7. Przekaźnik
Jvcomm32 jest wyposażony
w przekaźnik SSTV, który może zarówno powtarzać odebrane obrazy jak i nadawać w zadanych odstępach
czasu obrazy przygotowane uprzednio przez operatora stacji - czyli pracować jako radiolatarnia.
Obrazy dla transmisji radiolatarni należy umieścić w karcie katalogowej zatytułowanej "Beacon
pictures" ("Obrazy dla radiolatarni"). Obrazy nadawane s± kolejno, tzn. w czasie pierwszej
transmisji obraz pierwszy, drugiej - drugi itd. Po zakończeniu cyklu nadawany jest ponownie
obraz pierwszy. Oprócz tego JVComm32 może nadawać automatycznie zestawienia ostatnio odebranych
obrazów. Zestawienia te mog± zawierać 1, 4, 9 lub 16 obrazów. Częstotliwość ich powtarzania jest
również ustalana w konfiguracji. Operator może też wybrać obraz priorytetowy, który będzie
nadany zamiast kolejnego obrazu w cyklu. Zbiór zawieraj±cy obraz musi nosić nazwę "beacon",
rozszerzenie png, jpg, bmp lub pcx i leżeć w katalogu JVComm32. Zbiór jest kasowany po jego
nadaniu co pozwala na bież±ce przygotowywanie obrazów za pomoc± programów graficznych lub
podstawianie ciekawszych obrazów odebranych poza ustalon± kolejności±.
W celu wł±czenia przekaźnika należy wybrać emisję SSTV i w liście (polu)
"TX" wybrać pozycję "Repeater" ("Przekaźnik"). Parametry konfiguracyjne przekaźnika należy
wprowadziać do karty "Przekaźnik".
Karta zawiera następuj±ce pola:
- "Beacon TX mode" - norma nadawcza radiolatarni. Obrazy przygotowane przez operatora s± zawsze
nadawane przy użyciu podanej tutaj norma nadawczej natomiast obrazy odebrane - zgodnie z norm±
odbioru.
- "'SK' when repeater goes inactive" - na zakończenie transmisji przekaźnik nadaje telegrafi±
znak i "SK". W celu uruchomienia przekaźnika należy nadać ton wywoławczy 1750 Hz. Możliwe jest
też pozostawienie przekaźnika w stanie aktywnym przez pewien czas po nadaniu obrazu. Nie musi
on być wówczas otwierany za pomoc± tonu wywoławczego.
- pola "Stamp text" i "Timestamp text" - w pierwszym z nich podawany jest tekst wmiksowywany
do nadawanych obrazów, najczęściej jest to znak wywoławczy ale zasadniczo treść jest dowolna.
Drudie z nich służy do podania daty i czasu. Teksty mog± zawierać symbole opisane w rozdziale
poświęconym narzędziom tekstowym. Do najczęściej spotykanych należ±:
^O: - znak wywoławczy stacji,
^E: - bież±ca data,
^L: - bież±cy czas.
Teksty mog± zawierać pionow± kreskę "|" oznaczaj±c± przeniesienie do nowej linii.
Naciśnięcie przycisków znajduj±cych się po prawej stronie pól tekstowych i podpisanych "..."
pozwala na sformatowanie tekstu i wybór poż±danej pozycji na ekranie. Powoduj± one otwarcie
okna podgl±du ułatwiaj±cego formatowanie i wybór pozycji w sposób opisany w rozdziale
poświęconym gotowym tekstom.
- "Transmit a summary beacon of the last xx pictures after yy beacon periods" - nadaj zestawienie
ostatnich xx obrazów po upływie yy transmisji. Parametr "xx" oznacza liczbę obrazów wchodz±cych
w skład zestawu (1, 4, 9, 16) natomiast parametr "yy" częstotliwość wtr±cania zestawu pomiędzy
regularne transmisje. Wartość "yy" równa 2 oznacza, że zastaw będzie nadawany po dwóch regularnych
transmisjach obrazów z katalogu natomiast wartość 0 oznacza wył±czenie tej funkcji.
- "Header text for summary" - tekst umieszczany w nagłówku zestawienia. Tekst ten jest
uzupełniany o znak przekaźnika.
- "Max # of last repeated pics" - obrazy retransmitowane s± umieszczane w karcie katalogowej
zatytułowanej "Last repeated" i stanowi±cej swego rodzaju dziennik pracy przekaźnika (zbiory
obrazowe znajduj± się w katalogu "last repeated"). Pole to służy do ograniczenia liczby zapisanych
obrazów. Jej przekroczenie powoduje kasowanie najstarszego obrazu w celu zrobienia miejsca dla
nowego.
- "Beacon interval" - odstęp czasu między transmisjami radiolatarni. Wartości± domyśln± jest
480 (sekund) czyli 8 minut. Wartość zero powoduje wył±czenie radiolatarni. Warunkiem uruchomienia
radiolatarni jest też umieszczenie na jej karcie katalogowej przynajmniej jednego obrazu.
- "Stay active after 1750 Hz tone" - pozostawienie przekaźnika w stanie aktywnym po odebraniu
tonu wywoławczego przez podany tutaj czas (w sekundach). Po upływie 2 sekund od czasu odebrania
tonu wywoławczego przekaźnik nadaje telegrafi± znak wywoławczy i literę "K" po czym pozostaje
w stanie aktywnym (oczekiwania na obraz) przez podany tutaj czas. Jeżeli w tym czasie korespondent
nie rozpocznie nadawania obrazu przekaźnik przechodzi w stan pasywny i musi być ponownie uruchomiony
za pomoc± tonu wywoławczego. Wartość zero oznacza, że przekaźnik znajduje się zawsze w stanie
oczekiwania i nie musi być otwierany za pomoc± tonu.
- "Stay active after repeated picture" - czas pozostawania w stanie oczekiwania po ostatniej
retransmisji obrazu.
- "Stay active after beacon picture" - czas pozostawania w stanie aktywnym po transmisji
radiolatarni.
- "Delay before repetition of picture" - odstęp czasu pomiędzy odbiorem obrazu i jego retransmisj±
o ile przekaźnik znajduje się w stanie aktywnym. W przypadku rozpoczęcia odbioru w tym czasie
następnego obrazu retransmisja jest odkładana do czasu jego zakończenia. Właściwy dobór czasu
oczekiwania może zmniejszyć prawdopodobieństwo kolizji w kanale radiowym.
- "reset beacon timer after %RX:" - w wersji 1.00 ogranicza liczbę transmisji radiolatarni dla
zmniejszenia obci±żenia kanału. Po odebraniu podanej tutaj procentowo części obrazu licznik czasu
odstępu jest zerowany co opóźnia następn± transmisję radiolatarni względnie j± uniemożliwia w
czasie dużej aktywności w kanale radiowym.
W trakcie odbioru obrazu przekaźnik nie może być ponownie otwarty za
pomoc± tonu wywoławczego. Na zakończenie transmisji nadaje on zawsze telegrafi± znak wywoławczy z
dodatkiem "K" lub "SK" w zależności od tego czy pozostaje aktywny czy też nie. Obrazy s±
retransmitowane tylko pod warunkiem odebrania ich ustalonej w polu "% received to save"
części. W warunkach silniejszych zakłóceń lub zaników korzystne jest powiększenie wartości
parametru "missing syncs to stop" (liczby brakuj±cych impulsów synchronizacji przed przerwaniem
odbioru).
Ciekaw± możliwości± jest odbiór map pogody z satelitów meteorologicznych
i ich retransmisja w postaci obrazów SSTV (w trybie radiolatarni). W tym celu należy przygotować
dwa zestawy konfiguracyjne, z których jeden służy do odbioru satelitów a drugi do pracy emisj±
SSTV. JVComm należy uruchomić w konfiguracji dla SSTV i przygotować zbiór terminów odbioru
satelity (patrz rozdział "Odbiór na czas") przy czym w polu "use configuration" należy podać
nazwę konfiguracji przewidzianej do odbioru satelitów. W polu "Command after" należy podać
wywołanie pliku kopiuj±cego odebrane obrazy do zbioru o nazwie "beacon" - zakładamy, że zbiór ten
ma przykładow± nazwę "sendme.bat" - np. 'sendme.bat "@"' i zaznaczyć pole "save" ("zapisz").
Plik "sendme.bat", który należy umieścić w katalogu "external programs" może mieć następuj±c±
treść (zamiast rozszerzenia png może być bmp, jpg lub pcx zależnie od zapisu w polu "FAX file type"
w konfiguracji):
Copy %1 C:\JVComm32\Beacon.png
Po uruchomieniu programu w trybie przekaźnikowym i wł±czeniu odbioru na
czas odbiera on obrazy satelitarne w podanych terminach i kopiuje jako obrazy priorytetowe.
S± one następnie nadawane w najbliższym terminie transmisji radiolatarni.
Możliwe jest także dwukrotne równoległe wywołanie JVComm32, przy czym
dla jednego z nich należy użyć konfiguracji satelitarnej a dla drugiego - przekaźnikowej. Program
wywołany w konfiguracji faksymile odbiera obrazy i kopiuje je jak wyżej natomiast drugi pracuje
bez przerwy jako przekaźnik i nadaje je w najbliższym możliwym terminie. W tym celu należy
zainstalować JVComm32 równolegle w dwóch niezależnych katalogach i w jednym z nich zmienić
nazwy zbiorów jvcomm32.exe, jvcomm32.cnj i jvcomm32.key np. na jvsat32.exe itd.
Przed uruchomieniem funkcji przekaźnikowej należy rozważyć czy
nie spowoduje ona niepotrzebnych zakłóceń i nie zajmie nadmiernie kanału radiowego. Zbyt
duża liczba czynnych równolegle stacji przekaźnikowych może spowodować efekt piłeczki
pingpongowej (ci±głego powtarzania obrazu przez kolejne stacje) i uniemożliwić komunikację
albo poprostu przez ci±gł± zajętość kanału odstraszyć korespondentów. Przekaźnik rozpoznaje
wprawdzie emisję SSTV i może odczekać do czasu zakończenia transmisji innej słyszalnej stacji,
nie może on jednak rozpoznać transmisji fonicznych lub innych rodzajów emisji co w konsekwencji
może doprowadzić do ich zakłócania. Dlatego też przed uruchomieniem konieczne jest staranne
wybranie częstotliwości, na której nie spowoduje on zbędnych zakłóceń. W wielu krajach
obowi±zuj± też specjalne przepisy reguluj±ce pracę automatycznych stacji przekaźnikowych
(i węzłów cyfrowych). Zaleca się dokładne zapoznanie z nimi w przypadku planowania pracy
przekaźnika bez nadzoru operatora stacji.
W pasmach amatorskich czynne s± także przekaźniki skrośne SSTV pracuj±ce
w zakresach 10 m i pasmach UKF, w których jako oprogramowanie wykorzystano JVComm32 lub Chromapix.
Przykładami mog± być:
ON4VRB w Antwerpii - częstotliwości pracy 28700 kHz (USB) i 431,025 MHz (FM)
oraz
K3ASI w Kalifornii - częstotliwości pracy 28690 kHz (USB) i 145,500 MHz (FM).
Oba przekaźniki s± otwierane tonem wywoławczym 1750 Hz.
Wydanie z dn. 14.04.2000.
© Prawa autorskie Krzysztof D±browski, OE1KDA.