8. Szczegóły techniczne zwi±zane z SSTV


  JVComm32 pozwala na pracę emisj± SSTV przy użyciu następuj±cych norm:
Martin M1Martin M2Scottie S1
Scottie S2Scottie DXWraase 180s
Pasokon P3Pasokon P5Pasokon P7
Robot 36  

    Wszystkie z wymienionych norm (poza norm± Robot 36) należ± do norm niesynchronizowanych - inaczej wolnobieżnych, ang. free run - tzn. nie korzystaj±cych z impulsów synchronizacji linii (podobnie jak w transmisjach naziemnych faksymile). S± one odporniejsze na zakłócenia od norm starszych, wymagaj±cych synchronizacji każdej linii. Norma Robot 36 jest traktowana przez JVComm32 jak pozostałe, tzn. impulsy synchronizacji linii nie s± w rzeczywistości wykorzystywane. Dane z demodulatora s± odbierane z przepływności± 4800 punktów/s (odowiada to częstotliwości próbkowania sygnału). Szybkość transmisji między modemem zewnętrznym a komputerem wynosi przeważnie 115,2 kbit/s. W kierunku odbiorczym nie s± wykorzystywane sygnały synchronizuj±ce wymianę danych na zł±czu, w kierunku nadawczym wykorzystywane s± sygnały RTS/CTS co gwarantuje kontrolę efektywnej przepływności przez modem. Dane wymieniane między komputerem i modemem zawieraj± zakodowan± cyfrowo (w postaci 8 bitów) informacj± o częstotliwości podnośnej. Mierzona jest częstotliwość w zakresie od 1000 do 2400 Hz. Odbierane dane s± zapisywane przez JVComm32 w buforze kołowym o pojemności 256 kB co przy przepływności 4800 punktów/s oznacza pojemność 54,613333... s. Zawartość bufora jest analizowana na bież±co w celu rozpoznania ew. sygnału SSTV i normy stosowanej przez stację nadawcz±. Poszukiwane s± w nim impulsy synchronizacji oraz mierzone s± odstępy czasu między nimi. Pozwalaj± one na rozpoznanie normy nadawczej. Algorytm ten powoduje, że analiza nagłówka VIS nie jest konieczna.
    Rozpoznawany jest impuls synchronizacji o długości od 2,5 do 25 ms i częstotliwości leż±cej w zakresie 1100 - 1300 Hz. Częstotliwość leż±ca w wymienionym zakresie nie może występować w czasie co najmniej 25 ms poprzedzaj±cych impuls ani w czasie 25 ms po jego zakończeniu. Przed analiz± sygnał akustyczny jest filtrowany za pomoc± filtru dolnoprzepustowego o stałej czasu 1,6 ms.
    Przepływność 4800 punktów/s oznacza, że demodulator dostarcza więcej próbek aniżeli to jest potrzebne do odtworzenia obrazu. Nadmiarowe próbki nie s± jednak ignorowane ale program uśrednia otrzymane z nich dane dzięki czemu uzyskuje się większy stosunek sygnału do szumu i w konsekwencji wyższ± jakość obrazu i lepsz± zbieżność kolorów.
    Opisany powyżej algorytm poszukiwania impulsów synchronizacji i określania normy nadawczej na ich podstawie charakteryzuje się następuj±cymi wadami i zaletami:
1) Zalety
- rezygnacja z analizy kodu VIS zawartego w impulsie synchronizacji pionowej zmniejsza prawdopodobieństwo błędnego rozpoznania pocz±tku obrazu.
- bezbłędna analiza nagłówka VIS jest możliwa dopiero po prawidłowym dostrojeniu odbiornika, pierwszy odbierany obraz byłby więc często stracony.
- dostrojenie do stacji nadawczej w trakcie trwania obrazu pozwala na obejrzenie jego części bez konieczności poszukiwania normy nadawczej przez operatora.
- zakłócenia pochodz±ce od stacji silniejszej nie powoduj± zaprzestania odbioru rozpoczętego obrazu o ile impulsy synchronizacji nie s± całkowicie zakłócone. Oczywiście jekość obrazu ulega pogorszeniu w miarę wzrostu siły zakłóceń. W przypadku zakłóceń pochodz±cych od innej stacji SSTV JVComm32 samoczynnie synchronizuje się jej sygnałem o ile jego siła przekroczy na tyle siłę sygnału stacji pierwotnie odbieranej, że jej impulsy synchronizacji nie s± już czytelne.
2) Wady:
- program może rozpoznawać normy w których odstępy czasowe impulsów synchronizacji różni± się dostatecznie od siebie. Nie pozwala to na odróżnienie od siebie np. norm Martin 1 (M1) i Martin 3 (M3), w których częstotliwość impulsów synchronizacji jest identyczna a które różni± się jedynie tym, że liczba linii w normie M3 jest o połowę mniejsza (128 zamiast 256). To samo dotyczy par norm M2/M4, S1/S3 i S2/S4. Ich rozróżnienie możliwe byłoby tylko na podstawie kodu VIS zawartego w impulsach synchronizacji obrazu. Normy 128-liniowe s± rzadko stosowane dlatego też niemożność ich rozpoznania nie powinna stanowić poważniejszego problemu.
- program nie mógłby rozpoznać również przyszłych norm gdyby stosowały częstotliwość linii zgodn± z któr±ś z norm obecnie stosowanych. Konieczna byłaby wówczas zmiana lub rozbudowa algorytmu rozróżniania norm.
- transmisja kolejnych obrazów synchronicznie ale bez dostatecznego odstępu czasu między nimi może spowodować, że program potraktuje je jako jedn± całość zamiast zakończyć odbiór pierwszego z nich i rozpocz±ć odbiór następnego.
- wyświetlanie obrazu rozpoczyna się z pewnym opóźnieniem ponieważ do rozpoznania normy nadawczej konieczny jest odbiór przynajmniej trzech jego linii. Silne zakócenia mog± spowodować, że konieczne będzie odczekanie na odbiór większej liczby linii. Ich treść nie jest tracona a jedynie wyświetlana z opóźnieniem.
    Kryterium końca obrazu s± brak 15 kolejnych impulsów synchronizacji lub zapełnienie okna odbiorczego. Obrazy odbierane w normach innych niż Pasokon P3 ... P5 s± wyświetlane na ekranie z rozdzielczości± 340 punktów x 256 linii. Dla norm P3 ... P5 i P7 stosowana jest rozdzielczość 640 x 496, przy czym tylko norma P7 w pełni wykorzystuje stosowan± rozdzielczość. Normy P5 i P3 charakteryzuj± się krótszym czasem transmisji co jednak przy zachowaniu stałej szerokości pasma oznacza obniżenie rozdzielczości poziomej obrazu.
    JVComm32 nadaje znormalizowane kody VIS ponieważ s± one wykorzystywane przez wiele innych programów SSTV.



Wydanie z dn. 14.04.2000.

© Prawa autorskie Krzysztof D±browski, OE1KDA.