3. Konfiguracja

P o zainstalowaniu programu konieczne jest jego skonfigurowanie. Zalecane jest też zainstalowanie ostatnich uzupełnień systemu operacyjnego, dostępnych m.in. w witrynie firmy Microsoft, i najnowszych sterowników płytki dźwiękowej.

3.1. Poł±czenie komputera z radiostacj±
Przed rozpoczęciem nasłuchów i ł±czności konieczne jest poł±czenie komputera z radiostacj± i wybór sposobu kluczowania nadajnika.
MixW32 oferuje następuj±ce możliwości:
1. Wł±czanie nadajnika za pomoc± sygnałów DTR lub RTS na wybranym zł±czu szeregowym (COM) komputera. To samo zł±cze może też służyć do sterowania radiostacj± (CAT).
2. Przeł±czanie nadawanie-odbiór za pomoc± rozkazów steruj±cych podawanych przez zł±cze szeregowe, bez użycia kontaktu PTT.
3. Automatyczne przeł±czanie za pomoc± VOX-u. Jest to metoda najprostsza i nie wymagaj±ca dodatkowych poł±czeń i układów pomocniczych.
4. Ręczne wł±czanie nadajnika.
Należy odł±czyć mikrofon od radiostacji dla uniknięcia transmisji dźwięków z otoczenia, które zakłócały by niepotrzebnie sygnał pochodz±cy z komputera. W przypadku korzystania z VOX-u należy wył±czyć sygnały dźwiękowe systemu i innych pracuj±cych równolegle programów aby nie były one niepotrzebnie nadawane. Nadajnik powinien być wył±czony lub odł±czony od komputera w czasie gdy operator nie pracuje w eterze aby unikn±ć nadawania sygnałów dźwiękowych innych programów.
Wiele nowszych typów radiostacji jest wyposażonych w gniazda danych pozwalaj±ce na bezpośrednie podł±czenie ich do komputera (konieczne jest jednak ustawienie właściwych poziomów sygnału w mikserze komputera). S± one też przeważnie wyposażone w zł±cza zdalnego sterowania (CAT) i sprzedawane odrazu z odpowiednimi kablami.
Do poł±czenia komputera z radiostacj± należy użyć przewodów ekranowanych. Gniazdo słuchawkowe lub głośnikowe odbiornika należy poł±czyć z wejściem linii lub mikrofonowym płytki dźwiękowej. Wyjście linii lub głośnikowe komputera powinno być poł±czone z gniazdem mikrofonowym radiostacji. Amplituda syganłu wyjściowego z komputera wynosi ok. 1 V co wymaga przeważnie zastosowania tłumika oporowego (1 : 100) na wejściu mikrofonowym nadajnika (należy upewnić się czy potencjometr czułości wejścia mikrofonowego pozwala na odpowiednie stłumienie syganłu wejściowego). Wyprowadzenia przewodów w gnieździe mikrofonowym podane s± w instrukcji sprzętu. Można je także znaleźć w Internecie np. pod adresem freeweb.pdq.net/medcalf/ztx/wire/. Gniazda m.cz. płytki dźwiękowej s± gniazdami stereofonicznymi. Wybór kanału lewego lub prawego jest dowolny, korzystne jest jednak wybranie kanału, z którego korzystaj± inne stosowane programy. W mikserze płytki dźwiękowej należy wł±czyć używane kanały i ustawić czułość wejścia tak aby było ono w pełni wysterowane ale nie przesterowane (za pomoc± regulatora nagrania).
Schemat poł±czeń przedstawiono poniżej.
W celu wywołania miksera Windows należy dwukrotnie nacisn±ć na jego symbol w pasku zadań Windows (znajduje się on w pobliżu zegara).
W otwartym oknie miksera należy nacisn±ć przycisk "Opcje", a następnie "Właściwości" i w oknie właściwiści przycisk "Nagranie" i wł±czyć (zaznaczyć) używany kanał (mikrofonowy lub linii). Po naciśnięciu przycisku "OK" otwierane jest okno miksera nagrania.
Ustawienie właściwego poziomu nagrania wymaga wywołania MixW i takiego umieszczenia okien MixW i miksera aby były razem widoczne.
Po dostrojeniu odbiornika do podzakresu cyfrowego oraz wybraniu na wskaźniku wodospadowym silnego i dobrze odbieralnego sygnału (należy nacisn±ć wybrany sygnał w oknie wskaźnika za pomoc± myszy) należy znaleźć takie położenie potencjometru (używanego kanału) aby sygnały tła były wyświetlane na wskaźniku w kolorze ciemno- lub jasnoniebieskim a silniejsze sygnały użyteczne - w kolorze żółtym lub pomarańczowym. Nie należy dopuścić do przesterowania wejścia ponieważ spowoduje to nie tylko pogorszenie się jakości sygnału i utrudnienie odbioru ale także błędne wskazania miernika zawartości harmonicznych (IMD). W niektórych przypadkach (zwłaszcza jeżeli korzysta się z wejścia mikrofonowego) może okazać się konieczne wł±czenie tłumika oporowego. W przypadku braku wskazań na wskaźniku wodospadowym należy upewnić się czy potencjometr danego kanału nie znajduje się w położeniu dolnym oraz czy kanał ten jest wogóle wł±czony. Należy też sprawdzić prawidłowość poł±czeń komputera z odbiornikiem. Przyczyn± braku wskazań może okazać się też silne przesterowanie wejścia.
Po znalazieniu właściwego ustawienia potencjometru warto prześledzić kilka ł±czności i w razie potrzeby jeszcze skorygować jego położenie.
W torze nadawczym oprócz tłumika można wł±czyć transformator separuj±cy ew. zastosować transformator separuj±cy o odpowiedniej przekładni.
Jeden z przykładów poł±czenia komputera z radiostacj± przedstawiono na schemacie poniżej.
Przed rozpoczęciem regularnych ł±czności należy ustawić poziom sygnału moduluj±cego tak, aby nie powodował on przesterowania nadajnika i zakłóceń w s±siednich kanałach. Zniekształcenia nieliniowe sygnału mog± utrudnić jego zdekodowanie przez korespondentów.W tym celu należy ponownie wywołać mikser (naciskaj±c dwukrotnie na jego symbol w pasku zadań).
W nadajniku należy ustawić pokrętło wzmocnienia mikrofonu w pozycji nieco powyżej minimum i (w zależności od rodzaju urz±dzenia) wł±czyć wskaźnik automatycznej regulacji mocy (ALC). Próg zadziałania VOX-u należy ustawić na poziomie stosowanym do innych rodzajów emisji, a stał± czasu przedłużyć do maksimum, dla uniknięcia przypadkowych wył±czeń nadajnika. Uwagi te s± istotne tylko w przypadku korzystania z VOX-u. Po przeprowadzeniu opisanej dalej konfiguracji (wprowadzeniu danych osobistych) należy umieścić na ekranie okna MixW i miksera tak aby były widoczne obok siebie. W oknie miksera należy przesun±ć potencjometr siły głosu do minimum, a potencjometr odtwarzania do pozycji nieco powyżej minimum. Zaleca się wył±czenie na czas regulacji kanału odbiorczego zwłaszcza w przypadku korzystania z VOX-u.
W MixW należy wybrać dowolny rodzaj emisji i przejść na nadawanie naciskaj±c przycisk TX (w celu zakończenia nadawania należy później nacisn±ć przycisk RX). Alternatywnie można wł±czać i wył±czać nadajnik za pomoc± klawisza Pause/Break na klawiaturze.
Po przejściu na nadawanie należy powoli zwiększać poziom sygnału moduluj±cego za pomoc± potencjometru siły głosu. W przypadku nie zadziałania VOX-u po dojściu do środkowego położenia należy powiększyć wzmocnienie toru za pomoc± potencjometru mikrofonu w nadajniku i powtórzyć próbę. Poziom sygnału moduluj±cego należy dobrać (obserwuj±c wskaźnik ALC) tak, aby nadajnik nie był przesterowany tzn. aby automatyka jeszcze nie zadziałała lub zadziałała w stopniu minimalnym. W przypadku gdy regulacja nie daje zadowalaj±cych wyników konieczne jest dodanie dzielnika napięcia (lub dopasowanie stopnia podziału) i powtórzenie procedury. Zamiast wejścia mikrofonowego można użyć wejścia danych, jeżeli radiostacja jest w nie wyposażona. Na zakończenie należy zanotować położenie elementów regulacyjnych.
Zaleca się podł±czenie nadajnika do anteny sztucznej w trakcie opisanej procedury aby nie powodować zbędnych zakłóceń. Przed podł±czeniem nadajnika do anteny można jeszcze wypróbować działanie innych elementów programu zwi±zanych z nadawaniem.
3.1.1. Przeł±cznik N/O
Podobnie jak wiele innych programów korzystaj±cych z płytki dźwiękowej jako modemu również i MixW pozwala na kluczowanie nadajnika za pomoc± sygnałów DTR i RTS z wybranego w konfiguracji zł±cza szeregowego. Schemat tranzystorowego stopnia wykonawczego przedstawiono poniżej.
3.2. Konfiguracja programu
Dane odnosz±ce się do stacji i jej operatora wprowadza się w menu "Configure|Personal Data" ("Konfiguracja|Dane osobiste").
Otwierane jest wówczas widoczne obok okno dialogowe.
Należy w nim wprowadzić następuj±ce dane. Znak wywoławczy, który musi być zapisany dużymi literami. Jest to pole obowi±zkowe bez którego wypełnienia nie można uruchomić transmisji. Długość geograficzna zachodnia ma znak ujemny. W oknie można w razie potrzeby uruchomić nadawanie telegrafi± identyfikacji stacji (przez zaznaczenie w polu CWID) i podać jej tekst. Tekst ten może być wywołany w makrorozkazach przez umieszczenie w nich metasymbolu <CWID>. Operatorzy korzystaj±cy z VOX-u lub wł±czaj±cy nadajnik ręcznie mog± zasadniczo ograniczyć się tylko do wprowadzenia znaku wywoławczego, chociaż zalecane jest podanie pozostałych danych stacji. S± one wykorzystywane przez wiele funkcji ułatwiaj±cych pracę operatora. Operatorzy kluczuj±cy nadajnik za pomoc± sygnałów na zł±czu szeregowym lub rozkazów CAT musz± dodatkowo podać sposób kluczowania i jego parametry. W tym celu należy posłużyć się menu "Configure|TRCVR CAT/PTT" ("Konfiguracja|CAT/PTT radiostacji"). Otwierane jest następuj±ce okno dialogowe:
W oknie tym należy wprowadzić konfigurację CAT tzn. W pierwszym rzędzie wybrać z listy model posiadanej radiostacji lub najbardziej do niego zbliżony (dla sprzętu firmy Kenwood takim uniwersalnym modelem jest np. TS-850). Następnie, jak również w przypadku kluczowania za pomoc± sygnałów steruj±cych na zł±czu szeregowym należy nacisn±ć przycisk "Details" ("Szczegóły") i podać parametry zł±cza:
Szybkość transmisji, długość słowa, bit parzystości i liczba bitów stopu s± konieczne dla komunikacji z radiostacj± (CAT) i musz± być zgodne z podanymi w jej instrukcji. Pole "hardware flow control" pozwala na wł±czenie sprzętowej synchronizacji transmisji o ile pozwala na to stosowana radiostacja. Operatorzy korzystaj±cy z sygnałów DTR lub RTS musz± jedynie wybrać stosowane zł±cze szeregowe i logikę sygnału (poziom wysoki lub niski przy nadawaniu). Alternatywy "always on" ("zawsze aktywny") i "always off" ("zawsze wył±czony") pozwalaj± na wybór stałego poziomu logicznego w trakcie korzystania ze sterowania CAT, jeżeli jest to z jakichś względów korzystne. Sygnał RTS jest dostępny na nóżce 4 wtyku 25-nóżkowego lub na nóżce 7 wtyku 9-nóżkowego, natomiast sygnał DTR odpowiednio na nóżkach 20 lub 4.
Wprowadzone parametry należy potwierdzić naciskaj±c przyciski OK w tym i w nadrzędnym oknie.
Menu "View | Spectrum | RF" ("Widok | widmo | w.cz.") pozwala na podanie stosowanej wstęgo bocznej. Jest to zależne od rodzaju emisji i istotne również dla prawidłowego wyświetlania widma. Menu zawiera pozycje RF USB, RF LSB, Auto lub Sound ("dźwięk"). Emisje QPSK31, MFSK16, RTTY, AMTOR, system Hella, THROB i FAX wymagaj± zgodności wstęg bocznych u korespondentów. Pole "Inversion" ("odwrotne przyporz±dkowanie") pozwala na odwrócenie położenia tonów (np. mark i space) w stosunku do położenia standardowego dla dostosowania się do korespondenta. Przykład: w emisji RTTY stosowana jest standardowo wstęga dolna - LSB, a poziomowi logicznemu mark odpowiada częstotliwość wyższa. Korzystaj±c z TNC należy więc wybrać RF i LSB. Wybranie pozycji RF i USB oznacza, że ton mark odpowiada częstotliwości niższej. MixW dobiera więc położenie tonów w zależności od podanej wstęgi. Ich odwrócenie jest konieczne tylko w wyj±tkowych przypadkach - niezależnie od stosowanej wstęgi. Korzystanie ze sterowania CAT umożliwia automatyczne dostosowanie wstęgi i wyświetlanego widma częstotliwości - należy w tym celu wybrać punkt "View | Spectrum | Auto" ("Widok | widmo | automatycznie"):
Częstotliwość pracy można wprowadzić ręcznie posługuj±c się kombinacj± ALT-F.
Punkt "View | Spectrum | Sound" ("Widok | widmo | dźwięk") pozwala na wyświetlanie widma sygnału akustycznego niezależnie od jego położenia w zakresie w.cz. Widmo sygnału akustycznego można wywołać także w trybach RF USB, RF LSB i Auto przez umieszczenie wskaźnika myszy powyżej okna widma tak przyj±ł on postać ręki i naciśnięcie lewego klawisza myszy.
Konfiguracja i dostosowanie makrorozkazów do potrzeb operatora stacji omówiono w oddzielnym paragrafie.
Wyboru czcionek używanych w oknach nadawczym i odbiorczym dokonuje się za pomoc± menu "Configure | Font" ("Konfiguracja|Czcionka"). Otwierane jest okno dialogowe.
Menu "Configure | Text Colors" ("Konfiguracja|Kolory tekstu") powoduje otwarcie następuj±cego okna dialogowego:
Operator może przypisać w nim kolory ułatwiaj±ce wyróżnienie w tekście najważniejszych elementów jak znaków wywoławczych, znaków nowych stacji, nowych stacji DX-owych, multiplikatorów w zawodach, tła okien nadawczego i odbiorczego itd.
Menu "Configure | Rotor" ("Konfiguracja|Rotor") powoduje otwarcie okna dialogowego, w którym operator może wybrać model posiadanego rotora antenowego.
Kolejnym krokiem jest konfiguracja zł±cza służ±cego do sterowania rotorem. Punkt "Settings" ("Konfiguracja") otwiera następuj±ce okno dialogowe:
Podane w nim parametry musz± odpowiadać podanym w instrukcji rotora. Po ich potwierdzeniu za pomoc± przycisku OK otwierane jest okienko, w którym należy podać kierunek (azymut) anteny. Następnych zmian kierunku dokonuje się za pomoc± menu "Configure | Rotor | Turn to..." ("Konfiguracja | Rotor | Obróć w kierunku..."). Punkt "Turn!" powoduje obrócenie anteny w kierunku stacji, której znak jest zawarty w metasymbolu <call>.
W oknie widma można umieścić do 5 znaczników częstotliwości widocznych w postaci cienkich czerwonych linii:
Okno dialogowe konfiguracji płytki dźwiękowej otwierane jest za pomoc± menu "Mode | Soundcard settings" ("Tryb | Konfiguracja płytki dźwiękowej"). W przypadku zainstalowania większej liczby płytek należy wybrać t±, która jest przeznaczona do wykorzystania przez MixW. Oprócz tego w oknie konfiguracji można podać częstotliwość próbkowania (pole "sample rate"), wielkość bufora dźwiękowego (pole "sound history"), szybkość wyświetlania widma (pole "spectrum speed") i wybrać filtr cyfrowy (pole "DSP filter").
Częstotliwość próbkowania może leżeć w granicach 7000 Hz do 12000 Hz. Zalecane jest korzystanie z wartości domyślnej 11025 Hz z ew. uwzględnieniem odchyłek spowodowanych niedokładności± częstotliwości kwarcu.
W polu "Sound history" podawana jest w sekundach długość zapamiętanego dotychczasowego przebiegu dźwięku. Zapamiętany sygnał może być odtwarzany (w przyspieszonym tempie) przez MixW po naciśnięciu klawisza "duże litery" i zaznaczeniu sygnału za pomoc± myszy.
Zwiększenie szybkości odświeżania widma ułatwia wprawdzie strojenie ale wymaga też większej mocy przeliczeniowej komputera.
MixW pozwala na dodanie jednego z trzech rodzajów filtrów: przepustowego, zaporowego (ang. notch) i antyszumowego (ang. anti-noise). W konfiguracji pocz±tkowej s± one wył±czone.
Zastępuj±c starsz± wersję MixW lub Digipan przez wersję 2.0 należy skopiować plik zawieraj±cy kod rejestracyjny do katalogu MixW (o ile poprzednia wersja została zarejestrowana), pamiętać o wpisaniu własnego znaku wywoławczego w konfiguracji, a przed wymian± wersji zapisać dziennik stacji w pliku o formacie ADIF i wczytać go do nowej wersji.
3.3. Makrorozkazy
Makrorozkazy pozwalaj± na zautomatyzowanie wielu funkcji programu i sterowania radiostacj±. Oprócz rozkazów mog± one w miarę potrzeby zawierać także teksty. Pozwalaj± one więc i na zmniejszenie wysiłku oraz uproszczenie prowadzenia ł±czności. Polecenia zawarte w makrorozkazach musz± być pisane dużymi literami, natomiast teksty mog± być pisane dowolnie. Małe litery zawarte w tekstach s± automatycznie zamieniane na duże w trakcie transmisji RTTY i AMTOR.
Makrorozkazy s± podzielone na grupy odpowiednio dla każdego rodzaju emisji. Dzięki temu, że mog± być one zapisywane w plikach użytkownik może przygtować różne zestawy zależnie od potrzeb - np. do pracy w zawodach albo do dłuższych pogawędek. Do modyfikacji, zapisu i wyboru zestawu służy okno konfiguracji makrorozkazów ("Macro Configuration"). Przygotowanie makrorozkazów do pracy w zawodach poruszono w rozdziale poświęconym zawodom.
W celu wyboru i modyfikacji makrorozkazów można nacisn±ć przycisk "Macro" za pomoc± prawego klawisza myszy albo wybrać jeden z następuj±cych punktów menu: "Configure | Default Macros" ("Konfiguracja | Domyślne makrorozkazy") lub "Configure | Macros for the mode..." ("Konfiguracja | Makrorozkazy dla emisji...").
Domyślny zestaw makrorozkazów jest zawarty w pliku "MixMacros.mc" znajduj±cym się w katalogu Windows. Zestaw obejmuje makrorozkazy o charakterze ogólnym, które mog± być stosowame we wszystkich rodzajach emisji. Menu "Configure | Default macros" pozwala na podanie innego domyślnego pliku makrorozkazów, uzupełnienie i modyfikację zawartości plików oraz modyfikację i zapis makrorozkazów. Naciśnięcie przycisku makrorozkazu w pasku narzędziowym za pomoc± prawego klawisza myszy pozwala na modyfikację przynależnego makrorozkazu bez konieczności poszukiwania go w liście. Każdemu z makrorozkazów przypisana jest nazwa ułatwiaj±ca jego identyfikację. Jest ona wyświetlana na przycisku służ±cym do jego wywołania. Zawartość makrorozkazu jest umieszczana w oknie nadawczym po naciśnięciu przycisku. Zestaw makrorozkazów można wybrać na stałę w sposób omówiony powyżej albo na bież±co w trakcie pracy za pomoc± polecenia <MACRO:nazwa_pliku> zawartego w odpowiednim makrorozkazie. W najprostszym przypadku makrorozkaz może zawierać tylko to polecenie.
Plik MixMacros.mc zawiera makrorozkazy z tekstami angielskimi np.:
Macro: F5
Label: Name
Text: My name is Eugene.
Jedn± z pierwszych czynności konfiguracyjnych może być dostosowanie tekstów do ojczystego języka operatora lub założenie drugiego pliku w języku ojczystym (np. MixMacrosPl.mc) dla potrzeb ł±czności lokalnych i pozostawienie pliku domyślnego dla ł±czności międzynarodowych. Do wywołanie pliku polskiego można użyć dowolnego nie zajętego klawisza funkcyjnego lub jego kombinacji z innymi klawiszami. W poniższym przykładzie do tego celu użyto kombinacji CTRL-SHIFT-F1.
W pliku angielskojęzycznym należy dodać makrorozkaz:
Macro: Ctrl-Shift-F1
Label: Polish
Text: <MACROS:MixMacrosPl.mc>
a w pliku polskim:
Macro: Ctrl-Shift-F1
Label: English
Text: <MACROS:MixMacros.mc>
Naciśnięcie kombinacji CTRL-SHIFT-F1 powoduje zmianę wersji językowej makrorozkazów na przeciwn±. Oprócz tego użytkownik może założyć dodatkowe pliki zawieraj±ce zestawy makrorozkazów przeznaczonych dla poszczególnych rodzajów emisji czy do pracy w zawodach (zestawów lokalnych). Zestawy te mog± być szczególnie przydatne w przypadku korzystania z kontrolera TNC do jego przeł±czania w odpowiednie tryby pracy. Makrorozkazy zwi±zane z poszczególnymi emisjami mog± zawierać różne wywołania przykładowo RYRYRY pożyteczne w emisji RTTY ale nieprzydatne w innych. Wybór zestawów dla poszczególnych emisji i trybów pracy (np. zawodów) jest dokonywany automatycznie.
Założenia i modyfikacji makrorozkazów dla poszczególnych emisji dokonuje się za pomoc± menu "Configure | Macros for this mode... " ("Konfiguracja | Makrorozkazy dla danej emisji ..."). Użytkownik musi następnie podać nazwę pliku rozkazowego (np. BPSK.mc dla BPSK31 itp.). Polecenie "Merge Macros" ("Poł±cz makrorozkazy") z menu kontekstowego "Configure" ("Konfiguruj") służy do ustalenia sposobu poł±czenia makrorozkazów ogólnych (domyślnych) z lokalnymi. Zaznaczenie tego punktu powoduje poł±czenie obu kategorii makrorozkazów natomiast pozostawienie bez zaznaczenia udostępnia jedynie zestawy dla danej emisji, zawodów i ew. sterowania kontrolerem TNC. Domyślnie oba zestawy s± ze sob± poł±czone. Naciśnięcie klawisza wywołuj±cego makrorozkaz powoduje uruchomienie makrorozkazu ze zbioru lokalnego a jedynie w przypadku gdy w zbiorze lokalnym brak jest makrorozkazu przypisanego temu klawiszowi uruchamiany jest makrorozkaz z zestawu domyślnego. Poł±czenie obu zestawów okazuje się praktyczne jeżeli użytkownik pragnie dodać tylko kilka makrorozkazów do zestawu lokalnego. Przykładowo jeżeli w zestawie domyślnym klawiszowi F2 przypisano następuj±cy makrorozkaz:
<TX>
CQ CQ CQ de <MYCALL> <MYCALL> <MYCALL>
użytkownik może dla emisji RTTY zast±pić go przez:
<TX>
RYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRYRY
CQ CQ CQ de <MYCALL> <MYCALL> <MYCALL>
Niektóre z makrorozkazów mog± być używane dla większej liczby emisji, przykładowo wywołania dla emisji BPSK31, QPSK31 i FSK31. Wywołanie RTTY może być natomiast używane również w emisji AMTOR, a wywołania foniczne dla fonii AM, SSB i FM.
Każdy z makrorozkazów może być modyfikowany również po naciśnięciu prawym klawiszem myszy przycisku ekranowego służ±cego do jego wywołania. Otwierane jest wówczas okno edytora. Po zakończeniu modyfikacji użytkownik może zdecydować, do której grupy przypisać dany makrorozkaz wybieraj±c pozycje "For this mode" ("dla danej emisji") lub "Default for all modes" ("Domyślnie dla wszystkich").
Przykładowo jeśli użytkownik pragnie dodać wywołanie RTYY zawieraj±ce ci±g RYRYRY, jak w powyższym przykładzie, powinien on:
1. Wybrać emisję RTYY (w menu "Mode" - "Emisje").
2. Wywołać punkt "Configure | Macros for this mode" ("Konfiguracja | makrorozkazy dla danej emisji") z menu i podać nazwę pliku np. RTTY.mc. Nowy plik jest zakładany przez program po naciśnięciu przycisku "Edit" ("Edycja") i upewnieniu się czy użytkownik rzeczywiście tego chce. Po dodaniu makrorozkazu należy zakończyć akcję przez naciśnięcie przycisku OK.
3. W przypadku gdy pozycja "Merge Macros" nie jest w przyciski w pasku narzędziowym makrorozkazów s± niepodpisane, natomiast w przypadku zaznaczenia ww pozycji widoczne jest przyporz±dkowanie makrorozkazów ogólnych.
4. Po zazanaczeniu prawym klawiszem myszy przycisku F2 (jak w powyższym przykładzie) należy w oknie edytora wybrać, że makrorozkaz ma należeć do grupy lokalnej ("For this mode") i dodać ci±g RYRYRY. Zakończeniem jest jak zwykle naciśnięcie przycisku OK.
Dodany makrorozkaz jest dostępny jedynie dla emisji RTTY, a w pozostałych klawisz F2 uruchamia makrorozkaz domyślny.
W celu skasowania lokalnego makrorozkazu należy otworzyć okno edytora dla klawisza, do którego jest on przypisany (przykładowo F2), po uprzednim wybraniu właściwej emisji, skasować treść za pomoc± przycisku "Clear" ("Kasuj") i potwierdzić za pomoc± przycisku OK.
Makrorozkazy TNC zawarte w osobny pliku założonym przy użyciu menu "Mode | TNC modes settings" ("Emisja | Konfiguracja TNC") s± traktowane jak makrorozkazy lokalne i tak samo mog± być ł±czone z domyślnymi.
Używanie makrorozkazów steruj±cych kontrolerem TNC wymaga aby kontroler pracował w trybie terminalowym, a nie w trybie podporz±dkowanym.
Stan kontrolera (nadawanie/odbiór, tryb pracy, parametry zł±cza szeregowego) jest ustalany przez makrorozkazy.
Przeważnie opłaca się założenie różnych zestawów rozkazów dla kontrolera w zależności od rodzaju emisji, a każdy z nich powinien zawierać rozkazy steruj±ce niezbędnymi do tego celu funkcjami. Pierwsz± z nich jest inicjalizacja kontrolera i przeł±czenie go w poż±dany tryb pracy. Na zakończenie powinna być wywołana funkcja kasuj±ca poprzedni± inicjalizację i przeł±czaj±ca kontroler na tryb terminalowy. Rozkazy przeznaczone do tego celu mog± nosić przykładowo nazwy "OnStartMode" i "OnEndMode". Poniżej przytoczono przykłady makrorozkazów dla pracy emisj± PACTOR przy użyciu kontrolera KAM+:
Macro: OnStartMode
Label: Start (nazwa dowolna)
Text: <HIDETEXT><AUDIOFQ:2200>
<SHIFT:200> <CTRL-C>X
PACTOR
<SHOWTEXT>
Macro: OnEndMode
Label: End (nazwa dowolna)
Text:
<HIDETEXT><CTRL-C>X
<SHOWTEXT>
Pierwszy z nich definiuje częstotliwość środkow± i dewiację decyduj±ce o położeniu znacznika w oknie widma, następnie nadaje do kontrolera znaki CTRL-C i X dla przeł±czenia go na tryb rozkazowy, po czym za pomoc± polecenia PACTOR powoduje wł±czenie emisji PACTOR. Drugi z makrorozkazów powoduje przeł±czenie kontrolera na tryb rozkazowy. S± one wykonywane w czasie zmiany emisji.
Następnym krokiem jest modyfikacja makrorozkazów TX i RX. Dla emisji PACTOR mog± one wygl±dać jak następuje:
Macro: TX
Label: tx (nazwa dowolna)
Text: <HIDETEXT><CTRL-C>T<SHOWTEXT>
Macro: RX
Label: rx (nazwa dowolna)
Text: <HIDETEXT><CTRL-C>E<SHOWTEXT>
Pierwszy z makrorozkazów nadaje do kontrolera znaki CTRL-C (dla przeł±czenia na tryb interpretacji rozkazów) i T - dla przejścia na nadawanie, a drugi - znaki CTRL-C i R dla przejścia na odbiór. Makrorozkazy te mog± być wywoływane przez dowolne inne np. podaj±ce wywołanie ogólne: "<TX>CQ CQ CQ...<RX>". Naciśnięcie klawisza F2 powoduje więc nadanie przez kontroler tekstu "CQ CQ CQ ..." i powrót do odbioru. W podobny sposób należy zdefiniować makrorozkazy powoduj±ce nawi±zanie i przerwanie poł±czenia (connect, disconnect).
Zestaw makrorozkazów do pracy w zawodach jest zakładany lub modyfikowany przy użyciu menu "View | Contest mode | Settings" ("Widok | Zawody | konfiguracja"). Podobnie jak w poprzednich przypadkach należy najpierw podać nazwę pliku, który ma zawierać zestaw i ew. poł±czyć go z zestawem ogólnym. Po poł±czeniu dostępne s± trzy zestawy równocześnie: zestaw domyślny, zestaw dla wybranej emisji (tzw. lokalny) i zestaw do pracy w zawodach. Ten ostatni oczywiście tylko w trybie zawodów.
Makrorozkazy mog± być przypisane nie tylko do klawiszy funkcyjnych pokazanych w pasku narzędziowym ale i do innych, dostępnych jedynie poprzez pełny spis makrorozkazów. Dodatkowymi klawiszami s± "Ins" i szare (boczne) klawisze operacji matematycznych: dodawania, odejmowania, mnożenia i dzielenia (nosz±ce nazwy Gray+, Gray-, Gray* i Gray/). W nazwach rozróżniane s± duże i małe litery.
Makrorozkazy "OnStartMode" i "OnEndMode" s± wykonywane odpowiednio po wybraniu nowego rodzaju emisji lub na zakończenie pracy dan± emisj±. Oprócz funkcji wymienionych w przykładzie sterowania kontrolerem TNC mog± one wł±czać i wył±czać filtry albo sterować radiostacj±. Makrorozkazy mog± być wywoływane z poziomu innych makrorozkazów jak to przedstawiono w przykładzie użycia makrorozkazów <TX> i <RX> dla kontrolera TNC. Innym przykładem może być makrorozkaz <TX> przypisany do klawisza F2:
<>
CQ CQ CQ de <MYCALL> <MYCALL> <MYCALL>
Może on być wywoływany w dowolnych innych makrorozkazach i funkcjach j.np. AutoCQ. Makrorozkazy nie mog± wywoływać się rekursywnie (tzn. wywoływać same siebie).
Przykład:
Macro: POWER
Label: (nazwa dowolna, nigdzie nie wyświetlana ponieważ brak przypisania do klawisza).
Text: 40
Makrorozkaz ten może być wywołany z poziomu innego, tutaj przypisanego do klawisza F6:
Macro: F6
Label: Brag
Text: <CR>The power is <POWER> <POWER> watts.<CR>
W miejsce symbolu <POWER> wstawiany jest tekst podany w tym makrorozkazie (40).
W celu zmiany podawanej mocy w trakcie pracy można wykorzystać następuj±cy makrorozkaz przypisany do dowolnej, niewykorzystanej kombinacji klawiszy (tutaj Ctrl-Shift-F2):
Macro: Ctrl-Shift-F2
Label: myPWR
Text: <EDITMACRO:POWER>
Naciśnięcie wybranej kombinacji powoduje otwarcie okna dialogowego, w którym można podać aktualn± moc stacji np. na 20 W. Wywołanie makrorozkazu F6 spowoduje nadanie informacji, że moc stacji wynosi 20 W.
W pasku narzędziowym makrorozkazów widoczne s± przyciski funkcyjne F1 - F12 służ±ce do wywołania ich pierwszej grupy. Pozostałe grupy s± wywoływane w kombinacjach klawiszy funkcyjnych z klawiszami CTRL, SHIFT (duże litery) lub obydwoma. Podpisy na przyciskach zmieniaj± się odpowiednio po naciśnięciu wymienionych klawiszy.
Naciśnięcie jednego z klawiszy funkcyjnych powoduje wykonanie przypisanego mu makrorozkazu. Natomiast naciśnięcie przycisku ekranowego za pomoc± prawego klawisza myszy otwier pokazane poniżej okno dialogowe służ±ce do modyfikacji makrorozkazu, jak to przedstawiono powyżej:
Modyfikacja makrozokazów wywołzwanych za pomoc± kombinacji z klawiszami CTRL, SHIFT lub obydwoma wymaga naciśnięcia odpowiedniego dodatkowego klawisza i dopiero naciśnięcia prawego klawisza myszy.
W przedstawionym powyżej oknie edytora operator nie może zmienić przyporz±dkowania klawisza wywołuj±cego. Zmiana lub przyporz±dkowanie klawisza do nowego makrorozkazu jest natomiast możliwe w oknie otwieranym za pomoc± menu "Configure | Edit default macros" ("Konfiguruj | Edycja makrorozkazów domyślnych"):
Podwójne naciśnięcie dowolnej z linii spisu zawartych w tym oknie powoduje otwarcie okna edytora. Spis może być też zapisany w pliku do późniejszego użycia.
3.3.1. Rozkazy i symbole
Makrorozkazy mog± zawierać następuj±ce polecenia oraz symbole, które s± w trakcie wykonywania zastępowane przez przypisane im teksty lub wartości:
<MYCALL> - podany w konfiguracji znak operatora
<MYNAME> - podane w konfiguracji imię operatora
<MYQTH> - podane w konfiguracji QTH stacji
<CALL> - znak korespondenta (zgodny z umieszczonym w dzienniku)
<NAME> - imię korespondenta
<QTH> - QTH korespondenta
<RSTR> - odebrany raport RST
<RSTS> - nadany raport RST
<NRS> - zmiana kierunku relacji
<NRR> - odebrana zmiana kierunku relacji

<MODE:emisja> - wybór nowego rodzaju emisji np. <MODE RTTY> powoduje przejście na RTTY
<MODEADD:emisja> - przejście na dodany rodzaj emisji nie obsługiwany przez MixW
<MODETNC:emisja> - zmiana trybu pracy lub emisji dla kontrolera TNC
<MODESETTINGS> - otwarcie okna konfiguracyjnego dla danej emisji
<TX> - rozpoczęcie transmisji
<RX> - zakończenie transmisji, odbiór
<TXTOGGLE> - naprzemian nadawanie i odbiór
<RXANDCLEAR> - przejście na odbiór i skasowanie zawartości okna nadawczego

<CLEARWINDOW> - skasowanie zawartości okna nadawczego
<CWID> - nadanie identyfikacji telegraficznej (podanej w konfiguracji)
<CR> - znak CR (powrót wózka)
<LF> - znak LF (nowa linia)
<CRLF> - znaki CR i lF
<CTRL-x> - znaki kontrolne: Ctrl-A - Ctrl-Z
<VER> - wersja programu
<DATE> - bież±ca data
<TIME> - bież±cy czas
<FILE> - wprowadza zawartość wybranego pliku (plik jest wybierany w oknie dialogowym "Send File"
<FILE:plik> - wprowadza zawartość pliku, którego nazwę podano po dwukropku
<TEXTFILE> - wprowadzenie zawartości pliku tekstowego, wybranego w oknie dialogowym
<TEXTFILE:plik> - wprowadza zawartość podanego pliku tekstowego
<RANDOM:plik> - wprowadza przypadkowy ci±g znaków z podanego pliku (symuluje pisanie na klawiaturze)
. <WAVE:plik> - odtwarza wskazany plik dźwiekowy w formacie WAV (patrz dalej)
<SAVEQSO> - zapis danych QSO w dzienniku stacji
<EXEC:program> - wywołuje wskazany program
<ASSCRIPT>skrypt - wywołuje wskazany skrypt
<SHOW:nazwa> - wł±czenie wskazanego paska narzędziowego
<HIDE:nazwa> - wył±czenie wskazanego paska narzędziowego

<SQUELCH> - naprzemian wł±czenie lub wył±czenie blokady szumów
<SQUELCHON> - wł±czenie blokady szumów
<SQUELCHOFF> - wył±czenie blokady szumów
<AFC> - naprzemian wł±czenie lub wył±czenie automatycznego dostrojenia
<AFCON> - wł±czenie automatycznego dostrojenia
<AFCOFF> - wył±czenie automatycznego dostrojenia
<SNAP> - naprzemian wł±czenie i wył±czenie chwytania stacji (optymalnego dostrajania się)
<SNAPON> - wł±czenie chwytania
<SNAPOFF> - wył±czenie chwytania
<LOCKTX> - zablokowanie częstotliwości nadawania
<UNLOCKTX> - uwolnienie (odblokowanie) częstotliwości nadawania
<LOCKTXTOGGLE> - naprzemian wł±czenie i wył±czenie blokady częstotliwości nadawania
<THRESHOLD> - otwarcie okna dialogowego blokady szumów

<FILTER:nazwa> - wł±czenie wybranego filtru cyfrowego
<REPLAY> - odtworzenie nagranego, ostatnio odebranego dźwięku
<REPLAY:n> - odtworzenie n sekund nagrania ostatnio odebranego dźwięku
<SNAPNOW> - chwyć stację
<SEEKLEFT> - zapocz±tkowanie poszukiwania w lewo
<SEEKRIGHT> - zapocz±tkowanie poszukiwania w prawo
<VOLUME> - ustawienie siły głosu za pomoc± regulatora Windows
<BOOKMARK> - naprzemian wł±czenie lub wył±czenie zakładki
<STARTSCAN> - wł±czenie przeszukiwania
<STOPSCAN> - wył±czenie przeszukiwania
<AUTOCQ> - wł±czenie automatycznego wywołania CQ (konfiguracja pod "Options | AutoCQ")
<ASAUTOCQ> - wybranie danego makrorozkazu do automatycznego wywołania
<ALARM:tekst> - dźwiękowa sygnalizacja odbioru podanego tekstu
<MACROS:plik> - odczyt podanego pliku makrorozkazów
<HIDETEXT> - nie wywietlanie tekstu makrorozkazu w oknie
<SHOWTEXT> - wyświetlanie tekstu makrorozkazu
<FQ:cz_w_kHz> - ustawienie częstotliwości pracy radiostacji
<ZFQ:cz_w_kHz> - ustawienie częstotliwości na zero dudnień
<AUDIOFQ:cz_w_Hz> - ustawienie częstotliwości akustycznej
<JUMPTOTXFQ> - zrównanie częstotiwości odbioru z częstotliwości± nadawania
<SHIFT:odstęp_w_Hz> - odstęp częstotliwości dla RTTY
<BAUDRATE:szybkość> - ustawienie szybkości transmisji dla RTTY

<BMERASE> - skasowanie wszystkich zakładek w pobliżu bież±cej częstotliwości nadawania (przydatne w AutoCQ)
<CTIME> - czas UTC w formacie HHMM
<PREVCTIME> - j.w. dla poprzedniego QSO w zawodach

<MACROS:plik> - załadowanie makrorozkazów z podanego pliku, s± one używane jako domyślne zamiast zawartych w pliku MixMacros.mc
<MODEMACROS:plik> - załadowanie makrorozkazów dla danej emisji (lokalnych) z podanego pliku
<EDITMACRO:nazwa> - wywołanie edytora makrorozkazów w celu modyfikacji podanego rozkazu
3.3.2. Niektóre rozkazy specjalne
W rozdziale podano objaśnienia niektórych z podanych uprzednio rozkazów.
CWID: Treść identyfikacji telegraficznej musi być wprowadzona w konfiguracji stacji (w danych osobistych). Okno danych osobistych otwierane jest za pomoc± menu "Configure | Personal Data" ("Konfiguracja | Dane osobiste"). Należy w nim zaznaczyć pole "use CWID" ("korzystaj z identyfikacji telegraficznej") i wprowadzić tekst identyfikacji. W celu wył±czenia nadawania identyfikacji należy usun±ć zaznaczenie. Polecenie być wykorzystywane w dowolnych innych makrorozkazach, przeważnie na końcu:
73 <CALL> DE <MYCALL> SK<CWID>.
Polecenie to można przypisać też do dowolnego klawisza funkcyjnego analogicznie jak np. polecenia <TIME> czy <DATE>. Czas i data s± zapisywane w dzienniku automatycznie ale mog± być potrzebne w tekstach. Identyfikacja telegraficzna powoduje wyświetlenie u korespondenta jedynie nieczytelnych znaków i dlatego najlepiej stosować j± na zakończenie ł±czności.
AutoCQ: jest to bardzo pożyteczna funkcja (makrorozkaz) służ±cy do nadawania ustalonego przez operatora tekstu wywołania w regularnych odstępach czasu. Nadawanie zostaje przerwane po odebraniu znaku stacji - program przyjmuje otrzymanie odpowiedzi. Tekst wywołania należy wprowadzić w oknie dialogowym otwieranym za pomoc± menu "Options | Auto CQ | Text" ("Opcje | Auto CQ | Tekst"):
Po zakończeniu definicji należy nacisn±ć pryzcisk OK. Następnym krokiem jest podanie odstępu czasu między kolejnymi transmisjami (w sekundach). Okno dialogowe otwierane jest za pomoc± menu "Options | Auto CQ | Delay" ("Opcje | Auto CQ | Odstęp"):
Również i tutaj na zakończenie należy nacisn±ć przycisk OK. Przycisk "Cancel" ("Opuść") powoduje zamknięcie okna bez uwzględnienia zmian. W poprzednim oknie znajduje się jeszcze przycisk "Clear" ("Kasuj") służ±cy do skasowania zawartości okna definicji.
Po zakończeniu defifnicji należy przypisać polecenie do jednego z klawiszy funkcyjnych analogicznie jak w przypadku każdego innego makrorozkazu. Automatyczne wywołanie można uruchomić przez naciśnięcie przycisku ekranowego, klawisza funkcyjnego lub za pomoc± menu "Options | Auto CQ | Start" ("Opcje | Auto CQ | Start"). Nadawanie można przerwać przez naciśnięcie klawisza ESC lub za pomoc± menu "Options | Auto CQ | Stop" ("Opcje | Auto CQ | Stop"). Automatycznie jest ono przerywane po odebraniu znaku innej stacji. Zaznaczenie punktu "Options | Auto CQ | Watch squelch" ("Opcje | Auto CQ | Sprawdzaj blokadę szumów") powoduje sprawdzanie zajętości kanału przed rozpoczęciem nadawania.
<ASAUTOCQ> - umieszczenie na pocz±tku dowolnego makrorozkazu powoduje, że jest on traktowany jako nowy tekst dla automatycznego wywołania. Wywołanie tego makrorozkazu jest równoznaczne z rozpoczęciem automatycznego nadawania wywołania. Pozwala to na przygotowanie róznych tekstów wywołań, używanych w zależności od potrzeb np. w trakcie zwykłych ł±czności, zawodów lub pracy stacji specjalnych.
<WAVE:plik> - powoduje odtworzenie wybranego pliku dźwiękowego o formacie WAV. Pozwala to np. na podawanie w zawodach nagranego wywołania fonicznego lub standardowych odpowiedzi. Plik można nagrać korzystaj±c ze standardowego programu nagrywaj±cego Windows (Windows 9x, ME i 2000) lub innego wchodz±cego w skład oprogramowania płytki dźwiękowej. Na ilustracji poniżej przedstawiono przykład makrorozkazu służ±cego do wywołania foni± w zawodach. Plik foniczny nosi w tym przykładzie nazwę CQCONTES.WAV. Oczywiście należy uprzednio wybrać emisję foniczn± SSB, AM lub FM. Makrorozkaz jest w tym przykładzie wywoływany za pomoc± klawisza F6 lub odpowiadaj±cego mu przycisku ekranowego. Nadajnik jest kluczowany automatycznie. Operator może przygotować większ± liczbę plików zawieraj±cych raporty i inne potrzebne informacje j.np. QTH, pożegnanie itp.
Polecenie <WAVE:plik> może być używane w poł±czeniu z <AUTOCQ> albo <ASAUTOCQ> do nadawania automatycznie wywołania fonicznego.
Dalsze przykłady makrorozkazów:
"SK"
<CALL> de <MYCALL> SK at <TIME><CWID><RXANDCLEAR><SAVEQSO>
"BTU"
BTU <NAME>... <CALL> DE <MYCALL> K <RXANDCLEAR>
"CALL"
<TX><CALL> <CALL> <CALL> de <MYCALL> <MYCALL> <MYCALL> K
<RXANDCLEAR>
"RST" Thanks for report from <QTH>; you are <RSTS> <RSTS> here in <MYQTH>.
użycie <LOCKTX>:
<LOCKTX><TX>CQ CQ CQ de <MYCALL> <MYCALL> <RX>
użycie <UNLOCKTX>:
<UNLOCKTX><TX><CALL> <CALL> de <MYCALL> <MYCALL> <MYCALL> pse k <RX>
3.4. Konfiguracja dla kontrolera TNC
MixW może współpracować z kontrolerem TNC zamiast wykorzystania płytki dźwiękowej. Komputer pełni w tym przypadku rolę terminala nadaj±cego polecenia do kontrolera i wyświetlaj±cego odebrane dane. Kontroler TNC musi pracować w trybie terminalowym, a nie w trybie podporz±dkowanym jak w przypadku programów WinGT, XPWin i podobnych. Polecenia nadawane przez MixW musz± być dostosowane do modelu kontrolera i do jego oprogramowania. Spis poleceń wraz z objaśnieniami znajduje się w instrukcji doł±czonej do kontrolera i w instrukcji zawartej na dysku ŚR-1 (patrz: Literatura). W kontrolerach TNC stosowane s± dwa rodzaje oprogramowania: TAPR i TF. Pierwszy z nich pracuje w trybie terminalowym i może być bezpośrednio wykorzystany przez MixW, natomiast w drugim występuj± dwa tryby pracy: terminalowy i podporz±dkowany. Korzystaj±c z kontrolera wyposażonego w oprogramowanie TF należy zwrócić uwagę aby był on przeł±czony na tryb terminalowy.
Menu "Configuration | TNC Settings" ("Konfiguracja | Parametry TNC") otwiera okno dialogowe konfiguracji:
Większość parametrów TNC przyjmuje wartości stosowane we współpracy z innymi programami. Zaleca się jednak wył±czenie echa aby unikn±ć wyświetlania na ekranie poleceń nadawanych do kontrolera.
W celu zautomatyzowania konfiguracji i obsługi kontrolera należy założyć plik zawieraj±cy potrzebne makrorozkazy, analogicznie jak dla poprzednio omówionych grup makrorozkazów. W przypadku korzystania z kontrolera do pracy różnymi rodzajami emisji należy założyć pliki dla każdego z nich.
Menu "Mode | TNC mode settings" ("Emisja | Konfiguracja TNC dla tej emisji") powoduje otwarcie następuj±cego okna dialogowego:
Okno pozwala na przyporz±dkowanie skryptu TNC dla każdego ze stosowanych rodzajów emisji i podanie jego nazwy. Nazwy te widoczne s± następnie w menu "TNC modes" ("Emisje TNC"):
Makrorozkazy dla kontrolera TNC mog± być zakładane i modyfikowane za pomoc± dowolnego edytora ASCII lub w sposób podany uprzednio dla pozostałych makrorozkazów. Zmiana trybów pracy i rodzajów eminsji TNC za pomoc± makrorozkazów przypisanych do przycisków ekranowych (i klawiszy funkcyjnych) jest wprawdzie możliwa ale powoduje zapisanie niewłaściwego rodzaju emisji w dzienniku stacji. Jednemu z klawiszy można za to przypisać makrorozkaz powoduj±cy przeł±czenie kontrolera na tryb interpretacji rozkazów (<CTRL-C>X dla kontrolera KAM, <CTRL-C> dla kontrolerów wyposażonych w oprogramowanie TAPR). Pozwala to na wpisywanie dowolnych rozkazów dla kontrolera bezpośrednio do okna nadawczego. Rozkazy musz± być zakończone znakiem CR).
Archiwum dystrybucyjne MixW zawiera przykładowy skrypt PACTOR-KAM.mc. Skrypt ten łatwo dostosować do innych modeli TNC i innych rodzajów emisji. Najważniejsz± część skryptu przedstawiono poniżej:
[Macros]
nItems=21
Name0=OnStartMode
Label0=Start mode
Text0=XPACTOR
Name1=OnEndMode
Label1=End mode
Text1=<HIDETEXT><CTRL-C>X<CR><LF><SHOWTEXT>
Name2=TX
Label2=TX command
Text2=<HIDETEXT><CTRL-C>T<SHOWTEXT>
Name3=RX
Label3=RX command
Text3=<HIDETEXT><CTRL-C>E<SHOWTEXT>
Służ± one kolejno do:
1. Wł±czenia trybu PACTOR
2. Przeł±czenia na tryb interpretacji rozkazów
3. Przeł±czenia kontrolera na nadawanie
4. Przeł±czenie kontrolera na odbiór.
Pozostałe polecenia s± zwi±zane z prac± MixW i dopasowaniem sposobu wyświetlania danych. Przykładowo "<AUDIOFQ:2200><SHIFT:200>" dostosowuje położenie znacznika w oknie widma sygnału do parametrów TNC.

Wydanie z dn. 06.07.2001.
© Prawa autorskie Krzysztof D±browski, OE1KDA.