następnie należy oczywiście podać nazwę pola). Podgl±d dokumentu jest wywoływany za pomoc± kombinacji ALT-F9.
W przykładzie z ilustracji powyżej definicja pola "your call" zawiera następuj±cy kod: {DDEAuto "MixW" "Info" "MyCall" \* MERGEFORMAT}.
Reasumuj±c, w celu utworzenia karty QSL za pomoc± edytora Word 2000 i korzystaj±c z przykładowego dokumnetu zał±czonego do MixW należy:
1. Otworzyć dziennik i wybrać poż±dany zapis, a następnie otworzyć okno edytora QSO.
2. Upewnić się, że wszystkie pola używane w karcie QSL s± wypełnione.
3. Otworzyć w Wordzie zał±czony, przykładowy dokument (kartę QSL) znajduj±cy się w katalogu MixW lub własny utworzony np. na jego przykładzie.
4. Wydruku karty dokonuje się korzystaj±c z funkcji druku edytora.
W celu utworzenia pliku graficznego przeznaczonego np. do doł±czenia do listu elektronicznego należy:
1. Powtórzyć kroki 1 - 3 jak dla tworzenia karty QSL.
2. Zaznaczyć w edytorze cał± kartę korzystaj±c z menu "Edycja | Zaznacz wszystko".
3. Skopiować całość do schowka korzystaj±c z menu "Edycja | Kopiuj" lub kombinacji CTRL-C.
4. Otworzyć dowolny program graficzny i wkleić grafikę ze schowka ("Edycja | Wklej" lub CTRL-V).
5. Zapisać obraz na dysku w formacie GIF w dowolnym katalogu, najlepiej w katalogu przeznaczonym dla poczty elektronicznej, aby było łatwo go znaleźć.
4.6. Praca w zawodach
MixW dysponuje specjalnym trybem pracy ułatwiaj±cym operatorowi udział w zawodach i prowadzenie dziennika zawodów. W trybie tym dostępne s± też specjalne makrorozkazy. Operator może dokonać konfiguracji dostosowuj±cej pracę do wymogów danych zawodów i zapisać j± w celu późniejszego użycia. Konfiguracja ta jest zapisywana w pliku "MixContests.ini" znajduj±cym się w katalogu systemu (Windows\System).
Spis przygotowanych konfiguracji jest widoczny w oknie spisu zawodów ("List of Contests") wywoływanym poprzez menu "View | Contest Mode | Settings" ("Widok|Tryb zawodów|Konfiguracja"). Okno to pozwala na dodawanie nowych konfiguracji, modyfikację istniej±cych lub usuwanie zbędnych. Przycisk "Set active" służy do wyboru zawodów (używanej konfiguracji).
Tryb pracy w zawodach jest wł±czany za pomoc± menu "View | Contest Mode". W oknie dziennika operator może łatwo modyfikować numery kontrolne, używane najczęściej zamiast imienia i QTH. Oprócz tego możliwe jest szybkie sprawdzenie poprzednich QSO dokonanych w trakcie trwania zawodów.
W celu skonfigurowania programu do pracy w konkretnych zawodach należy wł±czyć tryb zawodów, a następnie otworzyć okno konfiguracyjne korzystaj±c z podanych powyżej punktów menu:
Oprócz spisu już dostępnych konfiguracji okno zawiera przyciski "Edit" ("Modyfikacja"), "Delete" ("Kasuj"), "Add new" ("Dodaj") i "Set active" ("Wybierz"). Po naciśnięciu przycisku "Dodaj" lub "Modyfikacja" otwierane jest następuj±ce okno dialogowe:
Okno zawiera następuj±ce pola:
- Name - nazwa zawodów, która jest później wyświetlana w spisie.
- Your call - znak wywoławczy używany w trakcie zawodów.
- NRS - numer używany w raportach (lub pełny raport). Należy podać wartość pocz±tkow±. Numer jest podwyższany automatycznie w przypadku zaznaczenia pola "AutoInc" znajduj±cego się obok. W przypadku gdy regulamin zawodów wymaga podawania innego rodzaju raportów należy raport wpisać do pola NRS i ew. usun±ć zaznaczenie w polu "AutoInc". Zawartość pola NRS może być dodawana do tekstów znajduj±cych się w makrorozkazach. Zaznaczenie pola "AutoInc" powoduje także automatyczne podwyższanie numerów QSO w dzienniku. Na pocz±tku domyślnie przyjmowany jest numer 001. Brak zaznaczenia powoduje przepisywanie numeru poprzedniego QSO do nowego. Numeracja musi być wówczas korygowana przez operatora w menu kontekstowym pola.
- Start - zawiera datę i godzinę rozpoczęcia zawodów.
- End - zawiera datę i godzinę końca zawodów.
- w polu "Work Time" wyświetlany jest automatycznie czas pracy w zawodach.
- Ramka "Auto grab" zawiera pola służ±ce do wyboru danych otrzymanych od korespondenta, które s± automatycznie rejestrowane w dzienniku. Zaznaczenie pola "Serial number" powoduje, że MixW poszukuje w odbieranych danych słów podobnych do numerów seryjnych i przenosi je do dziennika. Zaznaczenie pola "Time" ("Czas") powoduje poszukiwanie wyrażeń typu 2317, 23:17, 2317z albo 23:17z - czyli mog±cych oznaczać czas - i przenoszenie ich do dziennika (pod warunkiem, że różnica między odczytanym czasem i czasem systemowym nie jest zbyt duża. Zaznaczenie pola kraju ("State, country, canton") MixW poszukuje wyrażeń zawartych w dodatkowym pliku tekstowym. Nazwa pliku jest wyświetlana w polu "Listed in" ("Słyszane z"). Tam też można podać inn± nazwę pliku (w zależności od potrzeb operatora). Plik składa się z dowolnej liczby linii o następuj±cym formacie:
AAA = BBB
lub
AAA = BBB, CCC, DDD, ...
AAA jest tekstem wpisywanym do dziennika zawodów a pozostałe teksty s± odpowiednikami poszukiwanymi w odbieranych danych. Duże i małe litery nie s± rozróżniane w trakcie poszukiwania. Linie nie zawieraj±ce znaku równości s± traktowane jak komentarze i ich zawartość jest ignorowana. Przykład:
----- start of file----
49 STATES and 8 PROVINCES (Excludes KH6)
(these 3 lines are ignored because they
don't have "equal" sign)
Ak = AK, ALK, KL7
---- end of file -----
Format pliku jest zgodny z formatem plików *.DOM z programu TRLOG autorstwa N6TR. Plik jest odczytywany przez MixW po każdym uruchomieniu trybu zawodów lub po modyfikacji konfiguracji dotycz±cej pracy w zawodach.
- pole "merge macros" poł±cz zbiory makrorozkazów powoduje poł±czenie (udostępnienie) makrorozkazów globalnych, lokalnych dla danej emisji i makrorozkazów specjalnych dla zawodów.
- w polu "makros" znajduje się nazwa pliku zawieraj±cego makrorozkazy dla zawodów. Przycisk oznaczony kropkami pozwala na wybór pliku.
Podane poniżej polecenia s± przewidziane szczególnie dla makrorozkazów z grupy zawodów:
<NRS> - nadany numer kontrolny
<NRR> - odebrany numer kontrolny
<CTIME> - czas dla zawodów
<ONQSOBEFORE:makrorozkaz> - wywołanie makrorozkazu w przypadku uprzedniego przeprowadzenia ł±czności z dan± stacj± (np. tekstu informuj±cego o tym fakcie).
Przykłady makrorozkazów dla zawodów:
Informacja o uprzednim przeprowadzeniu ł±czności (ew. duplikacie) poł±czona ze skasowaniem danych do dziennika:
Macro: F9
Label: QSOb4
Text: QSO before!<CLEARQSO><RXANDCLEAR>
Makrorozkaz ten można także wywołać za pomoc± polecenia <ONQSOBEFORE:makrorozkaz>.
Przykład odpowiedzi bez użycia powyższego pooecenia:
Macro: F5
Label: Answer
Text: <TX><CALL> de <MYCALL> 599 <NRS> <NRS> <RXANDCLEAR>
Korespondent odczytuje " AB1CDE de UU9JDR 599 001 001 ".
Przykład z użyciem polecenia <ONQSOBEFORE:makrorozkaz>:
Macro: F5
Label: Answer
Text: <TX><CALL> de <MYCALL> <ONQSOBEFORE:F9> 599 <NRS> <NRS> <RXANDCLEAR>
W przypadku pierwszej ł±czności stacja otrzymuje tekst identyczny jak w pierwszym przykładzie, natomiast w przypadku duplikatu otrzymuje tekst " AB1CDE de UU9JDR QSO before! ". Polecenie <RXANDCLEAR> na końcu makrorozkazu F9 uniemożliwia nadanie raportu.
Zestaw makrorozkazów można dostosować do wymagań konkretnych zawodów. W każdym przypadku nie wolno jednak zapomnieć o ich zapisaniu na dysku. Archiwum dystrybucyjne MixW zawiera plik "contest.mc", który może służyć jako przykład lub może być zmodyfikowany przez operatora. Edytor makrorozkazów jest otwierany za pomoc± menu "Configure | Edit Macros" a plik makrorozkazów jest wczytywany za pomoc± przycisku "Load" ("Ładuj"):
W celu zmodyfikowania makrorozkazu należy go dwukrotnie nacisn±ć lewym klawiszem myszy. Modyfikację i dopasowanie makrorozkazów do wymogów wybranych zawodów może ułatwić poniższy przykład zestawu makrorozkazów dla zawodów CCC:
1) wywołania
CQ: (CQ w zawodach CCC)
<CLEAR><TX>CQ CQ CCC Test
CQ CQ Test de <MYCALL> <MYCALL> k<CR><LF><RX>
AutoCQ: (Automatyczne wywołanie przy użyciu przykładu 1)
<ASAUTOCQ><CLEAR><TX>CQ CQ CCC Test
CQ CQ Test de <MYCALL> <MYCALL> k<CR><LF><RX>
QRZ: (zapytanie kto wołał)
<CLEAR><TX>QRZ? AGN Pse de <MYCALL> k<CR><LF><RX>
ANSWER: (odpowiedź z podaniem raportu)
<TX><CALL> de <MYCALL> Hello, ur <RSTS>-<NRS>-<NRS> k<CR><LF><RX>
REPEAT: (powtórzenie raportu)
<TX><CALL> Agn ur <RSTS>-<NRS>-<NRS> k<CR><LF><RX>
CFM: (zakończenie ł±czności, zapis w dzienniku i wywołanie QRZ)
<TX><CALL> QSL 73 de <MYCALL> QRZ? k <CR><LF><SAVEQSO><RX>
NOCFM: (prośba o powtórzenie raportu)
<TX><CALL> PSE AGN UR REPORT de <MYCALL> k <CR><LF><RX>
2) odpowiedzi
CALL S/P: (wywołanie stacji, której znakowi odpowiada symbol )
<TX><CALL> de <MYCALL> <MYCALL> k <CR><LF><RX>
CFM S/P: (potwierdzenie, raport zapis QSO)
<TX><CALL> de <MYCALL> TNX, QSL, ur <RSTS>-<NRS>-<NRS> 73 de <MYCALL> k <CR><LF><SAVEQSO><RX>
Zamiast <RSTS> można wpisać stały raport 599 aby unikn±ć konieczności wprowadzania raportu w oknie dialogowym za każdym razem.
W oparciu o przytoczony przykład można dostosować zestaw makrorozkazów do potrzeb dowolnych zawodów. Każdy z zestawów powinien być zapisany w oddzielnym pliku.
4.7. Zakresy częstotliwości
Stacje pracuj±ce emisjami cyfrowymi spotyka się najczęściej w następuj±cych podzakresach częstotliwości:

3.590 RTTY DX | 3.580-3.620
3.605-3.645 |
7.040 RTTY DX | 7.035-7.045
7.080-7.100 (USA) |
14.070-14.099.5 | 14.080-14.099.5
21.070-21.100 |
21.080-21.120 |
28.050-28.150 |

4.8. Porady praktyczne
W przypadku gdy MixW nie przechodzi na nadawanie należy w pierwszym rzędzie:
- sprawdzić czy w konfiguracji ("Configure | Personal Data") wpisany jest znak wywoławczy stacji.
- sprawdzić czy wybrano właściwy sposób kluczowania nadajnika i czy wprowadzone s± należyte parametry konfiguracyjne.
- sprawdzić prawidłowość poł±czenia komputera z radiostacj±.
- wył±czyć filtr cyfrowy (pozycja "none" w menu "Configure | Soundcard Settings", "DSP Filters").
W przypadku korzystania z niskiej rozdzielczości graficznej można usun±ć niektóre lub wszystkie paski narzędziowe naciskaj±c je dwukrotnie lewym klawiszem myszy i przeci±gaj±c poza obszar okna albo przeci±gaj±c przy naciśniętym klawiszu CTRL lub SHIFT (duże litery).
Posiadacze wolniejszych modeli komputerów mog± dla ich odci±żenia:
- wył±czyć wskaźnik dostrojenia w menu "View | Tuning indicator",
- zmniejszyć częstotliwość odświeżania wskaźnika widma w menu "Configure | Soundcard settings" - poz. "slow",
- obniżyć częstotliwość próbkowania płytki dźwiękowej do 8000 Hz w menu "Configure | Soundcard settings",
- wył±czyć filtr cyfrowy w tym samym menu - poz. "none",
- zmniejszyć wysokość wskaźnika wodospadowego,
- wył±czyć uśrednianie widma we wskaźniku widma o ile nie korzysta się ze wskaźnika wodospadowego (menu "View | Spectrum | Average curve | None").
W przypadku zbyt powolnego odświeżania wskaźnika wodospadowego należy sprawdzić ustawienie w menu "Configure | Souncard settings". Można tam zmienić szybkość na większ± (np. x4).
Brak komunikacji przez zł±cze CAT może być spowodowany wyborem niewłaściwego poziomu logicznego przewodu RTS lub DTR. Zmiany dokonuje się w menu "Configure | TRCVR CAT/PTT" po naciśnięciu przycisku "Details" ("Szczegóły"). W wielu przypadkach konieczne jest ustawienie "Always on", jeżeli nie da to poż±danych rezultatów warto trochę poeksperymentować. Oprócz tego warto sprawdzić czy wł±czenie lub wył±czenie synchronizacji sprzętowej ("Hardware Flow Control") nie przyniesie poż±danego rezultatu.
W przypadku trudności w dostrojeniu się do sygnałów MFSK16 można otworzyć menu kontekstowe wskaźnika wodospadowego i wybrać w nim powiększenie 2- lub 3-krotne.
W przypadku gdy nie funkcjonuje dostęp do stacji "DX Cluster" warto sprawdzić czy w instalacji programu nie brakuje pliku MSFLXGRD.OCX. W razie stwierdzenia jego braku można ten plik pobrać z archiwum wersji demonstracyjnej MixW lub z Internetu.
Zgłoszenia błędów w programie powinny zawierać szczegółowy opis problemu, informacje o typie i wyposażeniu komputera (procesor, pamięć, kontroler graficzny, płytka dźwiękowa, wolne miejsce na twardym dysku itd.) oraz plik MixW2.ini. Plik ten znajduje się w katalogu Windows.
Autor programu jest osi±galny pod adresami ut2uz@qsl.net i nick@tav.kiev.ua .

Wydanie z dn. 06.07.2001.
© Prawa autorskie Krzysztof D±browski, OE1KDA.